Václav Jan Rosa: Thesaurus linguae Bohemicae
Úvod
Index všech českých hesel
A B C Č Ċ D Ď E F G H Ch I K L M N O P Q R S T Ť U V W Y Z Ž Ż
Strany zdroje: II/521–II/550
nähren, Vnterhalten, aufferziehen, ut gá ho hned z mładoſti chowám (wychowáwám, žiwjm) 2 do (držeti, mjti) tenere, habere, halten, ut on wtom dwoře chowá dwacet kuſů dobytka, ille tenet in illo prædio viginti partes pecoris. er haltet in dem hoff zwantzig Stuck Viech. Chowá mnoho čeładky, tenet, vel habet magnam familiam. er haltet Viel Leüth. Chowá ſobě dwa ſłužebniky, tenet duos famulos. er haltet zwey diener. Chowá Strawnjky, habet alumnos, er haltet II/523 Koſtgänger. Chowá mnoho pſů, ptaku etc. Et hæc coincidunt multum cum Significatione priori. 3 tio (hłjdám, opatrugi, Spořjm, zdrzugi, schraňugi) servo, reservo, retineo, conservo, custodio, ich behalte, bewahre, ut gá to chowám pro budaucý potřebu, přjhodu, doſti gſem to dłauho chował, a nyni gſem oto přiſſeł. 4 to (Ctjm, poctjwám, wſſechno dobré, wſſelikau wljdnoſt prokazugi.) tractare, benignè excipere, wohl halten, wohl empfangen, tractiren. ut on Nas znamenitě chował, ille nos benè tractavit, er hat uns wohl gehalten. on ho gako Swého właſtnjho Syna chowá, ille ipsum sicut suum proprium filium II/524 tractat, er haltet ihn wie ſeinen eigenen Sohn, chowá ho gako Zemana, tractat illum sicut nobilem, er tractiret ihn, wie einen Von Adel. 5 to (nádherně neſu, nádherně ſtrogjm) ut ona tu Swau dceru chowá gako ſſłečnu, illa portat istam suam filiam Sicut Baroniſsam, on ho pěkně chowá. er haltet ihn ſtattlich. 6 to (na rukau noſým) in manibus portare, gestare, auf denen händen tragen. ut chůwá chowá djtě. ſich halten, ſich Verhalten. Gák ſe ten mładenec chowá? (t. gak sobě wede?) qvomodo ille juvenis se gerit? wie hält ſich der Junge II/525 Menſch. chowá ſe dobŕe, bene se gerit, er hält ſich wohl, złe ſe chowá, malé se gerit, er hält ſich Vbel. 2 do cum præp. k. (vkázati ſe, wljdnoſt prokazati) se exhibere, se ostendere, se gerere, Sich erzeygen, ſich halten, gak geſt ſe k njm chował? (t. gak ſe wljdně vkázał?) qvomodo se erga illos exhibuit, wie hat er ſich gegen Sie erzeyget. gehalten? chował ſe wljdně, exhibuit se humanum, er hat ſich freündtlich erzeyget. 3 tio (Ziwu býti) vivere, tractare se, leben, ſich tractiren, ſich halten. ut on ſe panſky chowá, (t. on ge Panſky žiw) ille se dominicè, id est sicut aliqvis II/526 Dominus tractat, er Lebet herrlich, nemlich er tractiret ſich wie ein herr. 4 to Nádherně ſobě weſti, nádherně ſe neſti, ſtrogiti) magnificè se gerere, incedere, ſich Prächtig halten. ut on ſe chowá gako Pán (t. ſe neſe) ille se gerit, incedit sicut Baro. Er gehet, er hält ſich wie ein herr. 5 to cum præp. S. Significat (na rukau noſyti) in manibus portare, auf denen händen Tragen. Nač ſe s tim djtětem chowaſs? nechoweg ſe s tim pſem. chowá ſe s tim pſem gako s djtětem. 6 to cum eadem præp. S. Significat etiam idem qvod chowám 3 tia Significatione. Servo, conservo, retineo, ich Behalte. ut ga s tim giž dwě łeta chowám. II/527 Iam hoc â duobus annis servo, Jch behalte es ſchon Von Zwey Jahren. Giž ſe s tjm wjce nebudu chowati. Iam hoc ulterius non servabo. Jch will es nicht Langer Behalten. Ernährer. Saug amme. Kogná chůwa. qvæ Infantem lactat. er hat mich Von jugend an genähret, und Bies an männliches alter auferzogen. Giž ga ge dochowám Smrti ( l. až do Smrti) jam ego illos usq ad mortem sustentabo. Jch will Sie ſchon Bies an todt Vnterhalten. 2 do (dohljdati, dogiſtého čaſu opatrowati, zdržeti) conservare, Behalten, erhalten. on dochował dobré wjno. ille hucusq consevavit bonum vinum. er hat gutten II/530 Wein aufbehalten. Gá to přes zymu dochowám, ego hoc per hyemem conservabo, Jch will es Vber den Winter erhalten. Kdybych to mohł tak dłauho dochowati, Si poſsem hoc tamdiu conservare. Wann ich es könte ſo Lang erhalten. to mu geho Otec dochował, hoc ipsi suus pater conservavit. das hat ihm ſein Vatter aufbehalten. Verliehren. ut gižt ge ten džbán dochował. (t. noſſe gey w rukau, roztłaukł) gižt ge toho II/531 ptáka dochował, (t. pták vmřeł) tyto takto dochowáſs. Samlen. Mnoho ſtatku nachował, magnas divitias congregavit. er hat Viel geldt geſamlet. Adag. Nachował Stegſkał, vtratił wegſkał. geſamlet. od Předků nachowaný Statek. erziehen, auferziehen. on ho zmałičkoſti, odchował. odchowała ſobě několik kuſů dobytka, mnoho słepic, krut. etc. auferzogen. wenig auf den händen tragen. ut pochoweg to pachołe, ( l. toho pachołete) potest etiam particula trochu, drobet, addi. pochoweg drobet toho djtěte. 2 do (nedłauho, doněkud mjti) aliqvamdiu II/533 servare, detinere, nicht Lang, auf eine Zeit Lang Behalten. ut Pochowá to doněkud, a potom to prodá, pryč dá, zahodj etc. aliqvamdiu hoc servabit, postmodum autem vendet, donabit, abjiciet. er wird es auf eine zeitlang behalten, hernach wird er es Verkauffen, weg geben, Verwerffen. 3 tio Pochowati, pochowáwati (pohřbiti) sepelire, Begraben, Nýni właſtně ho pochowáwagj. Iam rectè illum sepeliunt, Ietzunder gleich Thuet man ihn Begraben. Giž před pěti dny ho pochowali, (t. pohřbili) Iam ante qvinq dies illum sepeliverunt. Man hat ihn ſchon Vor fünff Tagen Begraben. Begraben. Begrabnuß. pugdem na pochowanj. 4 to Pochowati, Meth. (Sežhrati, Snjſti, skliditi) devorare, aufeſſen, auffreſſen. on by to wſſechno Brzo pochował (t. požhrał) Vnterhalten. ut on to wſſechno, ( loco, on ge wſſechny) přechowáwá. (t. wyžiwuge) ille omnes sustentat, er thuet Sie alle Vnterhalten. 2 do (přes giſtý čas dochowati, t. wy II/535 žiwiti) per certum tempus sustentare, Vber eine Zeit Lang Vnterhalten, ut kdo pres zymu Swug dobytek přechowá, ať ho zgara neprodáwá. Gá ge tu zymu přechowám etc. 3 tio (dochowati) conservare, erhalten. Kdybych to mohł až do gara přechowati, Si poſsem hoc usq ad ver conservare, wann Jch es könte bies zum frühling erhalten. 4 to Přechowáwati (tagně v ſebe chowati, zdržowati) clàm detinere, apud se detinere, servare, aufenthalten. On přechowáwá v ſebe Sſkudce Zemſký. přechowáwał ho v Sebe dwa Měſyce. Na Swem Statku přechowáwá mnoho II/536 cyzých Poddaných etc. er hat in denen Zweyen Jahren noch 500 f erworben. Item cum præp. Na. (chowanjm wyzegſkati,) mit Behaltung gewinnen. ut giž ſobě natom máło přichowáſs. ser II/537 vando hoc diutius, parùm inde lucraberis. du wirſt mit Behaltung dieſer Sachen wenig daran gewinnen. Giž Sobě na tiech woljch, konjch, skopcych nic nepřichowá. auferziehen. at in hoc sensu propter concurrentem seqventem Significationem non est in usu. ¤ inde. wohl auferzogen. erhalten, aufheben. ut gá to Schowáwám pro meho Syna. ego hoc adservo pro meo filio, Jch thue es Vor meinen Sohn behalten, aufheben. aufge II/539 hoben. Adag. Schowané ſe hodj servata valebunt. Verbergen, Verſtecken. ut schował penjze. kdes nechował nehłedeg. Schował to za kamna, do ałmary, do truhły, pod krow, dochłýwa, uel wchływě etc. Verborgen. ſich Verbergen, ſich II/540 Verſtecken. Simpliciter, ut Schował ſe, abscondit se, er hat ſich Verſtecket. dobře ſe Schowage, nic ſe nebogjm. cum præp. před. ut Schował ſe přednjm (t. neſmj mu na oči) abscondit se coram ipso, er hat ſich Vor ihn Verſtecket. proč ſe schowáwáſs? gá Se před njm konečně neschowám. Habet etiam Dativum, et tunc Significat, (vgjti na ſtranu, aby od hłedagicýho nałezen nebył.) abscondere se, ne â qværente inveniatur. Sicut pueri ludendo facere solent. Aliqvando idem Significat, qvod cum præpositione, před. Et confunduntur in Significatione. 4 to Schowati dati, est (k wěrné ruce II/541 dáti, poručiti) deponere, aufzuheben geben, einem Vertrauen. On mu dał mnoho tiſýc peněz Schowati pro Swyho Syna. das Vbrige Verbergen, Verſtecken. Viel, oder alles Verſtecken. ut giž to wſſechno po schowali, poschowáwali, jam omnia absconderunt, man hat ſchon alles Verſtecket. Wětſſjm djłem to poschowali, majori ex parte jam res absconderunt. Man hat ſchon Von den Sachen meiſtentheils Verſtecket Scheid ( â po, et Schowati) nos autem dicimus, Poſſwa: in derivatione enim ch, mutatur in ſſ. ut videre est in Gram a. at Poſſwa non malè derivatur etiam, â poſſjti, poſſjwati, hinc. Zum wechſiren Verſtecken. ut Přeschował mu kłobauk, kord, rukawice etc. hin und her Verſtecken, Verbergen. addito ſe, fit paſsivum. ut wſſechno wſſudy rozchowali, a nýni nemohau zaſe wſſechno nałeznauti. Když Pán přiſſeł domu, wſſichnj ſe doma rozschowáwali, l. rozschowali. etwas Verſtecken. Neco máło vschował, oſtatek wſſechno mu pryč wzali. Nach und nach ſamblen. Vchował Sobě za ten rok 30 f. comparavit Sibi paulatim per illum annum 30 f. er hat in dieſem Jahr nach und nach II/545 30 f. erworben, geſamlet. Vchowała Sobě od Swého dobytka na ſſaty. Behütten. ut Vchowegž Bůh, avertat DEUS, behütte es Gott. Bůh nás vchowá ode wſſeho złého, Deus nos tuebitur ab omni malo. Gott wird uns Vor allen Vblen Behütten. Vnterhalten. On ge wſſechny wychowáwá, ille omnes Sustentat, er thuet alle Vnterhalten. Gá ho Se wſſemi geho lidmi Půł Leta wychowáwał, hned II/546 zmłádj až do zroſtu ho wychował, l. wychowáwał. (t. zmłádj k doſpěłému wěku dochował) Vnterhaltung. auferzogen. Behüten, beſchirmen, erhalten, erretten, Bewahren. ut Zachowegż Bůh. avertat DEus, Behüte es Gott. Bůh nás zachowá, DEus nos tuebitur. Gott wird Vns Behüten. Gá gſem předce my penjze zachował. ego meam pecuniam nihilo minus conservavi. Jch hab mein Geld gleich wohl erhalten. On geſt mne zachował od Smrti, ille me à morte Salvavit, seu conservavit, er hat mich Von dem Todt errettet. 3 tio Zachowáwati, est (ſſetřitj, oſtrjhati, podłe něčeho žiwu býti) servare, observare, practicare, halten, practici ren. ut on zachowáwá słowo Božj, zákon, ille servat verbum Dei, præceptum. zde zachowáwagj ten obyčeg, hic habent II/548 hanc consvetudinem. Zde tak zachowáwagj, hic ita practicant. was iſt Vor ein gebrauch dahier? Zde ſe tak zachowáwá, hic ita observatur, practicatur, dahier wird alſo practici ret. wenig auf den händen tragen. Pochowám ſe drobet s tim djtětem. Kdyby možne było snjm se pochowati. Sich Verhalten. Złe ſe tam zachował, malè se ibi geſsit. er hat ſich dorten Vbel Verhalten. Nezachował ſe tak, gak náłežeło. Geburts-Brieff. iſt ein Wohl Verhaltener Mann. wohl Verhaltener Nezachowałý. Index všech českých hesel
A B C Č Ċ D Ď E F G H Ch I K L M N O P Q R S T Ť U V W Y Z Ž Ż