[01/01/01/001] a Liber: dictus a libro, qui est cortex arborum interior tenuiorque, cui olim animi concepta inarare solebant
[01/01/01/002] 4 Codex: ab arborum trunco, unde efformabantur tabulae ceratae; codicem plurium tabularum coniunctionem exponit | kniha | Kniha | Das Buch
4 V tisku není označen začátek nového hesla novým odstavcem.
[01/01/01/003] Libellus: | knížka | Knijžka | das Büchlein
[01/01/01/004] Libellus (): libellus b supplex () | suplikací, žádost v spis uvedená | Supplicacý/ Ziádoſt w ſpis vwedená | Ein Supplication/ ſchrifftliche Bitt/ oder Bittbrieff
[01/01/01/005] Libellus (): epistola assertoria, quam et certificationem vocant | glejtovní aneb průvodní list | Gleitownij aneb průwodnij liſt | Ein Paſsbrieff/ oder Paſsport/ Patent
[01/01/01/006] Libellus (): quo quis citatur, aut quo quid denunciatur | obeslání, půhon, obsilací list | Obeſlánij/ Půhon/ Obſylacý liſt | Ladung/ Beruffung/ Tagzetel
[01/01/01/007] A1v/2/a Libellus (): libellus memorialis (); scriptum, quod memoriae novandae gratia subiicitur | pamětní knížka, pamět | Pamětnij knijžka/ Pamět | Gedenckzeichen/ oder Gedechtnußbrieff/ Gedenckzettel
[01/01/01/008] Libellus famosus: qui maledictis sauciat ac suggillat alicuius famam | hánlivý list aneb psaní, zrádná cedule | Hánliwý liſt aneb pſanij/ zrádná cedule | Ein verleumbdes ſchreiben/ Schandbrieff
[01/01/01/009] Indigitamenta: ita dici volunt pontificios libros, in quos indigetum, hoc est eorum, qui coelestium numerum auxere, nomina referuntur
[01/01/01/010] Libri rituales (): qui rituum et caeremoniarum rationes praescribunt et continent, cuiusmodi missale et pontificale nominant
[01/01/01/011] Libri elephantini (): ex ebore facti magnificis impensis, quibus b senatusconsulta inscripta erant | radní knihy | Radnij Knihy | ridiculum est illorum commentum, qui ita dictos autumant ab operis amplitudine, quasi elephantorum proceritas nominis ansam illis dederit
[01/01/01/012] Volumen: pars libri a convolutione, quod olim libellos e corticibus arborum, qui sua sponte convolvuntur, factitarunt | kniha aneb díl a částka knihy | Kniha/ aneb dijl a čáſtka knihy | Ein beſtimbter theil/ eines gantzen Buchs/ oder vnterſchidenes Buch
[01/01/01/013] Volumen papyraceum: | kniha papíru | Kniha papijru | Ein Buch Pappiers
[01/01/01/014] Codex accepti et expensi (): codex rationarius, commentarius accepti et expensi | registra aneb kniha příjmu a vydání | Regiſtra aneb Kniha přijmu a wydánij | Ein Rechenbuch deß ſo man empfahet vnnd außgibt
[01/01/01/015] Codicilli: chartae complicatae A2r/3/a et obsignatae, vel ceratae tabulae, quarum usus erat, ubi festinato opus erat | tabulky | Tabulky | Schreibtafeln
[01/01/01/016] Codicilli: tabulae (); tabulae matrimoniales | smlouvy svadební | Smlauwy ſwadebnij | Heurathsbrieff
[01/01/01/017] Codicilli: in Claudio pro diplomatis et literis, quibus honores mandantur
[01/01/01/018] Codicilli (): libelli, quibus aliquis impeditus, quominus testamentum condat necessitate aliqua, elogii tamen ultimi voluntatem complet
[01/01/01/019] Tabulae novae (): quibus antiquabantur nomina facta, ne creditam pecuniam debitor cum usura persolveret
[01/01/01/020] Tabulae publicae: | dcky zemské, městské knihy | Dcky zemſké/ Měſtſké knihy | Stadtbuch
[01/01/01/021] Adversaria (): tabellae tumultuaria opera perscriptae et lituris non carentes, b quibus memoriam rerum adnotamus adversa pagina, unde nomen illis est – non autem quod ea advertebant homines ad confirmandam memoriam, uti vir magni nominis existimat; quibus opponuntur tabullae a , quod illa negligenter scribuntur, hae cum diligentia et accurate conficiuntur | manuál, raptulář, makulář, knihy, do nichž se vesměs všecko běžně poznamenává a z těch potom na čisto vypisuje aneb ingrosuje | Manuál/ Raptulář/ Makulář/ knihy do nichž ſe weſměs wſſecko běžně poznamenáwá/ a z těch potom na čiſto wypiſuge aneb ingroſſuge | Sudelbuch
[01/01/01/022] Opisthographum (): quicquid utrinque calamo exaratum est; veteres enim ab adversa solum facie scripsisse, quo liceret e regione adiicere, quae placuissent postea, vel certe propter chartae vitia, legimus | knihy, v nichž listové po obou stranách popsáni jsou | Knihy w nichž liſtowé po obau ſtranách popſáni gſau | An oder auff A2v/4/a beiden ſeiten beſchrieben
[01/01/01/023] Pugillares: tabellae plicatiles e materia membranis vel laminis, a pugno deducta voce; bipatens pugillar () | malé tabulky, buďto kamenné, aneb pargamenové | Malé tabulky/ buďto kamenné aneb Pargamenowé | Schreibtafel
[01/01/01/024] Palimpsestus: tabella deletilis, membrana deletitia, quae prioribus literis inductis eradi potest, cuiusmodi in usu est calculatoribus et musicis, illis in adnotandis iugulandisque numeris his in modulorum compositione; hocque differe mihi videtur a pugillaribus, quod illi bivalves sint et complicentur, hic sola lamina, membrana aut corio asinino cretato gypsatoque constat; huius generis est pyctatium (apud ), tabella gypsata ac dealbata | všelijaká tabule, na b níž, což bylo napsáno, smazati se může, jakéž bývají z oslové kůže pokřidované | Wſſeliyaká tabule/ na b nijž což bylo napſáno/ ſmazati ſe může/ yakéž býwagj z Oſlowé kůže pokřidowané | Eſelshaut
[01/01/01/025] Album: dealbata tabella, in qua praetores descripta habebant edicta, vulgo matricula in scholis | radní knihy | Radnij knihy | Regiſter/ oder Namenbuch
[01/01/01/026] Cerites tabellae: ceritem ceram vocat ; tabulae censoriae, in quas eorum nomina referebant, qui ignominia notati erant et suffragio indigni iudicati | černé knihy | Cžerné knihy
[01/01/01/027] Pyctatium vel potius pyctacium (et ): exigua tabella | malá cedulka aneb tabulka | Malá cedulka aneb tabulka | Ein kleines Zetlein
[01/01/01/028] Pyctacium etiam interpretatur pro commentariolo rerum summam continente | registrum aneb poznamenání hlavních artikulův aneb kusův | Regiſtrum aneb poznamenánij hlawnjch artykulůw aneb kuſůw | Ein Schrifftlein/ darin A3r/5/a die Hauptartickel oder Stück verzeichnet | Breve vocant Itali
[01/01/01/029] Commentarius: commentarium, in quo capita rerum describuntur; liber, in quem vindemiolas quisque colligit suas, memoriae subsidium; eorum, quae agimus, promptuarium quoddam memoriae, hoc est diarium, ephemeris nostrarum actionum | pamětní kniha, kalendář, kronika | Pamětnij kniha/ Kalendář/ Kronyka | Ein Geſchichtbuch/ darinnen die Acta vnd allerley handlungen verfaſt/ Außzug
[01/01/01/030] Collectanea: collectiva scripta, hinc inde excerpta et consarcinata in unum | spis z mnohých kněh sebraný | Spis z mnohých kněh ſebraný | Schrifft auß mehr Büchern zuſamen getragen
[01/01/01/031] Cento (): cum de variis locis diversisque sensibus carminis structura quaedam solidatur et coagmentatur | chodcovský plášť, spis z rozličných b a rozdílných věcí v rozumu sflikovaný a setkaný | Chodcowſký pláſſť, Spis z rozličných b a rozdijlných wěcý w rozumu sfflikowaný a ſetkaný | Ein geflicktes vnd allenthalben zuſamen geklaubtes Gedicht
[01/01/01/032] Pandectae (): volumina quidvis continentia et promiscue de omnibus disserentia, copiae cornu | knihy, v nichž se všeho dočísti může | Knihy w nichž ſe wſſeho dočijſti může | Allerley gattung/ Bücher/ darrinnen man von allem findt
[01/01/01/033] Coniectanea: libri, quibus coniecturas nostras inserimus
[01/01/01/034] Enchiridium: libellus exiguus, quem manu versamus, quasi manuale dicas | malá knížka, rukovět | Malá knijžka/ Rukowět | Handtbüchlein
[01/01/01/035] Annales: rerum gestarum plurium annorum consequens narratio (teste , cui et chronici sunt libri); chronica () | kronika, letopis, poznamenání, co se kde kterého roku stalo | Kronyka/ Letopis/ Poznamenánij co ſe kde kterého roku ſtalo | Jerliche Geſchichtenbuch
[01/01/01/036] A3v/6/a Diarium: ephemeris (); narratio cuiuslibet diei res gestas continens | kalendář, v němž se poznamenává, co se kterého dne stalo | Kalendář/ w němž ſe poznamenáwá co ſe ktereho dne ſtalo | Teglichs Hendelbuch
[01/01/01/037] Fasti: liber, in quo festorum ratio et series perscripta est ex annalibus eruta una cum rebus gestis in statos mensium dies incurrentibus | kalendář, poznamenání svátkův přes celý rok | Kalendář/ Poznamenánij ſwátkuow přes celýrok | Kalender
[01/01/01/038] Historia: rerum gestarum oculata narratio () | historia, kronika | Hiſtoria,5 Kronyka | Ein Hiſtori oder Geſchichtbuch
5 Vysazeno polokurzivou.
[01/01/01/039] Breviarium (, ): brevis (), breve (); epitome continens summam acceptam aut debitorum nomina, aut simile quid | krátký vejtah příjmu aneb dluhův | Krátký weytah přijgmu/ aneb dluhůw | Außzug oder ein kurzer Inhalt/ Extract6
6 Vysazeno polokurzivou.
[01/01/01/040] Charta: papyrus | papír | Papijr | Karten/ Papier
[01/01/01/041] b Charta Augusta (): nimia tenuitate epistolis dicata | tenký, listovní kancelářský papír | Tenký/ liſtownij Kancelařſký papijr | Fein und hüpſch Schreibpapier
[01/01/01/042] Charta Claudiana: regia (), imperialis; macrocolum (), a staturae cubitalis magnitudine | regální veliký papír | Regálnij weliký papijr | Gar groß vnd dick/ Regal papir
[01/01/01/043] Charta emporetica vel emporeutica: scripturae inepta, quae segestrium vice mercibus involucra praebet | hrubý kramářský papír, z něhož kornouty dělají | Hruby kramářſký papijr/ z něhož kornauty dělagij | Kremer papier
[01/01/01/044] Charta virgo (): ex qua nullum transcriptum est exemplar, quasi tunc pepererit charta, ubi ex ea desumptum sit exemplum iam invulgatum | originální kniha, z níž ještě nic vypsáno ani vytaženo není | Originálnij kniha/ z niž geſſtě nic wypſáno/ ani wytaženo nenij | Ein eintziges Buch / deßgleichen man keins findt
[01/01/01/045] Charta pura (): non A4r/7/a descripta | nepsaný papír | Nepſaný papijr | Unbeſchriebenes papier
[01/01/01/046] Charta Pergamena vel membrana: apud Pergamum, Asiae celeberrimam urbem, invento eius usu; membrana etiam simpliciter (et ) | pergamín | Pergamýn | Pergament
[01/01/01/047] Tomus (): chartae segmentum aut libri concisi fragmentum | díl veliké knihy | Dijl weliké knihy | Ein ſtück oder theil von eim Buch | ante chartarum usum in palmarum foliis primo scriptitatum fuit, quod etiam de Sibylla testatus est ; deinde in quarundam arborum libris, postea plumbeis voluminibus et linteis ac ceris ()
[01/01/01/048] Segestria (): involucra quaevis mercium, quibus involvuntur et segeruntur | makulatury, papír, do něhož se kramářské věci obalují | Makulatury/ Papijr do něhož ſe kramářſké wěcy obalugij | Mabkulatur/ Allerley zeug oder Lumpen/ darin man die kauffmanſchäz einwickelt oder ſchlecht
[01/01/01/049] Cuculus (): involucrum chartaceum, quo institores et propolae pulveres condunt | kornoutek | Kornautek | Scharnützlin
[01/01/01/050] Philyra (): scheda (); membrana papyri | arch papíru aneb pargaménu | Arch papijru aneb Pargamenu | Ein bogen papiers
[01/01/01/051] Pagina: pagella; a pangendis versibus, vel quod in modum pagorum suam quaeque in libris regionem obtinet utraque folii pars; cera () et cerae (); sic ceram extremam codicis pro folio extremo et primas ac secundas ceras testamenti dixit | list papíru, obě straně listu | Liſt papijru/ obě ſtraně liſtu | Ein Blat
[01/01/01/052] Scriptura (): scriptum () | písmo | Pijſmo | Schrifft
[01/01/01/053] A4v/8/a Scriptura sacra: | Svaté písmo | Swaté Pjſmo | Götliche ſchrifft
[01/01/01/054] Margo: paginae crepido et extremitas | kraj listu | Krag liſtu | der Randt
[01/01/01/055] Involucrum: operculum libri, sittybus (); mebrana aut involucrum, quo libri ab iniuria temporis et pulverum integri conservantur | všecko, do čehož se knihy obalují, aby se nešpinily a neuprášily, buďto že jest kůže, aneb pargamín | Wſſecko do čehož ſe knihy obalugij/ aby ſe neſſpinily a nevpráſſily/ buďto že gt kůže aneb Pargamýn | Ein vberzug oder Deckel
[01/01/01/056] Umbilicus (): lamella, quam librorum involucris extrinsecus adhibebant veteres sive ad ornatum, sive contra attritum | pukla na knihy | Pukla na knihy | Ein Buchspan oder zierung
[01/01/01/057] Pluteus (): armarium sive repositorium librorum | almara k knihám | Almara k Knihám | Buchkalterlin
[01/01/01/058] Pluteus (): tabula, qua scribentes utuntur b subiecta | pulpít | Pulpijt | Ein Pultbret
[01/01/01/059] Graphium (): stylus; instrumentum aeneum, quo antiquitus in ceratis tabulis scribebant | mosazná rafička, jíž na tabulkách píší | Moſazná raffijčka/ gijž na tabulkách pijſſý | Ein Griffel oder Pfriem
[01/01/01/060] Scalpellum: scriptorius cultellus, graphiarius gladiolus, scalprum librarium () | škriptorál, cizorálek | Sſkriptorál/ Cyzorálek | Das Feder oder Schreibmeſſerlein
[01/01/01/061] Graphiaria () vel pennaria theca: graphiarium () et theca calamaria | kalamář, penál | Kalamář Pennál | Schreibzeug
[01/01/01/062] Calamus: calamus scriptorius () | psací pero | Pſacý Pero | Ein Schreibfeder
[01/01/01/063] Crena calami: fissura calami | rozštípení v peru | Rozſſtijpenij w peru | Die auff oder zerſpaltung der feder
[01/01/01/064] Atramentarium: | kalamář | Kalamář | Ein Dintenfaß
[01/01/01/065] Atramentum scriptorium A5r/9/a (): librarium (, ) | inkoust ku psaní | Inkauſt ku pſanij | Schreibdinten
[01/01/01/066] Atramentum fuligineum: quo typographi in imprimendis libris utuntur | impresorská fermež aneb barva | Impresſorſká fermež aneb barwa | Buchdruckerfarb oder Ferniß
[01/01/01/067] Atramentum tectorium: pictoribus in usu est | malířské černidlo | Malijřſké černidlo | Maler Schwertze
[01/01/01/068] Atramentum sutorium (): coriarium | ševcovské černidlo | Sſewcowſké černidlo | Schuſterſchwärtze. Kupfferwaſſer
[01/01/01/069] Epigraphe: index (), inscriptio, titulus | nápis aneb titul | Nápis aneb Tytul | Tittel oder Vberſchrifft
[01/01/01/070] Elenchus: continet nuda rerum vocabula, syllabus, index libri | registrum knihy | Regiſtrum knihy | Ein Tafel oder Regiſter
[01/01/01/071] Catalogus: matricula et elenchus propriorum nominum | registrum vlabstních jmén | Regiſtrum wlabſtnijch gmén | Ein Namenbuch
[01/01/01/072] Apographa: index, liber (In Verrem), quod repertorium et inventarium dicit | popis statku a jmění, inventář | Popis ſtatku a gměnij/ Inwentář | Ein Inuentarium/ oder Beſchreibung von Haab und Gütern
[01/01/01/073] Apographum (): exemplar, exscriptum (), exemplum, tabulae | vejtah, vejpis, kopie | Weytah/ Weypis/ Kopie | Ein Copey/ Abſchrifft/ Außzug
[01/01/01/074] Autographum: exemplar autoris manu scriptum | vlastní ruka | Wlaſtnij ruka | Eigene Handſchrifft
[01/01/01/075] Syngrapha: scriptura fidem obfirmans et contestans; tabulae, cautiones nominum factorum; singraphum (), chirographum (); quo debitor creditori debitum profitetur; symbolum () | list, jistota na dluh, cedule dlužní | Liſt/ giſtota na dluh/ Cedule dlužnij | Handtſchrifft/ Schuldtbrieff
[01/01/01/076] A5v/10/a Apocha: acceptilatio (), qua creditor testatur sibi satis factum a debitore | kvitancí, přiznání věřitele, že mu dluh zaplacen | Quitancý/ Přiznánij wěřitele/ že mu dluh zaplacen | Ein Quitantz/ Quittung
[01/01/01/077] Codicillus: scriptura ultimae voluntatis elogium continens; elogium pro testamento morientis dixit | kšaft aneb poslední vůle | Kſſafft aneb Poſlednij wůle | Teſtament oder letzter will
[01/01/01/078] Instrumentum (): monumentum scripturarum ad res gestas pertinens | sepsaná správa aneb průvod pře v spis uvedený | Sepſaná ſpráwa aneb Průwod pře w ſpis vwedený | Schrifftliche underrichtung
[01/01/01/079] Diploma (): principum literae | královský mocný list, privilegium, majestát | Králowſký mocný liſt/ Priwilegium/ Mageſtat | Gewaltsbrieff/ Bull/ entweder offner/ entweder verſigleter Brieff eines Fürſten/ Patent
[01/01/01/080] Literae: tabellae (), epistola | poselací list | Poſelacý liſt | b Ein Brieff/ Sendbrieff/ Miſſiua
[01/01/01/081] Literae honorariae: sacrae (), quibus honores alicui deferuntur | kredenc, list, jímž se někomu poctivost činí | Kredentz/ Liſt gijmž ſe někomu poctiwoſt činij | Credentzbrieff / Schrifftliche verehrung
[01/01/01/082] Literae laureatae (): victrices (); victoriae indices, quales lauro victoriae teste involutas ad senatum mittebat exercitus imperator profligato hoste aut expugnata urbe | list oznamující novinu o vítězství | Liſt oznamugijcý nowinu o wijtězſtwije | Siegsbrieff
[01/01/01/083] Apostoli: iureconsultis sunt literae seu libelli emissorii, qui ab appellante ad eum, qui de appellatione cogniturus est, emittuntur, testandae appellationis causa, quod veluti dimittatur causa ad eum, qui appellatus est
[01/01/01/084] Epistola adventoria (): quae amico peregre adventanti obviam mittitur | vítající list | Wijtagijcý liſt | Willkumbrieff
[01/01/01/085] Litera: elementum | litera, slovíčko | Litera,7 Slowjčko | Ein Buchſtab
7 Vysazeno polokurzivou.
[01/01/01/086] Litera caduca (): quae maior increscit, quam calamo exaratur; scribit caducas fieri literas, ubi chartae scabritia dente levigatur
[01/01/01/087] Litera fugiens: exolescens, quae vetustate cedit | napoly smazané a nečitedlné, zatmělé písmo | Napoly ſmazané a nečitedlné/ zatmělé pijſmo | Verdunckelte vnd halb außgeloſchene Schrifft
[01/01/01/088] Epistolarum fasciculus: | svazek listův | Swazek liſtůw | Ein Bündel/ oder hauffen brieff
[01/01/01/089] Praeformare literas infanti () | předpis dětem udělati, vedlé něhož by se psáti učily | Předpis dětem vdělati/ wedlé něhož by ſe pſáti včili | Ein Vorſchrifft machen/ dem Schuler etwas vorſchreiben
[01/01/01/090] Notae: pro compendiis lectibonis et scripturae; siglae () | abreviací, ukrácená, titlovaná slova | Abbrewiacý/ vkrácená tytlowaná ſlowa | Abgebrochne/ halbe und verkürzte wörter | abbreviaturae
[01/01/01/091] Sigillum (): quo literae obsignantur; signum () | pečet, sekrýt | Pečet/ Sekrýt | Sigel
[01/01/01/092] Sigillaris cera: qua in obsignandis literis utimur; olim eius loco terrae sigillaris usus erat; nota, Pro Flacco | pečetní vosk | Pečetnij woſk | Sigelwachs
[01/01/01/093] Opus: | celá kniha | Celá kniha | Gantz Buch
[01/01/01/094] Opusculum: | malá knížka | Malá knijžka | Kleins Büchlein
[01/01/01/095] Poëma: | kniha v rytmích sepsaná | Kniha w rytmijch ſepſaná | Ein Buch ſo in Reymen geſtellt
[01/01/01/096] Ecloga: poëmation imitatitium, aliunde expressum, aut e lectis autoribus collectaneum quoddam ac breviarum excerptum
[01/01/01/097] Carmen: pro poëmatio numeroso versibus constante | A6v/12/a poetské vypsání, verše | A6v/12/a Poetſké wypſánj/ werſſe | Gedicht oder Poeterey
[01/01/01/098] Carmen amoebaeum: per vices respondens alternis pari numero et similibus versibus; reciprocum sive alternum dici potest
[01/01/01/099] Carmen bucolicum: pastorale, quod armentarii inter se canunt | pastýřská aneb pastuší píseň | Paſtýřſká aneb paſtuſſý pijſeň | Hirten geſang
[01/01/01/100] Carmen nuptiale: coniugiale (); gamelion et epithalamion, sed hoc peracto connubio accinitur, ut thalassio sive hymenaeus sub congressum; hicque vel castiore carmine obibatur, vel Fescennina licentia, insertis obscoenis vocibus | svadební píseň | Swadebnij pijſeň | Hochzeit Lied oder Geſang
[01/01/01/101] Carmen Fescenninum: impudicis versibus personabat, socium hymenaei, vel quod e Fescennina urbe translatum, vel quod fascinum b redoleret, quo vocabulo pudenda corporis pars intelligitur | světská, oplzlá, frejířská píseň | Swětſká/ oplzlá fregijřſká pijſeň | Ein unfletiges/ unkeuſches/ bübiſch oder hüriſch Lied
[01/01/01/102] Carmen lyricum: quod strophe, antistrophe et epodo constabat, quarum rationem et hanc fere tradunt – strophe erat cantus, quem a dextra aram circumeuntes diis accinebant; antistrophe, quem peracto priore orbe sinistrorsum revertentes canebant; epodos, cum ante aram in deorum conspectu consistentes reliquum cantici obibant
[01/01/01/103] Palinodia: carmen, quo probra prius congesta encomiis commutamus et quasi retractamus | odvolání, odřeknutí, odprošení toho, kohož někdo prvé zhaněl | Odwolánij/ odřeknutij/ odproſſenij toho/ kohož někdo prwé zhaněl | Widerruffung
[01/01/01/104] A7r/138/a Dirae: carmen, quo aliis sinistra imprecamur dirasque ultrices in hostium caput evocamus | klení, zlořečení, klnutí, proklnutí | Klenij/ zlořečenij/ klnutij/ proklnutij | Verfluchung oder Bann
8 V exempláři MZK v Brně i v exempláři ÚJČ bylo zřejmě původně vysazeno „12“, posléze bylo chybné stránkování přeraženo na „13“.
[01/01/01/105] Satyra: invectivum in mores poëma, a satyrorum petulantia dicta | žehravé psaní na neřády a nespůsoby lidské | Zěhrawé pſanij na neřády a neſpuoſoby lidſké | Ein Schimpffbuch/ wider die unzüchtigkeit
[01/01/01/106] Nenia: threnus, monodia; carmen lugubre, quod ad rogum canebatur, ut epitaphium ad tumulum, epicedium in exequiis, dum iusta funeri persolvebantur; De legibus neniae vocabulo usum fuisse Gracchum (aliif Graecos scribunt) pro cantu funebri | pohřební píseň, nápis hrobový | Pohřebnij pijſeň/ Nápis hrobowý | Ein Todtenliedt/ klag oder Grabſchrifft
[01/01/01/107] Versus: in quo orationis genus versum est, vel a b versura scripturae repetitae (teste) | verš | Werš | Ein Verß
[01/01/01/108] Versus intercalaris: qui inter versus inseritur ut intercolumnium quoddam; in vulgaribus rythmis versum identidem repetitum scipionem aut baculum appellantg | verš, kterýž mezi jinými se opakuje | Werß kterýž mezy ginými ſe opakuge | Zwiſchen geſtreuter Verß/ oder Schlußreimen
[01/01/01/109] Tibicen: versus, in quo aliquid infarcitur, quod metri legem hiulcam sustentet (teste )
[01/01/01/110] Versus heroicus: hexameter, Pythius (), quod interfecto Pythio dracone compositus esse dicatur; longus, epicus
[01/01/01/111] Versus pentameter: elegiacus, quod tristibus rebus serviret et luctui; stesichorius
[01/01/01/112] Versus illibatus: integer, qui plenissima dictione formaA7v/14/atus nulloque vitio contaminatus est
[01/01/01/113] Versus iniugis: coniunctionibus nusquam nexus; asyndetos
[01/01/01/114] Versus teres: volubili et cohaerente dictione continuus
[01/01/01/115] Versus fistularis (): rhopalius (, sic enim legendum est apud illum, non eurypalius aut eurialicus); cui paulatim increscunt et ab una ad plures augescunt syllabae
[01/01/01/116] Versus reciprocus: retrogradus; qui a fine orsus retrogado ordine fertur, qualis est ille: Micant nitore tecta sublimi aurea, qui versus elegiacum facit; antistrophus
[01/01/01/117] Versus aequivocus: echoicus (); in quo sonus ultimae syllabae congruit penultimae, ut Grata malis lis, vel in quo arte elabboratur extremae vocis repetitio vel tota, vel fracta ab inexpectato plerumque responsans, aut materiae novae ansam ministrans, semper tamen praecedentis vocis imaginem repraesentans, unde et echo ipsa a et imago dicitur, quasi imitago, ut placuit
[01/01/01/118] Versus sonorus: qui velut exultante dictione crepitat
[01/01/01/119] Versus illaboratus: simplex; cuius dictio inelaboratae similis et solutae orationi
[01/01/01/120] Versus confragosus (): fragosus (); streperus; qui syllabis aspere coeuntibus catenatus est | drsnatý verš | Drſnatý Werſsh
[01/01/01/121] Versus delumbis (): cuius finem deformat iambus
[01/01/01/122] Versus hiulcus: laxus; cuius medium brevis syllaba contra legem obsidet
[01/01/01/123] A8r/15/a Versus mutilus: truncus, qui ab initio syllaba aut litera defectus est, aut a brevi incipit, vel cuius initium pro conditione legis non procedit integrum, sed litera syllabave defectum est; acephalos
[01/01/01/124] Versus dolichurus: cuius finem productior cauda claudit
[01/01/01/125] Versus hypermeter: in cuius fine redundat syllaba
[01/01/01/126] Versus serpentinus: qui in se recurrit initio consentiente fine
[01/01/01/127] Versus caput: initium | začátek verše | Začátek Werſſe
[01/01/01/128] Versiculus: pro brevi ac certis quibusdam verbis concepto eloquio, ac veluti carmine publici usus (Pro Milone); carmen (Pro Rabirio et ), quod etsi poëticis metris non constabat, certa tamen numerorum lege cadebat | veršík, veršíček | Werſſýk/ Werſſýček | Ein b Verßlein oder Gedichtlein
[01/01/01/129] 9 Versibus autem hi pedes traduntur peculiares:
9 V tisku není označen začátek nového hesla novým odstavcem.
[01/01/01/130] Spondaeus: a tractu cantus in sacris recepto, unde et pontificius et stabilis pes; victor ()
[01/01/01/131] Trocheus: choraeus, a cursus celeritate dictus et quod choreis esset accommodus; rotilus, a rotatione
[01/01/01/132] Pyrrhichius: a celeri motu Pyrrhichae armatae saltationi usitato; dibrachys, pariambus; cinesias, a motu; gradivus ()
[01/01/01/133] Iambus: quod maledicentiae aptus sit; Daunius, a Dauno duce, et gradurius ()
[01/01/01/134] Tribrachys: a tribus brevibus syllabis, quem etiam nonnulli choreum vocarunt (teste )
[01/01/01/135] Molossus: tribus longis conA8v/16/astat, a Molossis Epirotis, qui eo in praelio utebantur; hippius, quasi equestris; item vertumnus et extensipes et canius
[01/01/01/136] Dactylus: a dactylis Idaeis vel a positu nodorum digiti; heroicus pes et politicus ()
[01/01/01/137] Amphibrachys: qui et Ianus, a gemina quasi fronte, qua breves syllabae mediam longam includunt; scolius, a scoliis carminibus
[01/01/01/138] Amphimacer: superiori contrarius, qui et mensalis et Fescenninus, receptus nuptialibus lasciviis; Creticus
[01/01/01/139] Bacchius: quod bacchantibus esset familiaris; tripudians, oenotrius (); e brevi et duabus longis
[01/01/01/140] Palimbacchius: Saturnius et Latius ac Thessalicus; e longa et duabus brevibus
[01/01/01/141] b Anapaestus: a repercussione; et antidactylus, quod contrarius sit dactylo
[01/01/01/142] Acrostichis (libro 2. De divinatione): cum deinceps ex primis versuum literis aliquid connectitur
[01/01/01/143] Acroteleutium (et ): extremus versus finis
[01/01/01/144] Acroama (): festiva et lepida narratio | kratochvilná rozprávka | Kratochwilná rozpráwka | Ein kurzweilige Red
[01/01/01/145] Apologus: fabula tectorio ridiculae narrationis tegens aliquid moribus vitaeque utile | fabule aneb rozprávka | Fabule aneb rozpráwka | Ein Fabel/ Merlein
[01/01/01/146] Fabula: narratio non vera, sed verisimilis | báseň | Báſeň | Merle
[01/01/01/147] Apologia: oratio purgatoria et sui patrocinium suscipiens | obranní řeč, odvod viny, výmluB1r/17/ava | Obrannij řeč/ Odwod winy/ wýmluB1r/17/awa | Entſchuldigung/ oder verantwortung
[01/01/01/148] Aenigma: obscura involucris quaestio | pohádka, zatmělá a zakrytá otázka | Pohádka/ zatmělá a zakrytá otázka | Ein Retzel/ oder ſchwere vnnd dunckele Frag | scrupus (), griphus ()
[01/01/01/149] Oraculum (): sortes (), responsum (), effata () | božská odpověd aneb řeč, proroctví | Božſká odpowěd aneb řeč/ proroctwij | Göttlicher ſpruch/ weiß oder warſagung/ Prophecey | volunt oraculum esse, quod carmine reddatur, vaticinium vero, quod soluta oratione
[01/01/01/150] Argumentum: periocha () | suma aneb krátké obsažení a zavření nětčeho, což se obšírně vypisuje | Summa/ aneb krátké obſaženij a zawřenij nětčeho což ſe obſſýrně wypiſuge | Ein kurzer Innhalt/ oder begriff deß weitleufftigen handels
[01/01/01/151] Dialogus: sermo inter colloquentes disputantesque personas | rozmlouvání jednoho s druhým aneb b více osob | Rozmlauwánij gednoho s druhým aneb b wijce oſob | Ein Geſprech/ oder Vnterred viler Perſonen
[01/01/01/152] Proverbium: paroemia, adagium, oratio vulgo in usu habita allegorice aliquid innuens | přísloví, přípovídka | Přijſlowij/ přijpowijdka | Gemein Sprichwort
[01/01/01/153] Comoedia: poëma stylo humili; dramaticum, res impeditas laeto exitu finiens | hra | Hra | Ein Spil
[01/01/01/154] Tragoedia: poëma sublime, a vulgi sermone avium, illustrium hominum fortunas infelici exitu hauriens | žalostivá hra | Zialoſtiwá hra | Ein klegliches Schawſpiel
[01/01/01/155] Mimus: factorum imitatio cum lascivia | kejklířská hra | Keyklijřſká hra | Gaugklerey/ Gaukelſpiel
[01/01/01/156] Bustrophe (): scripturae genus antiquis usitatum, qui cum a laeva inceptum scripturae versum ad dexteram perduxissent, inde a dextra regredientes ad sinistram, sequentem verB1v/18/a¹sum exarabant in modum versurae sulci in agris
[01/01/01/157] Theca pulveraria vel arenaria: e qua pulvisculus scriptis aspergitur | posypádko | Poſypádko | Streubüchſe
[01/01/01/158] Tabulae auctionariae (): in quas bonorum auctione venditorum ratio relata est | knihy zápisův trhových | Knihy Zápiſůw Trhowých | Ein Kauffbuch
[01/01/01/159] b¹ Charta dentata (): literae aculeatae (), quae pungunt et mordent | důtklivý a špičatý list | Důtkliwý a ſſpičatý Liſt | Spitzige oder beiſſende Schrifft
[01/01/01/160] Invectiva: oratio infamatrix alterius vitae aut morum | nepřátelské, důtklivé psaní | Nepřátelſké důtkliwé pſanij | Feindliche Schrifft