předchozí Nomenclator omnium rerum propria nomina tribus linguis – Latina, Boiemica et Germanica – explicata continens. Ex Hadriano Iunio Medico excerptus et pro usu scholarum Boiemicarum editus následující

[01/12] De re herbaria

[01/12/01/001] Herba: gramen poëtis, pro quavis herba | bylina | Bylina | Das Kraut

[01/12/01/002] Herba voluntaria (Plinio): quae sponte citra sementem nascitur, cui sativa opponitur | samorostlá bylina | Samoroſtlá Bylina | Kraut ſo von im ſelbſt wachſt

[01/12/01/003] Caulis: stipes herbae, unde folia frondesque seu ramusculi emicant | sloupek od kořene | Slaupek od kořene | Der Stengel

[01/12/01/004] Scapus (Plinio): caulis rectus in columnae modum; thyrsus (Plinio) | košťál | Koſſtiál | Hartſtengel

[01/12/01/005] Geniculum (Plinio): articulus (Ciceroni); nodus quidam herbarum in caule; arthron | b článek | b Cžlanek | Knopff/ Gleich

[01/12/01/006] Internodium (Columellae): intervallum inter bina genicula; phalanx

[01/12/01/007] Sinus: alarum cavum, cavus anfractus caulis, unde ramuli exiliunt exoriunturque; colpos

[01/12/01/008] Cymae (Plinio): cymata (Columellae); coliculi delicatiores tenerioresque scaporum; cyamata, quasi novelli partus

[01/12/01/009] Vertex et radix: quaere in arbore

[01/12/01/010] Umbella: muscarium (Plinio), a similitudine muscarii, quo muscae fugantur, vocatur, fastigium pluribus longioribusque pediculis in orbem circumactum; quale in foeniculaceo caule

[01/12/01/011] Flos: flosculus; anthos | květ, kvítek | Kwět/ Kwijtek | Die Blum

[01/12/01/012] Calyx (Plinio): folliculus sive involucrum floris, priusquam dehiscat, praecipue H4r/119/a rosae | nerozkvetlý pupenec | Nerozkwetlý pupenec | Blümen knopff

[01/12/01/013] Apex: stamen (Plinio); quod veluti filamentum e calycis sinu prosilit

[01/12/01/014] Nympha: involucrum seu calyx floris modice dehiscens seseque aperiens

[01/12/01/015] Pappus (Plinio): lanugo e floribus veterascentibus decidua et volatica | bavlnka po květu | Bawlnka po kwětu | Wulle der kreuter

[01/12/01/016] Lanugo: mollis fructuum lana, ut cydoniorum; iulus

[01/12/01/017] Panicula (Plinio): lanosa coma qualis arundinum; phoba (Plinio), quasiap coma seu iuba arundinacea

ap quasi] qnaſi

[01/12/01/018] Capillamentum (Plinio): folium angustum in capilli modum, quale est croci; trichosis | pérko | Pérko

[01/12/01/019] Fibrae (Plinio): capillamenta (Columellae); minutissimae et extremae radiculae | vlášeníčko u kořene | Wláſſeničko v kořene

[01/12/01/020] b Bulbus: radix rotunda tunicata | okrouhlý kořen | Okrauhlý kořen | Kolwurtz

[01/12/01/021] Semen: sperma | semínko | Semýnko | Der Samen

[01/12/01/022] Pericarpium: folliculus (Columellae), siliqua (Virgilio); theca et involucrum seminis quodcunque | luština semínka | Luſſtina ſemýnka

[01/12/01/023] Loculamentum: camera quaedam seclusa et distincta in seminum vasculis, uti videre est in capitibus papaverum; theca (Aristoteli)

[01/12/01/024] Nervus: quod praelongum filamentum et continuum folia perreptat, ut in plantagine | žílka na listí | Zijlka na lijſtij | Die Ader

[01/12/01/025] Crenae: incisurae in extrema ora folii; glyphides

[01/12/01/026] Asparagus: primum germen herbarum, quod edendo est

[01/12/01/027] Holus vel olus: quaecunque herba esculenta, ab olla nomen sortita, quod in ciH4v/120/abum veniat | všeliké vaření aneb bylina a zelina, kteráž se jísti může | Wſſeliké wařenij/ aneb bylina a zelina kteráž ſe gijſti může | Garten kraut/ Kochenkraut

[01/12/01/028] Olus coctivum vel concisum: | bylina k vaření | Bylina k wařenij | Grunmuß

[01/12/01/029] Fasciculus manualis (Plinio): quem vulgus medicorum manipulum vocitat | hrst | Hrſt | Handtvoll

[01/12/01/030] Manipulus foeni (Plinio): | hrst sena | Hrſt ſena | Ein büſle hews

[01/12/01/031] Merges (Virgilio): manipulus spicarum | hrst aneb snop klasův | Hrſt aneb ſnop klaſůw | Korn garbe

[01/12/01/032] Caput allii: est caput cum nucleis suis; daetis (Galeno teste), ut allii coma cum capite; molyza (Hippocrati); at ipsi nuclei, quos spicas Latini vocant, aglithes Dioscoridi sunt | česenková hlávka | Cžeſenkowá hláwka

[01/12/01/033] Nucleus (Plinio): pro bulbo et segmine capitis allii; spica (Columellae)

[01/12/01/034] b Servia (Plinio): sertum e floribus, pastillus e floribus fartus | věnec z kvítí | Wěnec z kwijtij | Ein meyle von Blümen

[01/12/01/035] Reticulum (Ciceroni): nodulus, pastillus odoratorius (Horatio), ammatium; Cicero: Reticulum ad nares apponebat plenum rosae | kytka z kvítí | Kytka z kwijtij

[01/12/01/036] Sertum (Virgilio): strophium (Plinio); stephanoma | věnec | Wěnec | Krantz

[01/12/01/037] Corona: corolla | věnec, věnček | Wěnec/ Wěnček | Krantz

[01/12/01/038] Corona pactilis (Plinio): quae pangitur insertis floribus

[01/12/01/039] Corona sutilis (Plinio): quae consuitur filis flores constringentibus

[01/12/01/040] Corona collaris: hypothymis (Plutarcho), quod thymon, id est collum, circundaret, non ab odore thymi, ut vir quidam doctissimus autumat | věnec na hrdlo | Wěnec na hrdlo | Halſkrantz

[01/12/01/041] H5r/121/a Lemniscus: fasciola coloria e corona dependens | uzel | Vzel

[01/12/01/042] Verbena: sacra omnis herba et lustrales ramuli, qui vel religionis ergo adhibebantur, vel ad ornatum aris circumdabantur, cuiusmodi myrtus (apud Menandrum), olea, laurus

[01/12/01/043] Abrotonum mas: | brotan, boží dřevce | Brotan/ Božij dřewce | Stabwurtz

[01/12/01/044] Abrotonum foemina: qui ex Plinio hanc chamaecyparissum nominant, nae illi toto coelo errant, cum Pliniana illa herba sit; haec (Dioscoride teste) arborescat et comantes auri fulgore corymbi hanc facile, quae sit, prodant | cypriš | Cypriſs | Cypreſſen

[01/12/01/045] Absinthium: apinthium comicis, ab insigni amarore, quo bibentes illud aversantur | pelyněk | Pelyněk | Die Wermut

[01/12/01/046] Absinthium Seriphium vel b marinum: vulgo lumbricorum semen | pelyněk mořský, svaté aneb škrkavičné semeno | Pelyněk mořſký/ Swaté aneb Sſkrkawičné ſemeno | Wurmkraut

[01/12/01/047] Acanthus: herpacantha, topiaria, officinis branca ursina et marmoraria | akant, nedvědí paznecht | Akanth/ Nedwědij paznecht | Bernklaw

[01/12/01/048] Aconitum: hecateis (Ovidio), officinis cappa vel cuculus monachi; lycoctynum | voměj | Woměg | Wolffswürtz

[01/12/01/049] Adiantum: cincinnalis, terrae supercilium, capillus Veneris (Apuleio) et capilaris; callitrichum, polytrichum | netík, ženský vlas | Netijk/ ženſký wlas | Frawenhaar/ Steinbrech | 22huius species est, vel certe assimilis, officinarum capillus Veneris, aliis ruta muraria dicta, quod in parietinis crescat

22 V tisku je výklad oddělen jako nový odstavec.

[01/12/01/050] Agrostis: gramen | tráva, pejř | Tráwa/ Peyř | Graß

[01/12/01/051] H5v/122/a Alcea: bismalva silvestris, herba Simeonis | sléz polní | Sléz polnij | Sygmarskraut oder wurtz

[01/12/01/052] Althea: hibiscus (Virgilio), officinis bismalva et malviscus | vysoký sléz | Wyſoký ſléz | Ibiſch/ Heilwurtz

[01/12/01/053] Alga: ulva; illa maris est, haec stagnorum; fucus marinus (Plinio) | okřehky aneb řasa vodní | Okřehky/ aneb Ržaſa wodnij | Meergraß

[01/12/01/054] Aloë: tragoceros, a similitudine cornuum hircinorum; amphibion, quod et terrae matri adhaerens et inde exempta, deque trabibus suspensa, in aëre vitam tamen tueatur diutissime | aloe | Aloe | Alepatit. Bitter Aloes

[01/12/01/055] Alsine: officinis morsus gallinae, quod nomen anagallidi magis proprium est | kuřímor aneb kuřístřevce | Kuřijmor/ aneb Kuřijſtřewce | Vogelkraut/ Hunerbis

[01/12/01/056] b Allium: scorodon, a foetoris gravitate | česnek | Cžeſnek | Der Knobloch

[01/12/01/057] Anagallis: corchorus (Plinio), officinis morsus gallinae; nycteris | kuřimor | Kuřimor | Gauchheil

[01/12/01/058] Anethum: | kopr | Kopr | Dillen/ Hochkraut

[01/12/01/059] Alopecurus (Theophrasto): quasi vulpicaudam dixeris | liščí ocas | Liſſčij ocas

[01/12/01/060] Amaracus: samsucus; sampsychum (Galeno) | majoránka | Mayoránka | Majoran

[01/12/01/061] Amarantus purpureus (Virgilio et Plinio): vulgo flos amoris | květ milosti | Kwět miloſti | Floramor

[01/12/01/062] Anchusa: vulgo buglossum vel lingua bovis | volový jazyk | Wolowý yazyk | Ochſen zung

[01/12/01/063] Anemone: flos Adonidis – natum enim fabulatur Nicander ex interfecti Adonidis cruore; flos inodorus est, unde quibusdam venH6r/123/ati herba dicta | růžička aneb mák polský | Ruožička aneb Mák polſký | Kuchenſchell

[01/12/01/064] Ambubeia (Horatio): aphace (Theophrasto libro 7. capite 11.), ea herba planissime repraesentatur, quae vulgo dens leonis, rostrum porcinum, caput monachi et dens caninus vocitatur, quam maturrime florere, celeriter senescere et in pappos abire scribit, neque tamen abhorreo interim ab eorum sententia, qui minus hieracium hoc sylvestris intybi genus nuncupant | pleška, mnišská hlava | Pleſſka/ Mniſsſká hlawa | Pffaffenblat

[01/12/01/065] Apiastrum: citrago, quod citreum malum redoleat; melissophylum (Plinio); melitaena, amellum | melisa, meduňka, rojovník, doubravník | Melisſaaq / Meduňka/ Rogownijk/ Daubrawnijk | Mutterkraut/ Immerblat | quasi apum folium

aq Melisſa] Meliſsa

[01/12/01/066] Anthriscum (Plinio) vel b enthusicum (Theophrasto): holitorii generis herba, quam Morillonus eandem putavit aliique non indocti viri cum ea, quam chaerephyllum Columella dixit | třebule aneb kerblík | Třebule aneb Kerblijk | Kerbelkraut

[01/12/01/067] Amomum: rosa Hierosolymitana seu beatae Mariae (Scaligeri iudicio); at Gesnerus aspalathum censet esse rosam Hierichuntis sive Hierosolymitanam, ut amomum sit piper hortense, ab holitorum gente dictum | růže z Jericho | Ruože z Iericho

[01/12/01/068] Anisum: | anýz | Anýz | Anis

[01/12/01/069] Aparine: officinis aspergula; philistion (Hippocrati), quod laciniis vestium adhaerere soleat asperitate sua | svízel | Swizel | Klebkraut

[01/12/01/070] Antirrinum: anagallis silvestris | hledík, umrlčí hlavička, orant | Hledijk/ Vmrlčij hlawička. Orant | Sterck kraut

[01/12/01/071] H6v/124/a Apium: selinon | apich, miřík | Apich/ Miřijk | Peterſilien

[01/12/01/072] Apium palustre: palaudapium; hydroselinon | apich bahnivý | Apich bahniwý | Eppich

[01/12/01/073] Apium grande: hipposelinum, equapium, olusatrum, petroselinum Alexandrinum Dodonaeus esse iudicat, Matthiolus vere vulgare levisticum, cui sententiae faveo | veliký apich, libček | Weliký Apich/ Libček | Libſtöckel

[01/12/01/074] Ampeloprassum: vineale porrum | viničný por, psí česnek | Winičný Por/ Pſý čeſnek | Wildlauh. Hundsknobloch

[01/12/01/075] Argemone: inguinaria (Plinio), vulgo agrimonia silvestris, anserina, potentilla | stříbrník, husí mejdlo | Střijbrnijk/ Huſý meydlo | Genſerich

[01/12/01/076] Aristolochia longa: | dlouhý podražec | Dlauhý podražec | Holwurtz

[01/12/01/077] Aristolochia Sarmentitia (Scribonio): clematites (Dioscoridi), officinis aristologia longa, nonnulblis herba Saracenica

[01/12/01/078] Aristolochia rotunda: terrae malum | okrouhlý podražec | Okrauhlý podražec | Golwurtz

[01/12/01/079] Artemisia: ab Artemisia, Mausoli uxore, adoptata, artemisia tenuifolia (Ruellio); leptophyllos | černobýl, s. Jana bylina | Cžernobýl/ S. Iana bylina | Beifuß

[01/12/01/080] Arum: serpentaria minor officinis, pes vituli, barba Aaronar, sacerdotis virile | aron, Aronova brada, tvář s. Jana | Aron/ Aronowa brada/ Twář S. Iana | Aron/ Teiſchen ingber | quod gingiberis in modum admorsa linguam incendat

ar Aaron] Aron

[01/12/01/081] Arundo: canna, calamus | trest, třtí | Treſt/ Třtij | Rohr

[01/12/01/082] Calamorum multiplex genus est: est enim calamus fistularis (Plinio), syringias, totus concavus, fistulis ultissimus; calamus tibialis (Plinio), auleticus, continuo foramine pervius; est et calamus fruticosus, donax, flumineus, H7r/125/a exilis et nisi in aquaticis haud nascens, qui et Cypryus calamus; est et calamus vallaris sive sepicularis, phragmitesas, gracilis, maceriis expetitus; calamus spado (Plinio); eunuchias (Theophrasto), qui exiguam atque adeo nullam habet paniculae comam; est sagittarius (Plinio), nastus, toto internodio concretus, sagittis quaesitus olim; addatur huc et calamus Indicus sive arundo Indica (Plinio), cuius nunc, ut olim, in templis usus fuit ad cereos lychnuchorum inflamandos; denique calamus, qui chartis servit, quem scriptorium dicimus

as phragmites] Phargmites

[01/12/01/083] Arundinis cartilago (Plinio): vocari videtur, quod in geniculo minus durum porosiusque est

[01/12/01/084] Arundinum oculi vel bulbi (Plinio libro 17.): radices, quibus seruntur albae

[01/12/01/085] b Arundinum tegulo domus operire (Plinio): | třtím střechu pošiti | Třtijm ſtřechu poſſyti | Ein hauß mit rohren decken

[01/12/01/086] Asarum: vulgago (Macrobio): nardus rustica | kopytník, lesní špika | Kopytnijk/ Leſnij Sſpika | Haſelwurtz

[01/12/01/087] Asparagus: corruda, horminium | hromové koření | Hromowé kořenij | Spargen

[01/12/01/088] Asparagus silvestris: corrudago (Gazae) | skalní hromové koření | Skalnij hromowé kořenj | Wildſpargen

[01/12/01/089] Asparagi radix sativi: spongia peculiariter vocatur a Plinio et Columella | kořen hromového koření zahradního | Kořen hromowého kořenij zahradnijho | Spargenwurtz

[01/12/01/090] Asphodelus: hastula regia, albucum, officinis affodillus; cuius flos cum scapo nominatur anthericus; albucum (Plinio) | kopíčko královské | Kopijčko Králowſké | Affodilwurtz

[01/12/01/091] H7v/126/a Asplenum: vulgo in officinis ceterach | ceterak | Ceterak | Scolopendrium | Rechte Skolopendrion

[01/12/01/092] Aster Atticus: amellus flos, ut putant, sed falso; reclamat enim foliorum paucitas, quorum tamen in amello copiosam silvam prodit Virgilius, et stellatus vertex, cuius ille nullum facit indicium, non omissurus tam celebrem notam in tam accurata floris praeter morem descriptione; inguinalis nonnullis; bubonium, alibium | hvězdová bylina, výrová aneb dýmějová bylina | Hwězdowá bylina. Wýrowá aneb dyměgowá bylina | Sternkraut

[01/12/01/093] Asyla (Plinio): ferus oculus Romanis; anagallidis species, in colore dissidens | kuřímor | Kuřijmor | Hüner darm

[01/12/01/094] Atriplex: atriplexum, aureum olus; chrysolachanum | lebeda zahradní | Lebeda zahradnij | Milten

[01/12/01/095] b Atractilis hirsuta: officinis carduus benedictus | kardus benediktus | Kardus Benedyktus | Karden Benedicktat

at Benedickt] Benědickt

[01/12/01/096] Auricula muris: | myší úško, zájemné koření | Myſſý vſſko/ Zágemné kořenij | Wildmangold

[01/12/01/097] Ballote: cantherinum marrubium, ulceraria, marrubiastrum, marrubium nigrum, officinis prassium foetidum | jablečník černý | Yablečnijk černý | Schwartz Andorn

[01/12/01/098] Bellis (Plinio): bellius flos, vulgo consolida minor, herba margarita; ballis Graece, quasi biallis, quod hibernis frigoribus indomitus, redivivus quasi vi in auras erumpat | matečník, sedmikrása | Matečnijk/ Sedmikraſa | Maßlieben

[01/12/01/099] Beta: | manholt | Manholt | Mangold

[01/12/01/100] Betonica Pauli: vulgo veronica dicta | veronika | Weronyka | Erenbreiß

[01/12/01/101] Betonica sive (ut alii scriH8r/127/abere malunt) vettonica (quippe a Vettonibus, Hispaniae populis, dicta): altilis sive coronaria; serratulaau | bukvice | Bukwice | Betonien

au serratula] Serracula

[01/12/01/102] Blitum: | blít | Blijt | Maier

[01/12/01/103] Botrys: ambrosia nonnullis (teste Plinio), officinis quercula | hroznová bylina | Hroznowá bylina | Draubenkraut/ Krottenkraut | quasi bufonum herba, quod folia inferiora circa caulem bufonis residentis speciem referant

[01/12/01/104] Brassica: vulgo caulis, brassica sativa, crambe | kapusta | Kapuſta | Koolkraut

[01/12/01/105] Brassica Apiana (Plinio): Sabellica (eidem), crispa (Plinio) | kadeřavé zelí | Kadeřawé zelij | Krauſer kol

[01/12/01/106] Brassica capitata: Tritiana, imperialis; hanc suspicor esse, quam Nicander gastera nominat a tumidi ventris figura | hlavaté zelí | Hlawaté zelij | Kappis kraut

[01/12/01/107] b Brassica marina: vulgo in officinis soldanela | mořská kapusta | Mořſká kapuſta | Meerkol

[01/12/01/108] Brassica lacuturria (Plinio): | safojská kapusta | Saffoiſká kapuſta

[01/12/01/109] Brassica Pompeiana (Plinio): Cypria (Remberto) | modré zelí | Modré zelij | Blawkol

[01/12/01/110] Brassica Cumana: laevis, rubra | červené zelí | Cžerwené zelij | Rotterkol

[01/12/01/111] Britannica: Plinio herba Bataviae peculiaris, praecipui adversus stomacaccen et scelotyrben usus, quibus malis dentes excidunt compagesque genuum solvuntur, quam Frisios monstrasse Romanis militibus tradit, sic dictam, ut putat, quod confines Oceano, Britanniae velut propinquae eius nomen dedicaverint; in quo linguae imperitia falsum puto, quum vocis originem referendam existimem ad britten; ita dicuntur cespites, e quibus aggerum moH8v/128/ales adversus maris impetum surgunt, in quibus copiose provenit; hodie cochleariam indigitamus, quod in oblongis foliis nigrisque extremitas in cochlearii formam rotundetur; non desunt, qui telephii nomine eam designari malunt

[01/12/01/112] Bryonia: vitis alba, ampeloleuce, colubrina; cuius baccam Scribonius uvam Taminiam vocat, quam in vepribus ruberrimam crescere ait, ut inde statuere liceat vitem Taminiam, et tamum etiam Romana voce herbam istam vocatam fuisse, quae apud Plinium corrupta est in tanum; ophiostaphyle (Dioscoridi), quod in ea stabulentur angues, ut psilotrum, a depilandis coriis, quam vim obtinent eius acini | posed | Poſed | Hundskurbs

[01/12/01/113] Bryonia nigra: vitis nigra; b hanc ego nauteam Festi esse puto, cui nigra attribuit grana, coriariis in usu ad depsenda pilisque spolianda coria | černý posed | Cžerný poſed | Swartz ſtickwurtz

[01/12/01/114] Buglossum: officinis borago, corrago Lucanis olim dicta, quod cordis affectibus opituletur (Apuleio teste); euphrosynum, nepenthes | volový jazyk, borák | Wolowý yazyk/ Borák | Ochſenzunge/ Borres

[01/12/01/115] Bulbus esculentus: | ošlejch | Oſſleich | Eſchlauch

[01/12/01/116] Calamintha: mentastrum (Apuleio et Plinio), officinis calamentum | planá máta | Planá máta | cuius tres censentur species – ea, quam officinae calamentum montanum vocant; | marulka horní | Marulka hornij | Steinmuntz/ Kalament | 23 altera pulegium agreste | lesní polej, marulka potoční | Leſnij poleg. Marulka potočnij | Wilder poley | 24 tertia, quae nepeta proprie I1r/129/a Latinis et officinis nepita | kocurník | Kocurnijk | Kacenkraut

23 V tisku je výklad oddělen jako nový odstavec.

24 V tisku je výklad oddělen jako nový odstavec.

[01/12/01/117] Caltha (Virgilio): officinis calendula, nonnullis verrucaria | měsíček | Měſýček | Ringelblumen | solsequium etiam vocant, quod flos calthae solis cursum sequatur

[01/12/01/118] Cantabrica: sunt, qui aquilegiam seu aquilinam vulgo nuncupatam ita vocitent; in caule iunceo flosculusav oblongis velut calathis; a Plinio descriptam cantabricam malunt alli ad betonicam altilem transferre; nolim ego rem controversam privati iuris facere; si tamen statuendum erit aliquid, aquilinam chelidoniorum generi asserendam potius duxerim, quorum folia mentitur et ortum quoque, ne dicam etiam vires; interim, dum sub iudice lis indecisa haeret, lituarem bona pace dicere eam liceat, b quaeso, a litui specie, quam flores suaviter reflexi referunt, adfabre cavo intus spatio, quamque e veteribus monetis petere quivis possit; est enim nobilior vulgatiorque flos, quam ut nomine solum barbaro censeatur | nebeský dar větší, vorlíček | Nebeſký dar wětſſý/ Worlijček | Agleiblumen

av flosculus] floſculis

[01/12/01/119] Canabis sive cannabis: | konopě | Konopě | Zamerhauff

[01/12/01/120] Carex: oxys (Plinio); iunci genus acuti et durissimi, simile sparto, non autem asparago, ut perperam scriptum est in lexicis, quae Calepini nomine in manibus habentur; solent autem in carectis latere ac stabulari lepores

[01/12/01/121] Capsicum (Actuario): siliquastrum Plinii, ut creditur; piper Indicum | indiánský pepř | Indyanſký Pepř | Indianiſcher Pffeffer

[01/12/01/122] Carduus altilis: cinara, stroI1v/130/abilus | zahradní kardus aneb bodlák, artyčoky | Zahradnij Kardus aneb bodlák/ Artyčoky | Welſchdiſtell

[01/12/01/123] Cardui fructus sive caput: vocatur nonnullis sphondylus et scalias (Theophrasto) vel (ut Athenaeus ex eo citat) ascalerum et pericarpium; cardui vero scapus, cui caput insistit, seorsim pterix (Theophrasto) dicitur

[01/12/01/124] Cassuta: angina vel podagra lini, officinis cuscuta, quam linanginam non male dixeris | kokotice | Kokotice | Filtzkraut

[01/12/01/125] Centaurium maius: Chironium, ab inventore Chirone centauro; pelethronias, a monte Thessaliae Chironi habitato, falso pro rapontia habitum multis | zeměžluč větší | Zeměžluč wětſſý

[01/12/01/126] Centaurium minus: fel terrae, febrifuga, propter amaritudinem summam; libadium (Plinio), quod propter fontes nascitur | zeměžluč b menší | Zeměžluč b menſſý | Tauſent gulden/ Erdtgall

[01/12/01/127] Centunculus (Scribonio): gnaphalium, quasi tomentitia herba, Italis pharmacopaeis cotonaria propterea dicta | Ruhrkraut

[01/12/01/128] Cepa: cepe; crommyon, quod odoris gravitate nictare nos faciat | cibule | Cybule | Zwibel

[01/12/01/129] Cepaea nonnullis: anagallis aquatica, becabunga, sium | potočník | Potočnijk | Waſſerpungen

[01/12/01/130] Chamaedrys: trissago, quercula, serratula | ožanka menší | Ožanka menſſý | Gamander

[01/12/01/131] Chamaepitys: aiuga vel abiga (Plinio), thus terrae (eidem), cucurbitularis Latine, officinis iva arthetica vel muscata; chamaepitys, quasi pumila pinus | yva aneb nízká borovička | Ywa/ aneb Nijzká borowička | Je lenger je lieber

[01/12/01/132] Chamaeleo albus: carlina officinis | pupava bílá | Pupawa bijlá | Eberwutz

[01/12/01/133] I2r/131/a Chamaemelum: anthemis | rmen, heřmánek | Rmen/ Heřmánek | Camomillen25

25 Vysazeno polokurzivou.

[01/12/01/134] Chrysanthemum: chamaemelum luteum | zlatý květ | Zlatý kwět | Goldtblum

[01/12/01/135] Chelidonium maius: hirundinaria | celidonia větší, nebeský dar | Celidonya wětſſý/ Nebeſký dar | Scholwurtz

[01/12/01/136] Chelidonium minus: officinis apium haemorroidarum, scrofularia minor, ficaria | celidonia menší, roupové koření | Celidonya menſſý/ Raupowé kořenij | Feigblatern. Eppich

[01/12/01/137] Chondrilla: condrilla (Plinio); species est silvestris endiviae, assimilis ambubeiae; imo illam in hunc ordinem referunt | kozí cecek, císařský traňk | Kozý cecek/ Cýſařſký traňk

[01/12/01/138] Clematis Daphnoides (Dioscoridi): vincapervinca (Plinio, qui etiam chamaedaphnen eandem Graecis vocari ait); alii pervinca scribunt | barvínek | Barwijnek | Yngrün

[01/12/01/139] b Convolvolus (Plinio): vitealis officinis, volubilis media, liliastrum nonnullis | svlačec | Swlačec | Schwartzwinde | Italiae huius flores vocantur campenelle, a nolarum specie | Zvonček | Zwonček

[01/12/01/140] Colchicum: ephimerum, officinis hermodactylus, bulbus agrestis nonnullis | ocún | Ocun | Zeitlos

[01/12/01/141] Consiligo (Plinio): pulmonaria (Vegetii), ellebori nigri species (Hierocli), veratrum adulterinum nonnullis, pomelea officinis; pseudoelleborus | černé koření | Cžerné kořenij | Chriſtwurtz

[01/12/01/142] Cnicus: hortensis crocus, crocus Sarracenus, officinis cartamus | planý šafrán | Planý Sſaffrán | Wilder Saffran

[01/12/01/143] Colocynthis: cucurbita silvatica | kolokvintida, zámořská tykvice | Koloquintida/ Zámořſká tykwice | Coloquinten/ Wilderkurbs

[01/12/01/144] Coronopus: | vraní noha, jelení růžek | Wranij noha/ Gelenij růžek | Kraenfuß

[01/12/01/145] I2v/132/a Crithmum: crithamus, officinis creta marina, baticula | stračí nůžka | Stračij nůžka | Schelkraut/ Meerfenchel

[01/12/01/146] Cucurbita ventricosa: | tykev | Tykew | Kürbß

[01/12/01/147] Cameraria cucurbita (Plinio): quod cameras umbra operiat; etiam nonnullis perticalis; hoc nomine censetur et ventricosa et anguina

[01/12/01/148] Cucurbita anguina (Plinio): oblonga | dlouhá tykev | Dlauhá tykew | Langkürbs

[01/12/01/149] Cucumis: cucumer, cucumis sativus | vokůrka | Wokůrka | Kurcken

[01/12/01/150] Cucumis asininus: erraticus, silvestris, anguinus vulgo | dlouhé, hadové vokůrky | Dlauhé hadowé wokůrky | Eſelsgurcken

[01/12/01/151] Cuminum sativum: | krámský kmín | Krámſký kmijn | Roßkümel

[01/12/01/152] Cuminum silvestre: consolida regalis vulgo | královský svalník, ostruha rytířská | Králowſký Swalnijk/ Oſtruha Rytijřſká | Ritterſporn

[01/12/01/153] b Cyanus: officinis baptisocula, blaveolus, flos Zachariae | chrpa, modrák, tupikos | Chrpa/ Modrák/ Tupikos | Kornblüm

[01/12/01/154] Cyclaminus: orbicularis, tuber vel rapum terrae, officinis artanita, panis porcinus, rapum porcinum | svinský ořech, zemská řepa | Swinſký ořech/ Zemſká řepa | Erdruben/ Schweinbrot

[01/12/01/155] Cynanthemis: officinis cotyla vel cotula foetida | smrdutý rmen | Smrdutý rmen | Hundsdill oder blüm

[01/12/01/156] Cynoglossa: | psí jazyk | Pſý yazyk | Hundszung

[01/12/01/157] Cyperus: iuncus quadratus (Celso), iuncus angulosus (Plinio) et triangulus, officinis cyperus | planý galgan | Planý Galgan | Wilder galgen

[01/12/01/158] Cyperus Babylonius: vulgaris galanga | galgan | Galgan | Galgenwurtz

[01/12/01/159] Daphnoides: eupetalon Graece, a comae eleganti specie, coronam Alexandri I3r/133/a alii dixerunt, eandem fortasse rati esse cum lauro Alexandrina, ubi caussam reddidi; officinis laureola; cuius gustatu accenditur os et guttur | vlčí lejko | Wlčij leyko | Kellershals

[01/12/01/160] Daucus: oreoselinum | dejvorec, olešník, čapí hnízdo | Deyworec/ Oleſſnijk/ Cžapij hnijzdo | Vogelneſt/ Beer wurtz

[01/12/01/161] Dictamnum: pulegium Martis, officinis hortense gingiber, diptamus | diptam, třemdava | Dyptam/ Třemdawa | Wilder poley

[01/12/01/162] Dipsacus: labrum vel lavacrum Veneris, officinis carduus fullonum, carduus (Virgilio), virga pastoris | zahradní štětka | Zahradnij Sſtětka | Karten diſtel

[01/12/01/163] Dracunculus: officinis serpentaria maior | ďáblík, ještěr | Diáblijk/ Geſſtěr | Natter oder Drachenwurtz

[01/12/01/164] Dracunculus hortensis: b dracunculus acetariorum | Dragon26

26 Nelze rozhodnout, zda výraz patří do češtiny, či do němčiny.

[01/12/01/165] Echium: alcibiacum, viperina, nonnullis serpentaria; echion, a vi, qua polet adversus virus viperinum, vel quod semen ferat viperinis capitibus simile | volový jazyk planý | Wolowý yazyk planý | Wild ochſen zung

[01/12/01/166] Equiselis: equisetum, salix equina, hippuris, anabasis, a scansili cannarum ordine | přeslička | Přeſlička | Roßſchwanz

[01/12/01/167] Erigeron: senecio, vulgo cruciata | přímětné koření | Přijmětné Kořenij | Kreutzwurtz

[01/12/01/168] Eruca: euzomon | bílá hořčice | Bijlá Hořčice | Raucken

[01/12/01/169] Eupatorium: involucrum maius, officinis agrimonia, concordia, marmorella | s. Kunegundy traňk | S. Kunegundy traňk | Kunigundtkraut

[01/12/01/170] Eryngium: capitulum Martis, centumcapita, officinis iringus | máčka aneb I3v/134/a mužská víra | Máčka aneb I3v/134/a Mužſká wijra | Manstrew

[01/12/01/171] Erysimum: irio | planá hořčice | Planá hořčice | Wilder ſenff

[01/12/01/172] Euphrasia: ocularia; ophthalmica | ambrožka, světlík | Ambrožka. Swětlijk | Augentroſt

[01/12/01/173] Filix: quasi minus felix arvis, antiphrastice (Capro teste); pteris; filicem fruticosam veteres agnoscunt et produnt talem nomine, ita ut nostratis (quae unica recta insistit radice eaque aquilam passis alis volantem exprimente) cognitionem habuisse non videantur; porro inter filicis nomina apud Dioscoridem philisphenaria est, quae Foenaria vel, ut ego malim, Venetia verti potest | kapradí | Kapradij | Waldtfarn

[01/12/01/174] Foeniculum: marathrum | vlaský kopr | Wlaſký kopr | Fenchel

[01/12/01/175] Foenum: a faetu, quo fructificat quotannis; chorios | seno | Seno | Das hew

[01/12/01/176] b Foenum cordum: serotinum | votava | Wotawa | Embd

[01/12/01/177] Foenum mucidum (Vegetio): | shnilé seno | Shnilé ſeno | Faul hew

[01/12/01/178] Foeni meta: | kupa aneb stoh sena | Kupa aneb Stoh ſena

[01/12/01/179] Foeni striga (Varroni): ordo demessi foeni, ita ut stratus falce in pascuis iacet | hrsti sena na louce | Hrſti ſena na lauce | Hew heufflen ordentlich geſtelt

[01/12/01/180] Foenum subsecare (Varroni): falce demetere | seno sekati | Seno ſekati | Hew ſchneiden

[01/12/01/181] Foenum furcillis versare (Varroni): | seno vidlami přemítati | Seno widlami přemijtati | Das hew mit gabeln vmbkehren

[01/12/01/182] Foenum rastellis eradere (Varroni): | hraběmi hrabati | Hraběmi hrabati | Mit rechen außkratzen

[01/12/01/183] Foenum in foenisicii cumulum addere vel in pyramides exstruere: | seno do kupy aneb do stohu klásti | Seno do kupy aneb do Stohu kláſti

[01/12/01/184] Sicilire pratum: falcibus consectari, quae foenisecae I4r/135/a praeterierunt (Varroni, Plinio) | dosekávati, co po sekáčích zůstalo | Doſekáwati/ co po Sekáčijch zuoſtalo

[01/12/01/185] Foenum Graecum: silicia (Plinio), silicula (Varroni) | řecké seno, sene | Ržecké ſeno/ Sene | Bockhorn

[01/12/01/186] Fragrum: fragaria | jahodník | Yahodnijk | Erdbeernkraut

[01/12/01/187] Fumus terrae: fumaria, capnos, quod delachrymationem oculis inunctus pariat ut fumus; chelidonion (Aetio) | polní rutka | Polnij Rutka | Erdrauch

[01/12/01/188] Fungus: cuius species est boletus, solus innocuus | houba, hřib | Hauba/ hřib | Schwam/ Pffifferling

[01/12/01/189] Galium: quod vim coaguli habeat in cogendo lacte | syřišťová bylina | Syřiſſtiowá bylina | Vnſerfrawen bett ſtro

[01/12/01/190] Gentiana: a Gentio, Illyriorum rege, inventore; aloe Gallica (Apuleio), ab insigni amarore | hořec | Hořec | Entian/ Bitterwurtz

[01/12/01/191] b Geranium: vehinastrum, gruinaria nonnullis, rostrum ciconiae, acus pastoris | čapí nůsek | Cžapij nůſek | Storckenſchnabel

[01/12/01/192] Geum (Plinio): caryophyllata vulgo dicta ab odorata caryophyllorum ad modum radice, barbaris avantia, sanamunda, oculus leporis, benedicta | karafilát | Karaffilát | Neglin/ Benedicten kraut

[01/12/01/193] Githago: pseudomelanthium | falešný, černý kmín, koukol | Faleſſný černý kmijn/ Kaukol | Kornroſe

[01/12/01/194] Gladiolus (Apuleio): genitalis, segetalis nonnullis, quod inter segetes crescat | devatero odění | Dewatero oděnij | Schwertel

[01/12/01/195] Granum Gnidium: coccus Gnidia, fructus Thymelaeae, quam Arabes et officinae mezeron nuncupant; Italis pepe montano, quasi montanum piper, quod gustatu linguam accendat | I4v/136/a vlčí lýko menší, horní pepř | I4v/136/a Wlčij lýko menſſý/ Hornij Pepř | Kellershals

[01/12/01/196] Granum tinctorium vel infectorium: coccus baphica | Scharlachbeer

[01/12/01/197] Halicacabus: vesicaria (Plinio); officinis alkekengi, solanum vesicarium | mořské višně | Mořſké wiſſně | Schlutten/ Juden kirſchen

[01/12/01/198] Hedera terrestris: hedera pluviatica, corona terrae; chamecissos (Plinio) | břečtan, poponec | Břečtan/ Poponec | Gundelraben

[01/12/01/199] Hedypnois (Plinio): intybus silvestris, folii latioris | štěrbák, čekanka | Sſtěrbák/ Cžekanka | Wegwart

[01/12/01/200] Helenium: quod ex Helenae lachrymis extitisse putatur; inula, terminalium, officinis enula Campana | voman | Woman | Alantwurtz

[01/12/01/201] Heliotropium: herba solaris (Celso), quod solis cursum sequatur; scorpiuron, scorpii cauda, officinis b Hetruriae verrucaria, a tollendis affrictu verrucis; aliis herba cancri, quod adversus carcinomata praesens sit | račí květ | Račij kwět | Sonnenwirbel

[01/12/01/202] Helxine: cissampelos (Galeno) | svlačec menší, bílý zvonček | Swlačec menſſý/ Bijlý zwonček | Zaunglocken

[01/12/01/203] Helxine: perdicium, quod perdices ea praecipue vescantur; muralium vel muralis herba (Celso), urceolaris (Apuleio et Hortriago), vitrearia, parietaria (Aurelio Victori) | den a noc, sklenní bylina | Den a Noc/ Sklennij bylina | S. Petrs kraut/ Tag vnd Nacht

[01/12/01/204] Hemerocallis: | zlaté lilium | Zlaté Lilium | Rotgoltgilgen

[01/12/01/205] Hermodactylus: bulbus agrestis | planý, polní česnek | Planý polnij čeſnek | Zeitloſen

[01/12/01/206] Hieracium: accipitrina (Apuleio) et lactuca silvatica | Habichtkraut

[01/12/01/207] Horminium sativum: salI5r/137/avia Romana, geminalis agrestis, Galli centrum, officinis gallitricum | polní šalvěj | Polnij Sſalwěg | Scarlach

[01/12/01/208] Hyacinthus: | hyacint | Hyacynth | Mertzenblum

[01/12/01/209] Hydropiper: persicariae illud genus est aquaticum, quod sine maculis vocitamus piper aquaticum | potoční pepř | Potočnij pepř | Waſſer pffeffer

[01/12/01/210] Hyoscyamus: altercum (Scribonio), apollinaris, fabulum, Iovis faba, faba suilla, herba calicularis (Apuleio), faba lupina, symphoniaca (Apuleio); mania, a furore et insania, quam conciliat; officinis iusquiamus | blín | Blijn | Bilſenkrautaw

aw Bilſenkraut] Bilſenkrant

[01/12/01/211] Hypericum: officinis perforata, a foraminibus, quibus pertusa videntur folia; fuga daemonum | s. Jana bylina, červený zvonček | S. Iana Bylina/ Cžerwený zwonček | S. Iohans kraut

[01/12/01/212] b Hyssopus: | yzop | Izop | Hyſsop

[01/12/01/213] Iberis: lepidium, agriocardamum; quasi nasturcium silvestre | stěničník | Stěničnijk | Wilderkreß

[01/12/01/214] Intybus: intubum, seris, intubus sativus vel hortensis, intubum sativum, latifolium, vulgo endivia, scariola officinis | štěrbák | Sſtěrbák | Scariol

[01/12/01/215] Alterum intubum sativum: cichorium sativum, officinis cichorea domestica | zahradní čekanka | Zahradnij čekanka | Zamwegwarten

[01/12/01/216] Intubum vel cichorium silvestre: nonnullis ambubeia | polní čekanka | Polnij čekanka | Wegweiß

[01/12/01/217] Inturis Latine: capparis | kaparn | Kapparn | Kappres

[01/12/01/218] Iris: urania, ab admiranda coelestis arcus millecoloris imitatione; radix Illyrica; sic enim lego apud Dioscoridem pro marica, lubrico errore inscriptura Λ, quod geminaI5v/138/atum fit Μ | kosatec brunátný | Koſatec brunátný | Blawgilgen

[01/12/01/219] Iris lutea: pseudoacorus | žlutý kosatec | Zlutý Koſatec | Ghel waſſer gilgen

[01/12/01/220] Isatis: glastum (Plinio); hodie guadum et pastillum | vejt | Weit | Weid

[01/12/01/221] Iuncus: scirpus, schoenus | sítí | Sýtij | Bintzen

[01/12/01/222] Iuncus laevis: mariscus (Plinio) | Merchbieſen

[01/12/01/223] Iuncus acutus: ex marinis et oxyschaenis, quorum triplex est genus: is, qui proprie acutus vel mas et sterilis, oxys est a Plinio dictus; haud ambigo, quin sit, quem caricem Servius intelligit, frequens maritimis in locis tumulisque arenariis Oceano appositis, qui ex semetipso cacumine in terram depacto nascitur, ut Plinius fatetur

[01/12/01/224] Iuncus holoschaenus: mollis et carnosus; hic ad vitilia b utilissimus est fertque fructum ovorum cohaerentum modo

[01/12/01/225] Iunctus odoratus: officinis squinanthum; vulgus pastum sive pabulum camelorum nominat | sítí vonné | Sýtij wonné | Kamelhew

[01/12/01/226] Iuncus triangulus: vide in cyperus

[01/12/01/227] Lactuca sessilis: laconica (Plinio), betica (Columellae), capitata aliis; thridax, asylisax (Athenaeo), eunuchium (Pythagorae); generis vocabulum utrumque, quod Veneris vim retundat et emasculet quodammodo esu suo lactuca | locika hlavatá | Locyka hlawatá | Groſſer lattich

ax asylis] Astylis

[01/12/01/228] Lactuca crispa: cappadox (Plinio) | locika kadeřevá | Locyka kadeřewá | Krauſer lattich

[01/12/01/229] Lagopus (Dioscoridi): pes leporis, leporina herba, quod eius capitula referant pedem leporis, quae in furfurum tandem speciem abeI6r/139/aunt; trifolium humile aliis | zaječí noha | Zagečij noha | Haſen klee/ Katzenklee | quasi trifolium felium

[01/12/01/230] Lappa: xanthium, quod ruffet capillos | řepík | Ržepijk | Bettlerleus/ | quod mendicorum vestibus adhaereat pediculi in morem

[01/12/01/231] Lapathum: rumex sativus, officinis lapathium; hippolapathum (Galeno), quidam rhabarbarum monachorum | konský šťovík | Konſký Sſtiowijk | Mengelwurtz/ Grindwurtz

[01/12/01/232] Lapathum acutum: oxylapathum, rumex acutus; rumex autem nominis originem refert ad rumam, quod eius sucus velut e ruma sugatur | šťovík | Sſtiowijk

[01/12/01/233] Lavandula: hirculus nonnullis, saliunca (Plinio, ut Scaligero videtur), spica, spica nardi | lavendule | Lawendule | Sſpikenard

[01/12/01/234] Laser Gallicum: laser pibtium Gallicum; eam esse herbam reor, quam ostrutium herbariorum vulgus nuncupat | všedobr | Wſſedobr | Meiſterwurtz | Ruellius angelicam putat vulgo ita dictam | anjelika, janoklika | Angelika/ Ianoklika | Bruſtwurtz

[01/12/01/235] Lathyris: officinis cataputia minor | skočec menší | Skočec menſſý | Springkraut

[01/12/01/236] Laurus Alexandrina: Idaea, hippoglottion (Plinio) vel hypoglottion potius (ex Dioscoride); daphnitis (Plinio libro 15. capite ultimo), daphne Alexandria, item Alexandra, in Alexandri Macedonis gratiam, qui eius ramulis coronamenti loco in certaminibus usus fuerit | bobek | Bobek | Lorbeerbaum | sunt, qui hanc etiam victoriolam hodie nominant; nec desunt, qui cum hippoglosso bonifaciam reddunt

[01/12/01/237] Lenticula palustris: | okřehI6v/140/aky aneb řasa | OkřehI6v/140/aky aneb Ržaſa | Waſſerlinſen

[01/12/01/238] Libanotis: officinis foeniculus porcinus; nomen habet ab odore thureo, quod libanotis sonat | Beerwurtz

[01/12/01/239] Libatonis coronaria: rosmarinus, salutaris herba | rosmarýn | Roſmaryn | Roßmarin

[01/12/01/240] Lichen: officinis hepatica | jatrník | Yatrnijk | Brunen leberkraut

[01/12/01/241] Lilium: rosa Iunonia | lilium | Lilium | Gilgen

[01/12/01/242] Lilium rubens: purpureum (Ovidio), hyacinthus (eidem libro 10. Metamotphoseon) | zlaté lilium | Zlaté lilium | Rotgoltgilgen

[01/12/01/243] Limonium: beta silvestris (Plinio), terrae tintinabulum, officinis pyrola, palustribus in locis nascens copiose; apud nos herba betae assimilis, chirurgis expetita | limonka, ben červený | Limonka/ Ben Cžerwený | Wintergrün

[01/12/01/244] Linum (Plinio): dicitur, quidquid textrinae aptum, sive b contusae herbae, sive frutices arboresque subministrant, uti non male iudicat Rondiletius | len | Len | Flachs

[01/12/01/245] Linum factum (Ulpiano): | zvochlovaný len | Zwochlowaný len | Flachs das gehachletay iſt

ay gehachlet] gehachlel

[01/12/01/246] Lini stupa: a stipando | koudel | Kaudel

[01/12/01/247] Lithospermon: milium solis officinis, cauda pecorina nonnullis vocatur; gorgonium | kamejka, vrabí símě | Kamegka/ Wrabij ſýmě | Meerhirſen

[01/12/01/248] Lotus sativa: vulgo trifolium odoratum | komonice | Komoniceaz | Siebengezeit

az Komonice] Komoninice

[01/12/01/249] Lupus salictarius: officinis lupulus; bryon | chmel | Chmel | Hopffen

[01/12/01/250] Lychnis coronaria: sunt, qui Iovis florem vocant | s. Marie růže | S. Marye ruože | Marien roſen

[01/12/01/251] Lychhnidum generi adscribenda est citra omnem controversiam ea, quam digitalem herbariorum vulI7r/141/agus nominat; itaque communi nomine censebitur lychnis, thryallis, digitalis, campanula silvestris | Fingerkraut/ Fingerhut/ | a digitabuli specie

[01/12/01/252] Lysimachium: salicaria | vrbina | Wrbina | Weiderich

[01/12/01/253] Malva maior vel hortensis: moloche (Columellae), melope (Plinio), sed non sine vitio, ut reor; nonnullis muris cauda | zahradní sléz | Zahradnij Sléz | Groß Pappel

[01/12/01/254] Malva silvestris: | planý sléz | Planý Sléz | Pappel

[01/12/01/255] Marrubium: prassium | jablečník | Yablečnijk | Weis Andorn

[01/12/01/256] Mandragoras: antimalum, a fructu malo simili; Circaea, a veneficii amatorii suspicione, propter famosam Circen | mandragora | Mandragora

[01/12/01/257] Medica (Varroni): trifolii genus pecori pabulum | žlutá komonice | Zlutá komonice | Guldenſtein klee

[01/12/01/258] b Melanthium: nigella, gith, officinis nigella Romana | černý kmín | Cžerný kmijn | Schwartz kimmel

[01/12/01/259] Melilotus: sertula Campana (Plinio), officinis corona regia, pratellum | komonice | Komonice | Steinklee

[01/12/01/260] Mentha: hedyosmus | máta | Máta | Muntz

[01/12/01/261] Menthastrum: | planá máta | Planá máta | Roßmuntz | quasi caballinaba mentha

ba caballina] Cabalina

[01/12/01/262] Mercurialis: linozostus | merkurialis | Merkurialis | Bengelkraut

[01/12/01/263] Meum: anetum silvestre vel tortuosum | koprník | Koprnijk | Eberwurtz

[01/12/01/264] Muscus marinus: | mořský mech | Mořſký mech | Meermoeß

[01/12/01/265] Myrrhis: vulgo cicutaria, quod foliorum hirsutie repraesentet cicutam | myrha bylina | Mirrha bylina | Wilder kerffel

[01/12/01/266] Narcissus: bulbus vomitorius, quod caput gravet, a I7v/142/a narce, non a fabuloso Narcisso dictus | Narcyß27

27 Nelze rozhodnout, zda výraz patří do češtiny, či do němčiny.

[01/12/01/267] Narcissus luteus: pseudonarcissus | zlatohlávek | Zlatohláwek

[01/12/01/268] Nardus (Plinio): nardus Assyria (Horatio), officinis spica nardi | špikanard | Sſpikanard

[01/12/01/269] Nasturtium: a narium tormento, Plinio cardamum | řeřicha | Ržeřicha | Gartenkreeß

[01/12/01/270] Nymphaea: clava Herculis, officinis nenuphar; at flos ipse peculiaribb nomine dotatus; blepharon (Dioscoridi) vocatur | lekno, štulík | Lekno/ Sſtulijk | Seeblumen

bb peculiari] peculari

[01/12/01/271] Ophioglosson: lingua serpentina, lingua et lingulaca Plinii existimatur esse nonnullis; officinis lancea Christi | hadí jazýček | Hadij yazýček | Natterzunglin

[01/12/01/272] Orchis: priapiscus (Apuleio), leporina nonnullis; officinis satyrion | vstavač | Wſtawáč | Knabenkraut

[01/12/01/273] Origanum Heracleoticum: officinis origanum Hispanibcum, nonnullis cunila | dobrá mysl | Dobrá myſl | Wolgemut

[01/12/01/274] Orobanche: quae Latine scandulaca esse videtur, a scandendo, quod ut scandulae alia aliam superscandit, ita haec frumenta scandendo obstrangulat; ervangina; osproleon, quasi leguminum leo | orobaňka, býková bylina | Orobaňka/ Býkowá bylina

[01/12/01/275] Oxalis: rumex, officinis acetosa | šťovík | Sſtiowijk | Sawrampffer

[01/12/01/276] Oxalis minuta: vulgo acetosella | menší šťovík | Menſſý ſſtiowijk | Kleinſaurampffer

[01/12/01/277] Oxys: trifolium acetosum, officinis panis cuculi et alleluya | koňský šťovík | Koňſký Sſtiowijk | Roßampffer

[01/12/01/278] Paeonia casta (Dioscoridi): aglaphotis (Apuleio); selenium, quod corniculatae lunae speciem referant seminum involucra; ephialtia (Aetio), quod ephialtem sive incuI8r/143/abum curet | pivoňka | Piwoňka | Peonien

[01/12/01/279] Papaver sativum: | zahradní mák | Zahradnij mák | Magſamen

[01/12/01/280] Papaveris caput: codeia proprio nomine dicitur, ut folium eius; platagonion (teste Theocritibc scholiaste) | makovička | Makowička

bc Theocriti] Theophraſti

[01/12/01/281] Papaver erraticum: fluidum, eo quod deciduum ac defluum protinus florem amittat; papaveralis; multi hanc anemonem vocare non dubitant | vlčí mák | Wlčij mák | Wilder magſamen

[01/12/01/282] Papaver corniculatum: fabulum marinum Latine dici ait Dioscorides | růžkovatý mák | Růžkowatý mák | Gehörnter magſamen

[01/12/01/283] Parthenium: solis oculus Latinis, officinis matricaria, amaracus | řimbaba | Ržimbaba | Mutterkraut

[01/12/01/284] Partheniumbd mas: hanc volunt esse, quae officinis athanasia et tanacetum b nuncupatur | vrátyč | Wrátyč | Reinfarn

bd Parthenium] Prathenium

[01/12/01/285] Pastinaca: cara radix | paštrnák | Paſſtrnak | Paſtinachen

[01/12/01/286] Pastinacae radices Italis macheronibe dicuntur, nam macheroni cibus est e pasta et caseo confectus

be macheroni] Machenoni

[01/12/01/287] Pastinaca erratica (Plinio): | planý paštrnák | Planý paſſtrnák

[01/12/01/288] Pentaphyllum: quinquefolium | pětilístek | Pětilijſtek | Fünfffingerkraut

[01/12/01/289] Peplus: officinis esula rotunda | čertovo mléko | Cžertowo mléko | Teuffels milch

[01/12/01/290] Pepon: | díně | Djně | at melopepon, a mali rotunda specie | meloun | Melaun | Pfeben/ Melaunen

[01/12/01/291] Periclymenus: officinis caprifolium, silvae mater (Scribonio), volucrum maius, lilium inter spinas, barbaris matrisilva | Geisblat/ Zeunling

[01/12/01/292] Personacia: personata, arcium, lappa maior, officinis bardana | lupen, řeI8v/144/apík větší | Lupen/ RžeI8v/144/apijk wětſſý | Großkletten

[01/12/01/293] Petasites: a praegrandi ad petasi modum folio | koňské kopyto | Koňſké kopyto | Peſtilentzkraut

[01/12/01/294] Peucedanum: stataria herba, pinastellum, foeniculus porcinus vulgo | jelení kořen | Gelenij kořen | Harſtrang

[01/12/01/295] Phu: vulgo Valeriana, nardus rustica, marinella, genicularis, herba benedicta | kozlík | Kozlijk | Baldrian/ Katzen wurtzel

[01/12/01/296] Phyllitis: lingua cervina vulgo, officinis scolopendria | jelení zazyk, psaný traňk | Gelenij zazyk/ Pſaný traňk | Hirſchzung

[01/12/01/297] Piperitis: siliquastrum; iuxta Ruellii sententiam, quam nec refello, nec approbo, esset costus hortensis nobis dictus | piperát | Piperát | Pffefferkraut

[01/12/01/298] Plantago maior: | jitrocel, skorocel aneb ránocel větší | Gitrocel/ Skorocel aneb Ránocel wětſſý | Großwegerich

[01/12/01/299] b Plantago minor: arnoglossa, officinis lanceola, quinquenervia | jitrocel menší, beraní jazyk | Gitrocel menſſý/ Beranij yazyk | Spitzig wegerich

[01/12/01/300] Polypodium: filicula | osládyč | Oſládyč | Engelſuß

[01/12/01/301] Polygonaton: officinis sigillum Salomonis | kokořík aneb ličidlo | Kokořijk aneb Ličidlo | Weißwurtz

[01/12/01/302] Polygonum: proserpinaca, seminalis, vulgo centinodia, corigiola et sanguinaria | truskavec | Truſkawec | Weggraßbf

bf Weggraß] Weg graß

[01/12/01/303] Porrum capitatum: aricinum | ošlejch v hlavkách | Oſſleych w hlawkách | Lauch

[01/12/01/304] Porrum sectile (Iuvenali): sectivum (Columellae), Tarentinum | ošlejch, kterýž se dělí | Oſſleych kterýž ſe dělij | Spaltlauch

[01/12/01/305] Porrum capitatum et sectivum genere non differunt, sed mangonio; capitatum autem e sectivo sive longo fieri substrata tegula in transplantatione resectis K1r/145/a prius foliis annotat doctissimus in suis commentariis Matthiolus; schoenoprassum | Schnitlauch

[01/12/01/306] Portulaca: quod portulas foliorum similitudine imitetur | kuřínoha | Kuřjnoha | Burgel oder Grenſel

[01/12/01/307] Potamogetonbg: fontinalis, folio betae | Samkraut

bg Potamogeton] Patamogeton

[01/12/01/308] Psyllium: pulicaris herba | chmelík, blešník | Chmelijk/ Bleſſnijk | Flöchkraut

[01/12/01/309] Ptarmica: sternumentariabh, pyrethrum silvestre, tanacetum aquaticum vulgariter | persan | Perſan | Waſſer Reinfaren

bh sternumentaria] Sternutamētaria

[01/12/01/310] Pulegium: | polej | Poleg | Poley

[01/12/01/311] Pyrethrum: salivaris | peltram | Peltram | Bertram

[01/12/01/312] Ranunculus: strumea, a medendo strumae; sardonia herba, scelerata (Apuleio), officinis pes corvi | pryskýřník | Pryſkýřnijk | Hanenfuß

[01/12/01/313] Ranunculus: vocatur etiam b herba, quam polyanthemon Plinius vocat

[01/12/01/314] Raphanis: radicula | chřen, řetkev | Chřen/ Ržetkew | Rettich

[01/12/01/315] Rapum: | řípa | Ržijpa | Ruben

[01/12/01/316] Napus: | kolník | Kolnijk | Steckruben

[01/12/01/317] Rapum silvestre: rapunculus | planá řepa | Planá řepa | Wilde ruben

[01/12/01/318] Rhecomo: rhacoma (Plinio), rha, rheon, rha Ponticum, officinis rhabarbarum | Rhabarbarum

[01/12/01/319] Ricinus (Plinio): officinis kerva vel cerva, palma Christi, cataputia minor, regium granum (Mesuaeo) | skočec větší | Skočec wětſſý | Wunderbaum

[01/12/01/320] Rubia: erythrodanum, officinis rubia tinctorum | mařena | Mařena | Farberrot

[01/12/01/321] Salvia: | šalvěj | Sſalwěg | Salbey

[01/12/01/322] Satureia: thymbra, cunila; Columella thymbram vult esse silvestrem cuniculam, ut sativam et hortensem K1v/146/a satureiam; Plinius quoque eo distinguit solum, quod satureia vocetur in condimentario genere, ut palato gratior, alioqui eadem cum thymbra | satureje | Saturege | Saturey

[01/12/01/323] Scandix: volunt eam esse, quae Romanis acula dicitur, cum tamen Plinius cum Theophrasto scandicem eandem et tragopogona nominari dicat foliaque illi croco similia tribuat et in caule brevi calycem magnum, cuius in fastigio canam barbam, unde illi nomen est | kozí brádka | Kozý brádka | Bocksbart

[01/12/01/324] Scilla: schinus eadem Plutarcho dicitur et Etymologi auctori, unde Pericles schinocephalus dictus convitio fuit, quod capite praegrandi Scillam referret | vlaská cibule | Wlaſká cybule | Meerzwibel

[01/12/01/325] Scolopendrium: calcifraga b (Scribonio), asplenum, officinis cetrach | jelení jazyk, psaný traňk | Gelenij yazyk/ Pſaný traňk

[01/12/01/326] Scordium: trixago vel trissago palustris, pleuritis | planý česnek | Planý čeſnek | Lachen knobloch

[01/12/01/327] Sedum maius: vitalis (Apuleio), Iovis caulis, sempervivum, hypogesson, quod in suggrundis fere nascatur; sesuvium (Opilio), quod in tegulis domuum seri solebat ob vim sedandorum fulminum; officinis barba Iovis | větší netřesk | Wětſſý Netřeſk | Groß Hauswurtz/ Donderbart/ | quasi Tonantis barba

[01/12/01/328] Sedum minus: cauda muris, cerauniabi, quod fulminibus adversari crederetur; hanc esse, quam digitellum nominat Plinius, suspicor, a digituli similitudine | menší netřesk, tučný mužík | Menſſý Netřeſk/ Tučný Mužijk | Klein Donderbart

bi ceraunia] Cyraunia

[01/12/01/329] Sedum tertium: illecebra, K2r/147/a portulaca silvestris, telephium | třetí netřesk, tučný mužík | Třetij Netřeſk/ Tučný mužijk | Maurpfeffer

[01/12/01/330] Serpillum: matris animula | mateří douška | Mateřij Dauſſka

[01/12/01/331] Sinapis: sinapi | hořčice | Hořčice | Senff

[01/12/01/332] Siser (Plinio): sisarum | mrkev | Mrkew | Gölruben

[01/12/01/333] Sisymbrium: officinis balsamita, aliis mentha crispa | balšam | Balſſam | Krauſen balſam

[01/12/01/334] Sisymbrium aquaticum: nasturtium aquaticum | potoční řeřicha | Potočnij řeřicha | Waſſerkresſich

[01/12/01/335] Sium: laver | potočník | Potočnijk | Waſſerpungen

[01/12/01/336] Smilax laevis: officinis volubilis, campanula, funis arborum, scandulaca (Festo Pompeio), quod scandat herbas easque necet; coniugulum (Catoni) | svlačec menší | Swlačec menſſý | Windenkraut

[01/12/01/337] Smilax aspera: hedera cilissa b (Theophrasto, interpreti Gazae), volubilis pungens vel acuta | bodlavý svlačec | Bodlawý Swlačec | Scharpffe winden

[01/12/01/338] Smyrnium: | smirna, petržel macedonská | Smirna/ Petržel Macedonſká

[01/12/01/339] Solanum: strychnis, officinis uva lupina et solatrum, morella, uva vulpis | psí víno, lilek | Pſý wijno/ Lilek | Nachtſchad

[01/12/01/340] Solanum letale: officinis mortale; mandragoras (Theophrastobj) | bláznivý lilek | Blázniwý Lilek | Dolkraut

bj Theophrasto] Teophr.

[01/12/01/341] Sonchus: cicerbita, lactucella, officinis taraxacon, lactula leporina (Apuleio), nonnullis palatium leporis | mléč | Mléč | Haſenköl

[01/12/01/342] Sparganium: gladiolus palustris | špargan | Sſpargan | Riedt

[01/12/01/343] Sphacelus (Theophrasto): salvia agrestis, ambrosiana officinis | planá šalvěj | Planá Sſalwěg | Wild Salbey

[01/12/01/344] Sphondylium: rutinalis Latine, officinis angelica puK2v/148/atatur et Sancti Spiritus radix; sunt, qui angelicam panaces Herculeum esse existiment | anjelička, janoklika | Angelička/ Ianoklika | Angelica | Matthiolus, rei herbariae columen, eam, quam vulgus brancam ursinam appellat, esse sphondilium annotat | nedvědí paznocht aneb tlapa | Nedwědij Paznocht aneb tlapa | Beerenklaw

[01/12/01/345] Spina alba: spina regia, officinis carduus beatae Mariae; Arabibus bedeguar | trn bílý | Trn bijlý | Marien diſtel

[01/12/01/346] Staphys agria: uva silvestris, pituitaria, pedicularia (Scribonio), herba pedicularis (Columellae) | Speichelkraut/ Leußkraut

[01/12/01/347] Stratiotes (Dioscoridi): vulgare millefolium, supercilium Veneris | řebříček | Ržebřijček | Sſaffrip

[01/12/01/348] Symphonia: gomphaena | Papegayenkraut | a colorum varietate

[01/12/01/349] Symphitum: inula rustica b et albus Gallicus (Scribonio, quae lectio reponenda est apud Aurelianum libro 5. Tardarum passionum capite 2. pro ar Gallicum), confirma maior, solidago, consolida maior officinis | svalník větší | Swalnijk wětſſý | Walwurtz

[01/12/01/350] Tages (Apuleio): flos Indicus; sunt, qui Artemisiam monoclonon eam faciunt; Tunetanus flos | Tunyzblum

[01/12/01/351] Tarchon: draco hortensis | ďáblík | Diáblijk | Dragon

[01/12/01/352] Teutlomalache (Ruellio): quod vulgo spinachium, forte a semine spinis aculeatis non absimili | špinák, španielské zelí | Sſpinák/ Sſpanyelſké zelij | Binetſch

[01/12/01/353] Thalictrum: quam officinae sophiam indigitant, ictero praesentaneam semine

[01/12/01/354] Thlaspi: nasturtium tectorium | penížek | Penijžek | Beſemkraut/ Paurenſenff

[01/12/01/355] Thlaspi alterum: rhaphanus maior, Persica nape | K3r/149/a řetkev | K3r/149/a Ržetkew | Meerrattich

[01/12/01/356] Thymus: | tým | Thým | Welſcherquentel

[01/12/01/357] Tithymallus: lactuca marina (Celso) | kolovratec | Kolowratec | Wolffsmilch

[01/12/01/358] Tragacantha: | Tragakant

[01/12/01/359] Trichomanes: fidicula capillaris, officinis polytrichon | netík, ženský vlas | Netijk/ Zěnſký wlas | Roter Steinbrech

[01/12/01/360] Trifolium pratense: | louční, obecní dětel | Laučnijbk obecnij Dětel | Klehe

bk Laučnij] Launij

[01/12/01/361] Trifolium acutum (Columellae, Vegetio): odoratum, bituminosum, oxytriphyllum, quod confragosis locis nasci Vegetius ait, odoris gravis et bitumini similis, unde a Graecis asphaltion, a Latinis propter figuram acutum trifolium nuncupatur, longis et hirsutis foliis virens, caule quam pratense robustiore – quae verba hic auctor ex Columella descripsit; nam quod ibi additur, simonianum, b vitiatum est pro siler montanum; estque idem cum Scibonii oxytriphyllo, quod gravem emittere odorem testatur, foliis lanuginosis et in extremo quasi aculeatis | dětel klejovatý, špičatý | Dětel klegowatý/ ſſpičatý

[01/12/01/362] Tussilago: populago, officinis ungula caballina, farfara, filius ante patrem, aphyllanthes (Theophrasto) vocari existimo, quasi sine folio florens, eo quod flos praevertat foliorum proventum; chamaeleuce, pumila populus | koňské kopyto, devěsil | Koňſké Kopyto/ Dewěſyl | Roßhupff/ Peſtilentzwurtzel

[01/12/01/363] Typha: sceptrum marionis | palička | Palička | Narren kolben | Italis mazza sorda, quod huius lanugo auribus incidens surditatem pariat

[01/12/01/364] Veratrum album: elleborus albus | elebor bílý, kejchavka aneb čemeřice bílá | Ellebor bijlý/ Keychawka/ aneb Cžemeřice bijlá | Weiß Nießwurtz

[01/12/01/365] K3v/150/a Veratrum nigrum: melampodium, a Melampode, qui Proeti filias hac radice ab insania liberavit, unde proetium quoque dicitur | elebor černý, černé koření, s. Ducha koření, čemeřice černá | Ellebor černý/ Cžerné kořenij/ S. Ducha kořenij/ Cžemeřice černá | Chriſtwurtz

[01/12/01/366] Verbascum: lucumbra, lucernalis herba, candela regia, candelaria, officinis tapsus barbatus | divizna | Diwizna | Wullkraut/ Künigs kertz/ himmelkraut

[01/12/01/367] Verbasculum: articularis, officinis herba paralysis, primula veris | bukvice bílá, dnavá aneb raději mrtvičná bylina | Bukwice bijlá/ Dnawá aneb raděgi Mrtwičná bylina | Schlüſſelblümen

[01/12/01/368] Verbenaca: cincinnalis, sagmen | verbéna | Werbéna | Eiſenkraut

[01/12/01/369] Viburnum (Virgilio): esse puto eam clematidis speciem, quam servato nominis vestigio Gallia viorne nunbcupat, sic dictam a viendo, id est ligando | barvínek | Barwijnek | Waldreben

[01/12/01/370] Viola nigra: purpurea | modrá fiola | Modrá fiola

[01/12/01/371] Viola flammea: flammula (Gazae), officinis herba clavellata, herba Trinitatis | trojice | Trogice | Freyſam

[01/12/01/372] Viola lutea (Plinio): officinis keiri, hesperis | žlutá fiola | Zlutá Fiola | Gele nagelin

[01/12/01/373] Viola alba: leucoium | bílá fiola | Bijlá Fiola | Weißhornung blümlein

[01/12/01/374] Viola calathiana (Plinio): autumnalis | podzimní fiola | Podzymnij Fiola

[01/12/01/375] Umbilicus Veneris: acetabulum, herba coxendicum (Plinio), scatuncellus barbaris; cotyledon | Nabelkraut

[01/12/01/376] Urtica: | kopřiva | Kopřiwa | Neſſel

[01/12/01/377] Urtica labeo: lamium, urtica mortua vel iners | hluchá kopřiva | Hluchá kopřiwa | Taubneſſel

[01/12/01/378] Xyris: iris agrestis, officinis spatula faetida | planý kosatec | Planý koſatec | Wandleußkraut