[01/16/01/001] a² Aedificium (): fabrica (), habitatio (eidem), habitaculum, domicilium () | stavení, obydlí, sídlo | Stawenij/ Obydlij/ Sydlo | Gebew/ Wonung/ Sitz
[01/16/01/002] Aedificium sartum tectum (): ab omni detrimento integrum
[01/16/01/003] Aedificium suspendere (): domum exstruere cum fornicibus et pilis subiectis | stavení sklenouti | Stawenij ſklenauti | Ein gewelb bawen
[01/16/01/004] Domus: aedes | dům | Duom | Hauß
[01/16/01/005] Aedes ruinosae (): vitium facientes (, ) | dům na oboření | Dům na obořenij | Fellig hauß
[01/16/01/006] Aedes male materitatae (): e vitiosa materia structae | b² dům z nedobrého dříví stavený | b² Dům z nedobrého dřijwij ſtawený | Auß böſem holtz gemacht
[01/16/01/007] Aedes superficiariae (): quae in conducto solo positae, eius sunt, cuius et ipsum solum | dům na cizím gruntu stavený | Duom na cyzým Gruntu ſtawený
[01/16/01/008] Domus augusta: augustale, basilica (), praetorium (), palatium | královský dům, rathaus, palác | Králowſký dům/ Rathauß/ Palác | Küniglich hauß/ Palaſt
[01/16/01/009] Augustale (): tabernaculum imperatoris exercitus | stan nejvyššího hejtmana | Stan Neywyšſſýho Heytmana | Feldherrns zelt
[01/16/01/010] Area (): solum (), pes planus; locus ab aediN4r/199/aficio purus | plac, na němž staveno není | Plac na němž ſtaweno nenij | Platz/ Boden
[01/16/01/011] Ichnographia (): exemplar (eidem); forma, iacens areae efformatio et superficiaria descriptio futuri operis specimen exhibens | vyměření stavení | Wyměřenij ſtawenij | Entwerffung/ Patron/ Form
[01/16/01/012] Orthographia (): erecta frontis imago (eidem); est secunda species dispositionis, qua non iacens, sed erecta in frontem figurarum in designando opere descriptio apparatur
[01/16/01/013] Sciographia vel scenographia (ut scribendum videtur): est universi tecti, quod scenam vocant, deformatio; veluti cum ligneis asserculis futuri operis forma repraesentatur ab architecto
[01/16/01/014] Tristega: domus, quae tres b habet contignationes, aliam super aliam | dům o trojím ponebí aneb pokojích | Duom o trogijm ponebij/ aneb pokogijch | Hauß das drei gemach auffeinander hat
[01/16/01/015] Attegiae (): mapalia (), magalia (), proprie Maurorum tuguria | huti, chalupy | Huti/ chalupy | Hutten | sunt, qui attegias exponant pro scenis ex opere topiario umbram aestate praebentibus; sciada Graeci vocant
[01/16/01/016] Tugurium (): casa (eidem), gurgustium () | sedlská chalupa | Sedlſká chalupa | Bauren heußlin
[01/16/01/017] Penetrale (): interior pars domus, etiam non tecta | vnitř domu | Wnitř Domu | Das innerſt im hauß
[01/16/01/018] Taberna (): pro quovis aedificio popularis usus, praesertim e tabulis constructo | krám z prken | Krám z prken | Kramer oder Kauffladen
[01/16/01/019] N4v/200/a Taberna meritoria (): quae mercede locatur | nájemný krám | Nágemný krám | Laden der zuverleihen iſt
[01/16/01/020] Taberna vinaria: oenopolium () | dům, kde víno dávají, hospoda, šeňkovna, piterna | Dům kde wijno dáwagij/ Hoſpoda/ Sſeňkowna/ Piterna | Weinhauß/ Trinckhauß
[01/16/01/021] Taberna libraria (): bibliopolium | knihářský krám, kněhovna | Knihářſký krám/ Kněhowna | Buch laden
[01/16/01/022] Laniena (): officina laniorum | šlachtata, kde řezníci dobytek bijí | Sſlachtata/ kde Ržeznicy dobytek bigij | Fleiſchhaus
[01/16/01/023] Insula (): domus publico privatoque circuitu cincta et communione parientum carens | dům sám o sobě, s nímž se žádný jiný nepojí a může se vůkol objíti | Duom ſám o ſobě/ s nimž ſe žádný giný nepogij/ a může ſe wuokol obgijti | Hauß ſo allenthalben ledig ſteht/ vnd an kein ander hauß ſtöſt
[01/16/01/024] Caupona (): diversorium (eidem), stabulum (eidem), tabberna diversoria (), pandocheum, domus viatoribus mercede patens | hostinský dům, hospoda | Hoſtinſký dům. Hoſpoda | Ein Wirtshauß/ oder Herberge
[01/16/01/025] Hospitium (): domus peregrinis, sed necessitudine aut amicitia coniunctis patens | přátelská hospoda | Přátelſká hoſpoda | Freunden herberg
[01/16/01/026] Hospitium publicum: non male vocari posset, quod peregrina voce xenodochium alii nominant et ptochodochium | obecný špitál pro hosti a pro chudé | Obecný ſſpitál pro hoſti a pro chudé | Spittel
[01/16/01/027] Nosocomium: valetudinarium () | špitál pro nemocné | Sſpitál pro nemocné | Siechhauß
[01/16/01/028] Hierocomium: locus elephantiacis et leprosis deputatus | špitál pro malomocné | Sſpitál pro malomocné | Lazaret
[01/16/01/029] Receptaculum (): locus, quo aliquid in tutum reciN5r/201/apitur | bezpečný dům, outočiště | Bezpečný dům/ Autočiſſtě | Zuflucht
[01/16/01/030] Armamentarium (): locus reponendis armis publicis in usum belli comparatus | zbrojnice, střílnice | Zbrognice/ Střjlnice | Zeughauß
[01/16/01/031] Armarium (): locus, quo utensilia aut cibaria etiam recluduntur | almara | Almara | Kalter
[01/16/01/032] Pergula (): taberna, ubi venum exponuntur merces | kramářský krám | Kramářſký krám | Kauffladen
[01/16/01/033] Pergula (): locus vel tectus, vel dio expositus, aedificiis coniunctus, per quem commeare licet
[01/16/01/034] Pegma (, ): lignea machina in altum educta, tabulatis etiam in sublime crescentibus compaginata, de loco in locum portatilis, aut quae vehi potest, ut in pompis fieri solet, vel machina statuam portans aut sustinens
[01/16/01/035] b Officina (): ubi opus exercetur | dílna | Djlna | Werckſtadt
[01/16/01/036] Officina tinctoria: | barevna | Barewna | Farbhaus
[01/16/01/037] Aurificina: | zlatnický krám | Zlatnický krám | Goldſchmidsladen
[01/16/01/038] Figlina (): figuli officina | hrnčířova dílna | Hrnčijřowa dijlna | Haffners werckſtad
[01/16/01/039] Textrina (): | tkadlcův verkštat | Tkadlcuow werkſſtat | Weberei
[01/16/01/040] Tonstrina (): | bradýřova světnice | Bradýřowa ſwětnice | Scharſtuben
[01/16/01/041] Sutrina (): calcearii officina | ševcovský krám | Sſewcowſký krám | Schuſters laden
[01/16/01/042] Aromatopolium: aromataria taberna | kde koření prodávají | Kde kořenij prodáwagij | Specerey laden
[01/16/01/043] Pharmacopolium: | apateka | Apateka | Apotekers laden
[01/16/01/044] Popina (): thermopolium (), locus, ubi publice obsonia et delicatiores cibi assantur aut apparantur. N5v/202/a Popina sellariola () | obecná kuchyně | Obecná kuchyně | Garküchen
[01/16/01/045] Ganea et ganeum (, ): prostibulum, lupanar (), lustrum (), quod minime illustre sit; fornix (), praesepe etiam dixit | kurevský domek, psinec | Kurewſký domek/ Pſynec | Frawen oder hurenhaus
[01/16/01/046] Lateraria (): caminus, in quo lateres excoquuntur | cihelna | Cyhelna
[01/16/01/047] Fabrica materiaria (): lignaria | tesařská kůlna aneb dílna | Teſařſká kůlna aneb dijlna | Zimmermans werckſtat
[01/16/01/048] Apotheca (): cella vinaria (); oenotheca | vinný sklep | Winný ſklep | Weinkeller
[01/16/01/049] Promptuarium (): cella penaria (), promptuaria cella, armarium (), quo conduntur et unde promuntur cibi | špižírna | Sſpižijrna | Speißgaden oder kammer
[01/16/01/050] b Hypogaeum: aedificium subterraneum, arcuato opere exstructum (apud ), cuiusmodi est cella vinaria | podzemní sklep, loch | Podzemnij ſklep/ Loch | Keller vnder der erden
[01/16/01/051] Oporotheca (): ubi conduntur autumnales fructus | ovocnice, sklep, v němž ovoce chovají | Owocnice/ Sklep w němž owoce chowagj | Opsgaden oder keller
[01/16/01/052] Horreum (): sitobolium | stodola | Stodola | Kornſchewr
[01/16/01/053] Horreum pensile: granarium () | obílnice | Obijlnice | Kornſchut
[01/16/01/054] Lacus (): quo distinguitur granarium separandis leguminibus | kašna obílná | Kaſſna obijlná | Kornkaſt
[01/16/01/055] Cumera (): vas vimineum aut fictile, in quod plebeii homines condebant frumentum ut in granaria, qui latifundiis praecellebant
[01/16/01/056] Pistrinum (), ): N6r/203/a moletrina (); in quo pinsebant, hoc est pilis tundebant, farra | mlejn aneb stupník | Mleyn aneb Stupnijk | Stampffmülen
[01/16/01/057] Chondrocopium: farreum non male fortassis, ubi far frangitur et alica fit | kroupník | Kraupnijk
[01/16/01/058] Atrium (): primus in aedes aditus, oecus (); in atrio vult olim fuisse culinam, unde a fumi nigore nominis ratio | síň v domě | Sýň w domě | Saal
[01/16/01/059] Tablinum (): pinacotheca (eidem); in atrio locus circa limina ac fores, ubi imagines gentilitiae et tabulae pictae asservabantur (ut ex liquet)
[01/16/01/060] Tablinum (): est menianum tabulis fabricatum, in quo aestate coenabant
[01/16/01/061] Tablinum quoque locus erat in atrio aut illi adhaerens, in quo rerum in magistratu gestarum monumenta et b codices ponebantur (teste libro 35. capite 2.) | kancelář | Kancelař | Kancleiſtuben
[01/16/01/062] Tabularium (apud ): idem fere cum tablino est, nisi quod illud publicum fuerit, ut privatarum aedium tablinum; nam in tabulario instrumenta, literae tubulaeque publice, in quibus vectigalia et publicanorum rationes perscriptae erant, continebantur | obecní kancelář | Obecnij Kancelař
[01/16/01/063] Archivum (): chartophylacium, grammatophylacium, idem mihi cum superiore tabulario esse videtur, nempe monumentoroum publicorum receptaculum | kdež se privilegia a jiní originálové chovají | Kdež ſe priwilegia a ginij Originálowé chowagij
[01/16/01/064] Conclave (, ): conclavum (); locus secretior in penetralibus intimis domus, una clave domesticis pervius; interiorem domus partem in eadem scena dixit; vult plura cubicula intra eum clausa esse | vnitřní pokoj v domě s komorami | Wnitřnij pokog w domě s komorami | Heimlich gemach mit viel kamern
[01/16/01/065] Triclinium: quod et conclave dixit; locus, in quo discumbebant tribus discubitoriis lectis mensam cingentibus, ita ut stratori et a poculis puero quartum mensae latus esset liberum ac reliquum; hoc nomen apposite quadrat in locum a reficiendo cibis corpore refectorium dictum in coenobiis, ubi ferme tres mensae sternuntur vel, si plures, tria tantum domus latera occupant
[01/16/01/066] Coenaculum (): superior domus pars, ad quam cochlide aut scalis ascendebatur, ubi antiquitus coenabatur | hořejší mazhauz | Hořegſſý mazhauz | Vberfaal
[01/16/01/067] b Cubiculum (): a cubando | lehací komora | Lehacý komora | Schlaaffkamer
[01/16/01/068] Procoetium () (ea enim verior mihi probatur lectio magis, quam quae in vulgatis codicibus exstat – procestrium; quod aditum significat, quo in murum proceditur) et antithalamus: cubiculum minus thalamo vicinum, ubi ancillae aut ministri dormiunt | podlejší čelední komůrka | Podlegſſý čelednij komuorka | Nebenkamerlin
[01/16/01/069] Nympheum: in antiquo marmore Romae; historicus nympheum exponit aedificium augustum publicum, in quo nuptiae celebrabantur ab iis, qui angustius habitabant, cuiusmodi Lutetiae sunt; alii putant amoena esse lavacra, publica tamen, in quae virgines se conferebant amoenitatis ergo, vel a nymN7r/205/apharum statuis, quibus exornata erant
[01/16/01/070] Thalamus (): cubiculum nuptiale | svadební, ženicha a nevěsty aneb manželská komora | Swadebnij/ Zěnicha a newěſty aneb Manželſká komora | Hoch zeit oder ehenleuten kamer
[01/16/01/071] Andron (): andronitis; locus secretus a milierculis, ubi viri versantur sine interpellationibus illarum | mužský pokoj | Mužſký pokog | Mannen zimmer
[01/16/01/072] Gynaeceum (, ): locus mulierculis separatus, in quo textrinae lanificioque dabant operam | ženský pokoj | Zěnſký pokog | Frawenzimmer
[01/16/01/073] Mesaula (): ingressus pervius inter andronem et gynaeceum | průchod mezi těma pokoji | Průchod mezy těma pokogi | Der Gang
[01/16/01/074] Impluvium (, , ): mesaulum; quadratus locus sine tecto in aedibus, quo imber implubere in domum potest et colligi | plac, kdež voda dešťová teče, dvorec | Plac kdež woda deſſťowá teče/ Dworec | Pletzle
[01/16/01/075] Cavaedium (): cavum aedium (); locus sub dio vacuus inter domus atrium; aula (), quod is locus sit vento pervius atque perflatilis ante locupletum aedes, unde et nomen aulae magnatum aedificiis adoptatum esse auguror; non multum tamen hinc discrepare videtur hypaethri sive subdialis nomenclatura, nisi forte illud sit discrimen, quod cavaedium habeat compluvia, hypaethrum non habeat, quod ipsum peritioribus et in architecturae cognitione versatioribus excutiendum relinquo | dvůr v domě | Dwuor w Domě | Hoff
[01/16/01/076] Compluvium (): tabulatum plutei in modum devexum in unam partem, aediN7v/206/aficiis applicitum, cuiusmodi ea sunt, de quibus datatim pila luditur; constat autem interpensivis, trabiculis immissis et instratis asseribus | přístřeší aneb loubí | Přijſtřeſſý aneb Laubij | Laub
[01/16/01/077] Compluvium erectum (): quod non officit tricliniorum aut atrii luminibus, cuius in emporiis usus est; hoc tamen habet incommodi, quod in fistulis stans aqua aut redundans corrumpit opus intestinum et parietes
[01/16/01/078] Ambulatio (): ambulacrum () | kdež se procházeti může, pavlač | Kdež ſe procházeti muože/ Pawlač | Spatziergang
[01/16/01/079] Hypaethrum (): subdiale (); locus coelo patenti expositus, sine tecto, quod sub aethra, hoc est divo, sit | podnebí | Podnebij
[01/16/01/080] Hypaethra ambulatio (): subdialis inambulatio (), paradromis ) | procházka pod nebem | Procházka pod nebem | Spatzierung vnder bloßen himmel
[01/16/01/081] Xystum (): ambulacrum subdiale, ubi sudo caelo exercebantur | otevřený, nepřikrytý střechou plac | Otewřený/ nepřikrytý ſtřechau Plac | Offnerplatz
[01/16/01/082] Xystus (): porticus tecta, hibernis exercitiis destinata et ambulacrum pensile | přikrytý plac | Přikrytý Plac | Gedeckter Platz
[01/16/01/083] Porticus (): solarium (); ambulacrum columnis fultum, ubi in umbra solis ardores imbresve declinantes inambulabant
[01/16/01/084] Cryptoporticus (): porticus subterranea aut loco depressiore posita, cuiusmodi structura est porticuum in antiqui operis monasteriis; crypta | štola pod zemí | Sſtola pod zemij
[01/16/01/085] Peristylium (): porticus columnis undique inclusa et septa quaquaversus, N8r/207/a cuiusmodi Antverpiae celeberrimo emporio quadratum videmus, quo sub meridiem confluit frequens mercatorum coetus; bursam vulgo indigitant; aut qualia in coenobiis videmus et Italiae magnatum aedibus | ambít v klášteřích | Ambijt w Kláſſteřijch | Kreutzgang in Kloſtern
[01/16/01/086] Coenatio (): hanc volunt esse inferiore in loco, ut coenaculum in superiore | dolejší světnice aneb síň | Dolegſſý ſwětnice aneb Sýň | Nidergemach oder ſtuben
[01/16/01/087] Coenatio laqueata: | klenutá světnice | Klenutá ſwětnice | Gewelbte ſtuben
[01/16/01/088] Museum (): locus studiis dicatus et publicus, et privatus | pokoj k učení | Pokog k včenij | Studierſtuben
[01/16/01/089] Schola (): ludus (eidem), ludus literarius (), gymnasium (); didascalium, paedagogium | škola | Sſkola | Die Schul
[01/16/01/090] b Conciliabulum (): locus, ubi concilium initur, praesertim a flagitiosis; synedrium | místo k shromáždění aneb sněmu | Mijſto k ſhromážděnij aneb Sněmu
[01/16/01/091] Exedra (): a sedium frequentia, locus disputantium aut de communibus negotiis agentium consessui accommodus, cuius specimen caenobia nobis servarunt, capitulum nominant | kapitola, konsistoř | Kapitola/ Konſyſtoř | Kapittelhauß | 32hoc vocabulo sedilia, quae pro foribus habentur, sive lapidea, sive lignea nominari non male possunt | lavice před dvéřmi | Lawice před dwéřmice
32 V tisku je výklad oddělen jako nový odstavec.
ce dwéřmi] dwěřmi
[01/16/01/092] Stibadium (): torus (), a tortis herbis, cubile aut abacus herbidus, quo convivae discumbunt in viridario | drnový, zelený stůl, záhrobec | Drnowý/ zelený ſtuol/ Záhrobec
[01/16/01/093] Theatrum (): visorium (); locus spectaculi, ubi ludi omnis generis N8v/208/a inspectante populo edebantur, in hemicycli faciem deformatus; nam qui circulo clausus erat, amphitheatrum dicebatur, quod postea in oblongam formam etiam tractum est | plac k divadlům | Plac k diwadlům | Schawplatz
[01/16/01/094] Cunei (, ): theatri sedilia sive spectatorum loca in theatro
[01/16/01/095] Cavea (): area theatri in meditullio, ubi populi consessus erat (teste )
[01/16/01/096] Scena (): frons theatri (); locus actorum obstructus peripetasmatis, e quo in proscenium acturi histriones prodibant
[01/16/01/097] Proscenium (): locus liber ante scenam aulaeis et peripetasmatis (quae choragium thymelicum sive scenicum vocat ) tectam, in quo histrioniam agebant | plac, na němž hry strojí | Plac na němž hry ſtrogij
[01/16/01/098] b Pulpitum (): locus scenae editior, e quo tibicines et citharaedi musica actione populum demulcebant | místo vyšší, na němž trubači troubili, hudci houdli a kantoři spívali | Mijſto wyšſſý na němž trubači traubili/ hudcy haudli/ a kantoři ſpijwali
[01/16/01/099] Orchestra (): locus inter scenam et cuneos senatoribus ad spectandum designatus (ut ostendunt); orchestram chori esse propriam annotavit, in orchestra mimos solere exhibere suas actiones
[01/16/01/100] Odeum (): locus scenae, ubi canebatur, quod ad pulpitum refertur, ita ut odeum idem cum eo sit meo iudicio
[01/16/01/101] Machina: supra scenam locus, unde ex improviso deus aliquis apparebat
[01/16/01/102] Fori (): spectacula (); tabulata, unde ludi O1r/209/a spectantur | pavlače, s nichž se lidé dívají | Pawlače s nichž ſe lidé dijwagij | Stand darauff man das ſpiel zuſchawet
[01/16/01/103] Exostra (): machina lignea, qua quae intus geruntur aut fiunt, versatione rotarum spectatoribus ostenduntur
[01/16/01/104] Hippodromus (): curriculum equorum, ubi de pernicitate cursus certatur citra pugnae simulacrum | závodní plac | Záwodnij Plac | Renplatz
[01/16/01/105] Catadromus () (decursorium sunt, qui appellant): locus, ubi imaginario praelio equis concurritur, quod Troiam ludere nonnulli dicunt | turnajský plac | Turnagſký Plac | Thurnier plac | porro (apud in Nerone) sunt docti viri, qui existimant catadromum dici extentum funem, per quem funambulus edito de loco decurrat
[01/16/01/106] b Curriculum (): spatium ad currendum aptum (teste ), in quo de pernicitatis gloria certamen erat | plac k běhu a k závodu | Plac k běhu a k záwodu | Lauff oder Renplatz
[01/16/01/107] Carceres (): locus, unde equi ad cursum emittebantur vel cursores, unde hippapheses nominat ; gramma (), quod is locus certa nota lineave distinctus esset
[01/16/01/108] Meta (): palus acuminatus in stadii fine positus, circum quem gyrabant cursum
[01/16/01/109] Repagulum (): quod distinet equos cursores et sublatum emittit ad cursum; cum carceribus idem, nisi quod istud loci vocabulum sit, repagulum vero obstaculi, quo libertas excurrendi cohibetur
[01/16/01/110] Terminus: ubi peracto cursu quiescunt
[01/16/01/111] Palaestra (): locus, ubi luctatores peruncti oleo O1v/210/a luctabantur | šermířský a zápasní plac | Sſermýřſký a zápaſnij plac | Kampffplatz/ Ringplatz
[01/16/01/112] Stabulum (): praesepe (eidem); mansio armenti aut gregis; mandra () | dobytčí chlév, stáje | Dobytčij chléw/ Stáge | Viehſtal/ Stallung
[01/16/01/113] Bubile (; nam bovile dictio minus Latina est): | chlév hovězího dobytka | Chléw howězyho dobytka | Rindſtal
[01/16/01/114] Equile (): | marštal | Marſſtal | Roßſtal
[01/16/01/115] Ovile (): caula () | ovčí chlév, ovčinec | Owčij chléw/ Owčinec | Schaffſtal
[01/16/01/116] Hara (): suile () | svinský chlév, krmník | Swinſký chléw/ Krmnijk | Schweinſtal
[01/16/01/117] Volutabrum (): locus, in quo volutantur iumenta, apri et sues | louže, kaliště, kdež se svině válejí | Lauže/ Kaliſſtě/ kdež ſe ſwině wálegij | Kaattiges ort da ſich die ſew weltzen
[01/16/01/118] Praesepe (): praesepium (); in quo pabulum iubmentis apponitur | jesle | Geſle | Die Krippe
[01/16/01/119] Foenile (): foeni repositorium | kdež seno chovají | Kdež ſeno chowagij | Hewſtal
[01/16/01/120] Caseale (): locus in villa, ubi conficiuntur aut exprimuntur casei | syrnice | Syrnice
[01/16/01/121] Aviarium (): cohortalium avium stabulum (); ornitotrophium | krmník | Krmnjk | Vogelhauß
[01/16/01/122] Seclusorium (): aviarium minus, quod alteri cum ostio coniungitur ad secludendas aves
[01/16/01/123] Columbarium (): | holubí komůrka | Holubij komůrka | Tauben hauß
[01/16/01/124] Columbarium (): loculamentum singulis columbarum paribus deputatum | holubí baňka aneb hnízdo | Holubij baňka/ aneb hnijzdo | Tauben neſt
[01/16/01/125] Gallinarium (): chors sive cohors (), locus parietibus inclusus ad pascendas gallinas; officiO2r/211/ana (); ornithoboscium | kurník, slepičí komůrka | Kurnijk/ Slepičij komůrka | Hünnerhauß
[01/16/01/126] Saginarium (): ubi saginantur aves | posada | Poſada | Meſtſtal
[01/16/01/127] Loculamentum (): receptaculum fere vimineum, in quo aves nidificant; nidus | pletené hnízdo | Pletené Hnijzdo | Vogelneſt
[01/16/01/128] Loculamentum fictile: columbarium fictile (), capsula fictilis, in qua nidulantur aves
[01/16/01/129] Cavea (): domuncula seu carcer avicularum | klec ptačí | Klec ptačij | Das Vogelhauß
[01/16/01/130] Fimetum (): sterquilinium (); locus aggestus fimo | hnojiště | Hnogiſſtě | Miſtgruben
[01/16/01/131] Forica (): pro latrina publica | obecný prevít, trativod | Obecný Prewýt/ Tratiwod | Gemeinſcheiß hauß
[01/16/01/132] Latrina (): privati usus est; eumareia (), ob b commoditatem deplendae corporis saburrae | domácí obzvláštní záchod, tejný pokoj | Domácý obzwláſſtnij záchod/ Tegný pokog | Heimlich gemach | a latente eius usu, quomodo latrina a latendo nomen accepisse putatur, quamvis a lavando, quasi lavatrinam, malint alii
[01/16/01/133] Urnarium (): lavatrina (); lapis mensae specie quadratus, super quo vasa escaria a lixu eluuntur | kamenný štok | Kamennýcf ſſtok
[01/16/01/134] Argyrotheca: vasarium (), repositorium argenteorum vasculorum vel potius omne instrumentum et supellex argentea, qua magistratus in provinciam abiens instruebatur ex publico | stříbrnice aneb stříbrný kredenc | Střijbrnice/ aneb Střijbrný Kredenc
[01/16/01/135] Hyalotheca: ubi vitreum instrumentum reconditur | kdež sklenice chovají | Kdež ſklenice chowagij | Glaßbrett
[01/16/01/136] Vestiarium (): ubi vestiO2v/212/amenta reponuntur | almara k šatům choděcím | Almara k ſſatuom choděcým | Kleiderkaſt
[01/16/01/137] Nidi (): loculamenta in vestiario, ubi reponuntur panni aut vestes
[01/16/01/138] Lacus: in quo cervisia refrigeratur | vanička, v níž nápoj studí | Wanička w njž nápog ſtudij | Külwaſſer faß
[01/16/01/139] Culina (): coquina () | kuchyně | Kuchyně | Küchen
[01/16/01/140] Caminus (): spiramentum (), fumarium (), infumibulum aliis; capnodochium | komín | Komjn | Rauchloch/ Kamin
[01/16/01/141] Fornax (): | kamna, nístěj | Kamna/ Njſtěg | Offen/ Brennoffen
[01/16/01/142] Calcaria fornax (): | vápenný důl | Wápenný duol | Kalchoffen
[01/16/01/143] Furnus: a furvo colore; locus, in quo panis coquitur; clibanus; hoc tamen discriminis volunt esse inter clibanum sive testum et furnum, quod clibanus e ferro aut aere aliave mabteria constat, sub quo non panis modo, verum aliud quidvis coqui potest; deinde etiam quod moveri loco possit; id quod in furno desideratur, qui immobilis est et calce aut intrita coagmentatur | chlebná pec | Chlebná pec | Bachoffen
[01/16/01/144] Praefurnium (): propnigeum (); os furni, in quo succenditur ignis | čelesten, záhřeb | Cželeſten/ Záhřeb | Offenloch
[01/16/01/145] Turbo: clibanus (); meta furnaria, in qua vi ignis eliquatur aqua | pícka, kterouž vody pálí | Pýcka kterauž wody pálij | Diſtillir offen
[01/16/01/146] Focus: omne, in quo fovetur ignis (teste) | ohniště | Ohniſſtě | Herd/ Fewrſtat
[01/16/01/147] Carnarium (): ubi caro salita fumove durata suspenditur | kdež se maso nasolené a uzené chová | Kdež ſe másſo naſolené a vzené chowá
[01/16/01/148] Balneum (): balneae (eidem), balineum () | lázeň, párna | Lázeň/ Párna | Badſtuben
[01/16/01/149] O3r/213/a Hypocaustum (): locus ad sudandum; laconicum (), sudatorium (), vaporarium (); ubi sicco calore cruditas excoquitur sudorque provocatur | svrchnice, potnice, párna | Swrchnice/ Potnice/ Párna | Schweisbad
[01/16/01/150] Lavacrum (): nymphaeum (); balneum, in quo quis lavatur | mytedlna | Mytedlna | Waſſerbad
[01/16/01/151] Solium (): vas, in quo balneis sedentes lavabantur | vana | Wanna | Wanne
[01/16/01/152] Labrum (, ): vas ad lavandum accommodum | škopek | Sſkopek | Butte
[01/16/01/153] Piscina (): pro lacu balnei, in quo aqua calida vel frigida continetur ad balneandum | káď veliká k vodě | Káď weliká k wodě
[01/16/01/154] Apodyterium (): spoliarium dici posset, ubi lavaturi vestes exuunt | zuvadlna | Zuwadlna | Abzieheſtubencg
[01/16/01/155] Frigidarium (): ubi fribgida perluebantur | chladná lázeň | Chladná lázeň | Kaltbad
[01/16/01/156] Conisterium (): locus in xystis, ubi luctaturi ceromate peruncti pulvisculo inspergebantur
[01/16/01/157] Elaeothesium (): alipterium (); ubi ab alipta inungi oleo corpora lotorum consueverant
[01/16/01/158] Xystrophylax (): ubi strigiles asservabantur defricandis corporibus
[01/16/01/159] Curiceum (): tonstrina balnei, ubi caesaries tonderi et praesegmina unguium demi solebant | místo v lázni, kdež vlasy stříhají a nechty obřezují | Mijſto w lázni kdež wlaſy ſtřijhagj a nechty obřezugij | Da man ſich kolben/ vnd die negel abſchneiden laſſet
[01/16/01/160] Spaeristerium (): ubi pila exercetur corpus | plac, kdež na míč hrají | Plac kdež na mijč hragij | Ballenſpiell | idem vocabulum denotat locum, ubi globulis per annulum ferrum aut O3v/214/a globis ad paxillum luditur | plac v kuželky | Plac w kůželky
[01/16/01/161] Ergastulum (): officina, ubi servi compediti opus faciebant, inde accipitur pro carcere et custodia; carcer () | žalář, vězení, šatlava | Zálář/ wězenij/ Sſatlawa | Kercker/ Gefengnüß
[01/16/01/162] Latumiae (): lautumiae (, ), lapidariae lautimiae (); ubi lapides caeduntur, quo ergastularii servi ad opus damnabantur | lom kamene, skála, kdež kámen lámí | Lom kamene/ Skála kdež kámen lámij | Steinbruch
[01/16/02/001] Arca robustea (): robur (, ); locus in carcere robustis lignis septus, cui malefici homines includebantur; robustus carcer et lignea custodia (), phylaca b () | dřevenný sroubek | Dřewenný ſraubek
[01/16/02/002] Fidiculae (): machina multis intenta funibus, quibus ceu fidibus distendebantur facinorosi ad exquirendam facti fidem; interpretatur illud tormenti genus, quod Italiae familiare tratto di corda vocatur, quo reus reiectis in tergum manibus fune suspensus in praeceps demittitur
[01/16/02/003] Equuleus aut, ut alii, eculeus (): stipes acutus, cui reus impositus excruciatur, distenditur et evisceratur quodammodo et artuum compages dissolvitur; arthrembolum; alii interpretantur tormenti genus, quo religatis superne manibus appensum de pedibus pondus hominem distendit, quale tympanum fere Graecis | řebřík | Ržebřijk
[01/16/02/004] Ungulae (): bifida sive O4r/215/a bicornia ferramenta, quibus latera lancinabantur
[01/16/02/005] Laminae (): candentes ferri massae, quae facinorosorum corporibus admovebantur | rozpálený plech, jímž mučívali | Rozpálený plech/ gjmž mučijwali
[01/16/02/006] Numellae (): vinculum, quo cervix, interdum etiam pedes includuntur | okovy aneb železo na hrdlo | Okowy aneb železo na hrdlo | Halseiſen
[01/16/02/007] Columbar: vinculi genus est (ut annotat), fortasse quo collum includebatur; ita enim in Rudente legas: In columbari collus haud multum post erit; non multum diversum a numellis videtur
[01/16/02/008] Nervus (): vinculi genus, quo cervices et pedes compediuntur, forte cum numellis idem
[01/16/02/009] Catulus ferreus (): instrumentum illud intelligo, quo divaricato praetores combprehendunt noxios, eo quod sontium pedes appetat veluti canis
[01/16/02/010] Cippus (): lignum bipatens, in quo sontium pedes includuntur | kláda, štok | Kláda. Sſtok
[01/16/02/011] Compedes (): pedicae (); vincula pedum ferrea | pouta železná na nohy | Pauta železná na nohy | Fußeiſen
[01/16/02/012] Manicae (): vincula, quibus manus illaqueantur | palečnice, trlice | Palečnice/ Trlice | Daum ſtock
[01/16/02/013] Laqueus: | provaz na hrdlo | Prowaz na hrdlo | Halsſtrick
[01/16/02/014] Crux (): patibulum (), gabalus (), arbor infelix (, e ritualibus libris) | šibenice, kříž | Sſybenice/ Křijž | Kreutz/ Galgen | porro furca sive patibulum proprie constabat duobus arrectariis stipitibus iniecto altrinsecus tigno transverso, quam malefici servi dispessis manibus alligaO4v/216/ati circum viciniam gestabant; ii, si crucem ob flagitia meriti fuerant, caeterorum maleficorum more divorsi dispendebantur distendebanturque in furcam, quam deinde stipiti erecto (arbor sive cum adiecto infelix arbor dicebatur) affigebant, tuncque crucis nomen accipiebat; : Patibulum ferat per urbem, deinde affigatur cruci
[01/16/02/015] Cauterium: ferramentum, quo candente scelorosos inurunt | cejchové železo | Ceychowé železo | Brandeiſen
[01/16/02/016] Boiae (): vinculorum ferreorum ligneorumve genus | železná aneb dřevenná pouta | Zělezná aneb dřewenná pauta
[01/16/02/017] Taureae (): lora e bubulo corio | řemeni aneb žíla z řemení | Ržemeni/ aneb žijla z řemenij | Geißlen von riemen gemacht
[01/16/02/018] Verbera: flagella, scuticae, virgae, mastiges | bič, metly | Bijč/ Metly | Geißlen/ Rutten
[01/16/02/019] b Catasta (et iurisconslutis): machina, de qua emi potuit venalitius servus; item pegma, in quo supplicium pendit reus (apud )
[01/16/02/020] Gyrgathus: locus aut cubile, in quo mente emoti vincti aut inclusi tenentur | sroubek pro blázny | Sraubek pro blázny | Narrenheuſle
[01/16/02/021] Catamidiare (): publice ignominia afficere | zjevně světskou hanbu učiniti | Zgewně ſwětſkau hanbu včiniti | Einem offentlich ſchand thun
[01/16/02/022] Tunica molesta (): alimentis ignium et illita, et intexta (); ita licebit eam vocare, quae incendiariis inducitur pulvere tormentario infarcta, diritati supplicii compendioque mortis quaesita
[01/16/02/023] Culleus (): exponitur a lexici vetustich concinnatore tunica de sparto in modum eronis facta, quae linebaO5r/217/atur pice et bitumine, in qua includebanturci parricidae cum simia, serpente et gallo
[01/16/02/024] Elidere crura (): | kolem hnáty lámati | Kolem hnáty lámati | Ratbrechen
[01/16/02/025] Distrahere (): distrahere in diversum actis cruribus (); in diversum quadrigis differre (), displicare (), despicare currus axi vinctum () | koňmi roztrhati | Koňmi roztrhati | Mit pferden zerreiſſen
[01/16/02/026] Adigere stipitem per medium hominem (): supplicium dirissimum, Turcis familiare | na kůl vbíti | Na kuol wbijti | An einem pfal ſtechen
[01/16/03/001] Substructio (, ): fabrica (), b structura () | stavení | Stawenij | Gebew
[01/16/03/002] Substructio insana (): | ku podivu veliké stavení | Ku podiwu weliké ſtawenij | Wunder groß gebew
[01/16/03/003] Opus: | dílo | Dijlo | Werck
[01/16/03/004] Opus temporarium (): quod ad tempus durat | dílo do času aneb na čas | Dijlo do čaſu aneb na čas | Ein zeitlang werend
[01/16/03/005] Opus intestinum (): sublicium, quod ligno materiave constat | dílo aneb stavení od dřeva, taflování | Dijlo aneb ſtawenij od dřewa/ Tafflowánij | Holtzwerck
[01/16/03/006] Opere intestino vestire parietes: | taflovati stěny | Tafflowati ſtěny | Die wand mit brettern abſchutten
[01/16/03/007] Opus albarium (): calce pura sabulo impermixta constans; leucoma | vápnem zbílené | Wápnem zbijlené | Angeſtrichen weiß
[01/16/03/008] Opus tectorium (): tectorium (), lorica testacea () | stavení váO5v/218/apnem dynchované aneb zbílené | Stawenij wáO5v/218/apnem dynchowané aneb zbijlené | porro loricatio inducit atque integit parietes arenato calce et arena mistis; at incrustatio huic diversa est, quae parietes sectis marmoris crustis vestit
[01/16/03/009] Opus coronarium (): coronae in modum rotundatum et affabre factum in orbem | okrouhlé stavení | Okrauhlé ſtawenij | Rundtwerck
[01/16/03/010] Opus Signinum (): quod fit e tusis testis addita calce | ciment | Ciment
[01/16/03/011] Opus reticulatum: ubi cementa non iacentia, sed in latus stantia ponuntur
[01/16/03/012] Opus isodomum (, ): ubi omnia lapidum coria aequali crassitudine constructa sunt
[01/16/03/013] Opus pseudisodomum: quando impares sunt coriorum ordines
[01/16/03/014] Opus emplecton (): cum b frontibus untrinque politis, medium naturalis saxorum materia temere collocata farcitcj
[01/16/03/015] Fundamentum (, ): fossa, ubi fit substructio | grunt, základ | Grunt33 základ | Grundfeſte
33 V exempláři ÚJČ je slovo vysazeno defektně – chybí druhé písmeno.
[01/16/03/016] Fundamentum fistucatum (): fistucis pavitum () | grunt na kolí, rešt | Grunt na kolij/ Reſſt34
34 Slovo je vysazeno defektně – v exempláři MZK v Brně chybí druhé písmeno, v exempláři ÚJČ druhé a páté písmeno.
[01/16/03/017] Pulvinus (): fundamentum cementis aut arena farctum
[01/16/03/018] Solum (, ): quidquid alteri rei substerniturck, fundamenti vicem obtinens | grunt, základ | Grunt/ základ | Boden oder fundament
[01/16/03/019] Area (): locus ab aedificio vacuus | nestavený plac | Neſtawený plac | Vngebawter platz
[01/16/03/020] Pavimentumcl (): | podlaha, půda | Podlaha/ Půda | Eſterich/ Boden
[01/16/03/021] Pavimentum tesselatum (): tesseris quadrisve stratum | kostkou dlážená podlaO6r/219/aha aneb čtverhraným kamením | Koſtkau dlážená podlaO6r/219/aha/ aneb čtwerhraným kamenijm
[01/16/03/022] Pavimentum subdiale: quod sub dio est; hypaethrium | podnebí, nepřikrytá podlaha | Podnebij/ Nepřikrytá podlaha
[01/16/03/023] Pavimentum segmentatum: scalpturatum (); volunt esse, quod mosaicum vel, ut alii, museacum nominant; musivumcm dixit | podlaha vykládaným dílem | Podlaha wykládaným dijlem | Eſterich von ein gelegter arbeit
[01/16/03/024] Pavimentum vermiculatum: minutis segmentis elaboratum et quasi vermiculis quibusdam concinnum dici potest, idem fere cum segmentato, quamvis nonnulli curiosa nimis diligentia distinguere ita sunt aggressi, ut vermiculatum parietibus proprie sit attributum, lignis segmentatum et pavimentis tesselatum
[01/16/03/025] Pavimentum lithostrotum: lapidibus stratum | kabmenem dlážená podlaha | Kabmenem dlážená podlaha | Steinins eſterich
[01/16/03/026] Pavimentum asarotum (): eloboratum arte picturae et variegatum, in quo variae rerum, avium aliorumque figurae visuntur; ita dictum, quod scopis non everratur propter attritum, sed penicillis emundetur; musaica opera Italice
[01/16/03/027] Pavimentum intestinum: e ligno | dřevěnná, prkenná podlaha | Dřewěnná/ Prkenná podlaha | Holtzes eſterich
[01/16/03/028] Pavimentum spicatum (): testaceum, laterculis in latus proclinatis ad modum spicarum constans
[01/16/03/029] Pavimentum lateritium: | cihlami dlážená půda | Cyhlami dlážená půda | Eſterich Von ziegelſtein
[01/16/03/030] Nucleus (, ): crusta sive corium pavimenti
[01/16/03/031] Tegula (): testa lata pavimentis commoda | široká cihla | Sſyroká cyhla | Flachziegel
[01/16/03/032] O6v/220/a Tessera (): quadrata pavimenti tegula | čtverhraný podlažní kámen | Cžtwerhraný podlažnij kámen | Vierecketer ſtein
[01/16/03/033] Scutula: oblongior scuti instar in quadrum vergens tegula | obdloužná podlažní cihla | Obdlaužná podlažnij cyhla | Langlechte eſterichcn ziegel
[01/16/03/034] Favus (): hexagona tegula in sex angulos excurrens | šestihraná dlažička | Sſeſtihraná dlažička | Sechsecketer eſterich ſtein
[01/16/03/035] Emblema (): versicolor tesserula et insititia, qua pavimentum variatur
[01/16/03/036] Rudus (): retrimentum vetustico aut collapsi aedificii; eripium | rum starého stavení | Rum ſtarého ſtawenij | Scharben
[01/16/03/037] Rudus novum (): e lapide primum contuso | nový zdrobený kámen | Nowý zdrobený kámen | Erſt zerknitzter ſtein
[01/16/03/038] Rudus vetus (): rudus redivivum (), quod e dirutis aedificiis fit, cui calbcis minus adiicitur | starý rum | Starý rum | Altgebrochner ſtein
[01/16/03/039] Statuminare rudus (): testae contusae duplum cum calcis simplo committere | tlučený kámen s vápnem smíchati | Tlučený kámen s wápnem ſmjchati | Stein gemuſel mit kalch vermiſchen
[01/16/03/040] Caementum (): lapis rudis, non caesus | netesaný kámen | Neteſaný kámen | Bruchſtein
[01/16/03/041] Later (): ad solem arefacta argillae massa; laterculus crudus () | cihla na slunci sušená | Cyhla na ſluncy ſuſſená | Ziegelſtein
[01/16/03/042] Later coctus (): laterculus coctilis (), testa (), later igni excoctus | vypálená cihla | Wypálená cyhla | Gebrenter ziegel
[01/16/03/043] Lapis frontatus (): qui untrinque levigatus parietis crassitudinem exaequat
[01/16/03/044] Cubilia (): coagmenta (); sedes laterum lapidumve O7r/221/a singulorum, ut inter se sedent, et coguntur coniungunturque arcte
[01/16/03/045] Coagmenta alterna (): cum cubilia laterum lapidumve alternant, nunc in longum, nunc in latus
[01/16/03/046] Coria (): ordines et ductus perpetui cubilium
[01/16/03/047] Farcturae (): materia lapidea vel caementitia, quae medium inter duas frontes parietum vel murorum interstitium farcit atque implet, ubi extima utrinque versura ordinario constat lapide, reliquum spacium e caementis educitur; id quod dixit: Medios parietes fractis caementis farcire
[01/16/03/048] Calx (): ferrumen cementorum (eidem) | vápno | Wápno | Kalch
[01/16/03/049] Calx viva: | nehašené vápno | Nehaſſené wápno | Vngeleſchter kalch
[01/16/03/050] Calx uda: in lapidibus antiquis dicitur, qua dealbatur paries | vápno k bílení | Wápno k bijlenij
[01/16/03/051] b Calx harenato lita: quae et intrita, qua opus structile compingitur; lapides veteres
[01/16/03/052] Intrita (): intritum (); calx longiore tempore macerata | dávno rozdělané vápno | Dáwno rozdělané wápno
[01/16/03/053] Arenatum: calx recenter arena permista | vápno nyní pískem rozdělané | Wápno nynij pijſkem rozdělané | Kalch ſo erſt mit dem ſandt vermiſchet iſt
[01/16/03/054] Lacus: mortarium (); conceptaculum, ubi calx rutro subigitur maceraturque | místo, kdež se vápno rozdělává | Mijſto kdež ſe wápno rozděláwá
[01/16/03/055] Lutum paleatum (): aceratum (), intrita (); argilla acerum segmentis quisquiliisve subacta, qua parietes cratitii fere lutantur | hlína s plévami rozdělaná | Hljna s pléwami rozdělaná | Kaat mit habergaſelvermiſcht
[01/16/03/056] Marmoratum: quod calce et contuso marmore conO7v/222/astabat | vápno s tlučeným mramorem rozdělané | Wápno s tlučeným mramorem rozdělané
[01/16/03/057] Paries: | stěna | Stěna | Die Wand
[01/16/03/058] Paries caementitius (): ex informi et rudi lapide | zed z netesaného kamene | Zed z neteſaného kamene
[01/16/03/059] Paries cratitius (): e cannis cratibusque implexis factus | stěna pletená aneb plot | Stěna pletená aneb Plot
[01/16/03/060] Paries intergerinus (): qui inter confines struitur et quasi intergeritur (teste ); communis utrique domui paries ab dicitur | společní zed mezi domy | Společnij zed mezy domy | Scheidelwand
[01/16/03/061] Paries medianus (): qui medias aedes interstinguit et variis usibus destinata loca seiungit | prostřední zed v domě | Proſtřednij zed w domě | Mittelwand
[01/16/03/062] Paries lateritius (): testaceus | cihelná zed | Cyhelná zed | Ziegelwand
[01/16/03/063] Paries diplinthius (): | b dvou kamenů aneb cihel ztlouští | b Dwau kamenů aneb cyhel ztlauſſtij | Der zweiſteinen dick iſt
[01/16/03/064] Paries solidus (): qui a solo in fastigium usque surgit continuato ductu | rovná zed nahoru | Rowná zed nahoru | Recht auffgehender wand
[01/16/03/065] Paries fornicatus (): qui in arcum curvatur | prampouch, klenutí | Prampauch/ klenutij | Gebogeter/ gewelbter wand
[01/16/03/066] Paries marmoreus: qui saxo quadrato constat | zed z kvadratového kamene | Zed z quadratowého kamene | Marmelſteine wand
[01/16/03/067] Parietina (, ): paries vetus et semirutus sive parietum ruina | zed na oboření | Zed na obořenij | Bauffelige wand oder maur
[01/16/03/068] Stereobata (): murus ex ipso solo eductus, basis videlicet totius aedificii; fundamentum aedificii | základní aneb gruntovní zed | Zakladnij aneb Gruntownj zed | Das Baſement
[01/16/03/069] Stylobata (): non est cum O8r/223/a stereobatacp idem, quod putant nonnulli, sed proprie columnis quod substernitur pro fulcimento | grunt a základ sloupu | Grunt a Základ ſlaupu | Fußſtill
[01/16/03/070] Basis: ipsa spira, quae scapo subiicitur, haec stylobatae imponitur | pata aneb noha u sloupu | Pata aneb noha v ſlaupu | Fuß von der Seul
[01/16/03/071] Spira (): basis columnae tori unius aut duorum, abacus (), quadra videlicet, quasi lamina columnae subiecta, sessioni habilis | spodek sloupu, na němž se může seděti | Spodek ſlaupu na němž ſe muože ſeděti
[01/16/03/072] Scapus (): columna perpendiculariter basi insistens, lapis oblongus perpetuus | rovný sloup z jednoho kamene | Rowný ſlaup z gednoho kamene
[01/16/03/073] Epistylium (): capitulum, modulus, quod scapo imponitur | makovice na sloupě | Makowice na ſlaupě | Kapital
[01/16/03/074] Columna: rotunda est, cuius partes sunt scapus, qui est b veluti corpus columnae, supra quem capitulum surgit, infra scapum spira eaque inferior stylobates | okrouhlý sloup | Okrauhlý ſlaup | Seul/ Pfeiler
[01/16/03/075] Columna striata (): | prutovaný aneb žlábkovatý sloup | Prutowaný aneb žlábkowatý ſlaup
[01/16/03/076] Columna structilis (, ): e pluribus saxis constructa opere caementitio, lateritio aut lapideo; cui opponitur columna solida | sloup z mnohých kusů složený | Slaup z mnohých kuſů ſložený | Von viel ſtucken auffgeſetzte ſeul
[01/16/03/077] Pila (): stela (eidem); hoc a columna discrepare putatur, quod sit quadrata, cum illa sit rotunda; stela autem proprie est stans in monumento columna, quam libro De legibus columellam vocat | čtverhraný sloup | Cžtwerhraný ſlaup | Viereckete ſeul
[01/16/03/078] Voluta (): helix; in capitulo quod propendet cirO8v/224/aculi tortilis ad modum aut cincinni crispati
[01/16/03/079] Torus: torulus (); columnae crassior torques et teretior
[01/16/03/080] Astragalus (): torulus veluti torques, qui baccis plerumque scalpitur
[01/16/03/081] Cymatium (): unda, lysis (), quod sit sinuosa in modum undae; nempe sima recta aut inversa, quae coronae imponi solet, undamque imitatur in praeceps ruituram
[01/16/03/082] Sima (): in summis coronis pars obtusior, nasi caprarum instar; Itali gulam rectam nominant
[01/16/03/083] Pulvinus (): pars inter abacum et echinum, unde volutae dependent
[01/16/03/084] Hypotrachelium (): scapi pars sub astragalo
[01/16/03/085] Denticulus (): fascia epistylii ad dentium imaginem intersecta
[01/16/03/086] Triglyphi (): tribus conbstant sulcis et tignorum proiecturas ad decorem vestiunt eorumque sedes est in zophoris; scalpturae canaliculatae triplici sulco
[01/16/03/087] Guttae (): quae triglyphis subduntur ad inversi turbinis speciem
[01/16/03/088] Metopae (): intertignium (); intervallum inter triglyphos et denticulos, quod vel purum relinquitur, vel ornatur lancibus scalptis, cornibus, taurorum capitibus, vittis revinctis et lemniscis
[01/16/03/089] Anterides (): erismae (eidem); arcus pilaeve muris obnitentes et labans aedificium fulcientes, vel tigna parietes ruinosos sustinentia | pilíř, podpora | Pilijř/ Podpora
[01/16/03/090] Plinthus (): ima pars basis quadrati lateris formam referens
[01/16/03/091] Columbaria (): cubilia asserum vel tignorum, ubi sedent asseres | hambalky | Hambalky
[01/16/03/092] P1r/225/a Zophorus (): veluti pictus baltheus, in quo metopa et figurae exsculpuntur
[01/16/03/093] Zophorus pulvinatus (): qui leviter in circulum tumet ac rotundatur
[01/16/03/094] Encarpa (): implexus florum frondiumque zophoro insculptarum | dílo s květy | Dijlo s kwěty | Blumwerck
[01/16/03/095] Striae (): eminulae et extuberantes in striatis columnis partes, strigibus, hoc est canaliculis superiores | falc mezi prutováním | Falc mezy prutowánijm | Streimen | porro striae multiplices sunt, aut rectae, aut helicis in modum convolutae, seu scansiles, ut in torcularis cochlea videre licet
[01/16/03/096] Striges (): canaliculi (eidem); cavi canaliculi columnae striatae, inter strias subsidentes et excavati, quod strigilum more sulcati sint | žlábkové prutovaných sloupův | Zlábkowé prutowaných ſlaupuow
[01/16/03/097] b Proiectura (): corona (eidem); supercilium vel prominentia parietum ad arcenda inde stillicidia, quod veluti proiiciuntur propellanturque extra parietis normam | přístřeší na zdech | Přijſtřeſſý na zdech | loricam testaceam alibi vocat
[01/16/03/098] Taenia (): ecphorae sive proiecturae columnarum species estque veluti fascia supra metopas exserta
[01/16/03/099] Subgrunda vel suggrundia (): imbricamentum (); pars tecti prominentior, quae stillicidium arcet, ne quid parieti nocumenti fiat | přístřeší, námětek | Přijſtřeſſý/ námětek | Vordach
[01/16/03/100] Podium (): locus pulpiti instar extra parietem exstans aut alia ratione ad spectandum habilis, quod ad pedis modum exstet sive quod ad pedes aedificiorum strui consueverit | arkýř, pavlač aneb P1v/226/a výstupek ze zdi | Arkýř/ Pawlač/ aneb P1v/226/a Wýſtupek ze zdi | Arckel oder lauben Vorn am hauß
[01/16/03/101] Pulpitum (): podii provectior pars ceu pergula quaedam
[01/16/03/102] Menianum (): pergula proiecta a quodam Menio, qui abligurito patrimonio domoque vendita extra columnam (quam sibi unam reliquam servaverat) tabulatum pergulamque proiecit in spectaculi usum
[01/16/03/103] Pluteus (libro 4. capite 4.): septum e marmore, lateribus, intestino opere aliave materia, quo intercolumnia (sunt spatia inter columnas) solent intercludi et obsepiri
[01/16/03/104] Pteromata (): muri gemini utrinque a templis ad eorum altitudinem surgentes, ita dicti, quod alarum speciem praebeant; alae nonnullis
[01/16/03/105] Coronae: coronices (); b praecinctiones sive transversa cingula, quibus praecinguntur parietes passim, potissime ex intestino opere, ad inhibendam repellendamque vocem canentium loquentiumve
[01/16/03/106] Fastigium (): culmen (); altitudo anterior domus in acumen surgens pyramidale; acroterium in Caesaribus dixit, quod fastigium | štít domu | Sſtijt Domu | Der obriſt ſpitz oder gipfel
[01/16/03/107] Frontispicium: idem
[01/16/03/108] Tympanum fastigii: quod inter simas et coronas est; acroteria (), eminentia fastigii aedificiorum pinnacula et signa, quae vel columellae sunt vel stylobatae, in quibus sigilla vel arulae | vrchové štítu | Wrchowé Sſtijtu
[01/16/03/109] Pinnae: acroteria acuminata ad modum fastigii turrium | špíce na zdech | Sſpijce na zdech | Spitz der mauren
[01/16/03/110] P2r/227/a Lorica (): corona tectorum, quae praecipitium prohibet
[01/16/03/111] Tectum (): | střecha, krov | Střecha/ Krow | Dach
[01/16/03/112] Tectum pectinatum (): displuviatum (), quod utrinque devexum est, divortio quodam hinc inde pluviam demittens, cuiusmodi nostratia fere tecta visuntur | špičatá střecha | Sſpičatá ſtřecha | Spitziges dach
[01/16/03/113] Tectum testudineatum (): quod in quatuor partes devexum est | čtverhraný krov | Cžtwerhraný krow
[01/16/03/114] Tectum scandulare (): e ligneis scandulis concinnatum, quod nominis etiam competit in tectum sectilibus e saxo laminis constans, nam a scandendo factam vocem puto, quod laminarum ordines mutuo se scandant; prius illud Alpinis populis frequens, alterum Belgicae et Galliis | šinbdelná střecha | Sſynbdelná ſtřecha | Sſindeldach
[01/16/03/115] Tectum imbricatum: tegulaneum | cihelný krov | Cyhelný krow | Dach von ziegeln
[01/16/03/116] Culmen (): stramineum tectum, culmis constratum | došková střecha | Doſſkowá ſtřecha | Strodach
[01/16/03/117] Columen (): summum tignum tecti, quod a fastigio in longum pervadit
[01/16/03/118] Columnae: proprie dicuntur arrectaria, quae columen sustinent transtrisque innituntur
[01/16/03/119] Canterii (): tigna tecti oblonga a columine ad imum tectum pertingentia, quae, si iusto longiora sint, suggrundam constituunt | krokve | Krokwe | Dachtram
[01/16/03/120] Capreoli (): ligna utrinque proclinata, quae canterios sustinent
[01/16/03/121] Templa (): assamenta transversacq, canteriis imposiP2v/228/ata, supra quae collocantur asseres | hambalky | Hambalky
[01/16/03/122] Cardines (): extremae partes capreolorum aut tignorum, quae in cavum induntur
[01/16/03/123] Transtra (): transversae trabes | příční trámové | Přijčnij trámowé
[01/16/03/124] Lacunar (): lacunarium, laquearium, laquear (), lacus (), tignum concamerationis | strop, taflovaný strop | Strop/ Tafflowaný ſtrop | Die Binedecke
[01/16/03/125] Trabes: | břevno, trám, rešt | Břewno/ Trám/ Reſſt | Der Balcke
[01/16/03/126] Trabes everganeae (): affabre factae | pěkně udělaný trám | Pěkně vdělaný trám
[01/16/03/127] Trabes compactiles (): | ssazovaný, skládaný aneb napnutý rešt | Sſazowaný/ ſkládaný/ aneb napnutý Reſſt | Zuſamen geſetzt balcken
[01/16/03/128] Sublicae (): trabes longae et pali, praesertim pangendis pontibus destinati | b dlouhá břevna k mostům, mostnice | b Dlauhá břewna k moſtuom/ Moſtnice
[01/16/03/129] Longurii (, ): perticae oblongae transversim fere poni aut figi solitae
[01/16/03/130] Tignus: tignum (), a tegendo; iurisconsulti censent tigni nomine venire, quidquid vineae necessarium est | krokev | Krokew | Balck/ Bloch
[01/16/03/131] Tigillum (): transtillum () | lat | Lat | Latten
[01/16/03/132] Pertica (): vallus () | dlouhý kůl | Dlauhý kuol | Langer pfeil
[01/16/03/133] Proceres: capita trabium aut lapides parietibus iniecti prominentesque, qui portant trabes (teste) | krakštejn, vypuštěné kamení, na něž se trámové kladou | Krakſſtein/ Wypuſſtěné kamenij na něž ſe trámowé kladau | Krapffſtein
[01/16/03/134] Mutuli (, ): quasi mutilae trabes, quibus capita trabium imponuntur, ut idem sint proceres et mutuli; quid si mutulos P3r/229/a eas trabes mutilas intelligamus esse, quae ex arrectariis parietum surgentes trabium molem desuper incumbentium excipiunt atque sustinent | krakholce | Krakholce
[01/16/03/135] Deliquiae: deliciae (); tignum, quod a culmine ad infimas angulares tegulas fastigium versus collocatur, ut inde aqua pluvia deliquet; unde et tectum deliciatum
[01/16/03/136] Interpensiva (): tigilla, quae stillicidium fulciunt aut quae de parietibus inter tectum pensilia capitibusque trabium immissarum excepta asseres tecti devexi sustinent
[01/16/03/137] Tegula: ea est vel foraminosa, quae iniecto paxillo suspenditur, opaea Graecis dicta, vel hamata, quam vulgaris lingua nasatam vocat | krycí cihla, háková cihla | Krycý cyhla/ hákowá cyhla | Dachziegel
[01/16/03/138] Tegula deliciaris (): per b quam defluxit delicuitque aqua pluvia
[01/16/03/139] Colliquiae sive colliciae (): cavae tegulae, per quas aqua defluit, sive canales laminaeve leviter concavatae, quae defluam aquam e tecto collicientes atque excipientes in angulis tecti cavaedii pluvias aquas deiiciunt
[01/16/03/140] Scandulae: scandulae robusteae (), scandulae fissiles, sectiles tabularum laminae (); tabulae, quae vice tegularum tectis insternuntur | šindel | Sſyndel | Dachſchindel
[01/16/03/141] Lamina: lamella; sectilis laminae tabula | krycí plech | Krycý plech
[01/16/03/142] Imbrex (): tegula semitabuli in modum advoluta | žlábkovitá krycí cihla | Zlábkowitá krycý cyhla
[01/16/03/143] Asses: assamenta (), axes, sectiles tabulae, plancae () | prkna | Prkna | Bretter
[01/16/03/144] P3v/230/a Asseres: crassior et angusta materies fereque trientalis, hoc est quatuor pollices lata, ita dicti (testante), quod parietibus trabibusque assideant | ouzká prkna | Auzká prkna
[01/16/03/145] Coaxatio (): coassatio; opus axibus constans, hoc est sectilibus tabulis, nempe tabulatum, nam axes transversis tignis impositi sola contignationum informant | podlaha | Podlaha
[01/16/03/146] Contignatio (): textura tignorum | ponebí | Ponebij | Schregtile
[01/16/03/147] Fornix (): arcus (), concameratio, testudo () | klenutí | Klenutij | Gewelb | differunt tamen hae voces: siquidem testudo constare videtur duobus arcubus sese decussantibus aut crucis in modum sese intersecantibus | křížový sklep | Křjžowý ſklep | fornix vero in arcus similitudinem incurva est et obblonga, unde arcus dicitur | valní sklep | Walnj ſklep | ab his diversum est hemisphaerium (), quod ad sphaerae similitudinem orbiculatum est | okrouhle klenutý sklep | Okrauhle klenutý ſklep | huc spectat discrimen inter fornicari et pandari, quando quidem illud est reniti ac in diversum curvari more palmae arboris, hoc ponderi cedere (qua de re libro 16. capite 42.)
[01/16/03/148] Tholus (): testudinis umbilicus in medio tecto, in quem trabium capita conveniunt, cui moris erat antiqui voventium donaria primitiasque affigere (ut annotat)
[01/16/03/149] Telamones (): atlantes, signa virili figura, quae in aedificiis mutulos aut coronas aut aliud quid sustinent; atlantes, ab Atlante, quem mundum fulcire dixit vetustas
[01/16/03/150] Caryatides (): sigilla consimilia atlantibus, sed P4r/231/a muliebri specie; a Carya Laconiae, ut cum , sive a Carya, Peloponnesi oppido, quod sentit, vel a nuce arbore, quae carya, quam virginum chorus ibi metu ruinae conscenderint, ut voluit
[01/16/03/151] Tibicines: tigni, qui ruinosos parietes fulciunt; anterides | podpory bořícího se domu | Podpory bořijcýho ſe domu
[01/16/03/152] Orthostatae (): arrectaria (eidem); quaevis materia sive lignea, sive lapidea, quae tympana includit | nárožní, úhelní kamení | Nárožnij vhelnij kamenij | Eckſteinen
[01/16/03/153] Transversaria (): | napříč kladené dříví | Napřijč kladené dřijwij | Zwarchholtzer
[01/16/03/154] Antae (): ostiorum latera (); lapides vel arrectaria utrumque ostii latus munientia; parastades (), stathmi () | venýře, obě strany b dveří | Wenýře/ Obě ſtrany b dweřij | Die ſeiten am thüren
[01/16/03/155] Antepagmenta (): eadem sunt cum antis, sed et antipagmenta valvarum sunt ornamenta, quae antis adpanguntur, id est adfiguntur, cuius generis sunt bullae (), de quibus inferius
[01/16/03/156] Postis (): proprie latus ostii sive arrectarium portae, undecr ostium pendet, quasi post ostium stans | veřeje, stežeje | Weřege/ Stežege | Thürpffoſt
[01/16/03/157] Propylaeum (): vestibulum portae palatii, templi aut similium | síňce | Syňce
[01/16/03/158] Prothyrum (): vestibulum (), quod ianuam vestiat sive quod Vestae sacratum fuerit | Vorſchopff
[01/16/03/159] Prothyrides (): ancones (eidem); mensulae quaedam volutarum instar leniter inP4v/232/afractae ad S literae speciem ante ostium
[01/16/03/160] Diathyrum (): tabularium e materia, quod opponitur ostio, ut excludat ventum irrumpentem, dum valvae aperiuntur (ut videtur in libro De verborum significatione); alii dyathyra existimant esse ea repagula lignea, quae arcent equos aut curruum incitationem a vestilibus aedium
[01/16/03/161] Hypothyrum (): limen () | práh | Práh | Thürſchwell
[01/16/03/162] Hypothyrum (): ipsius ostii hians inanitas
[01/16/03/163] Hyperthyrum (): superliminare (), limen superum | svrchní podvoje | Swrchnj podwoge | Vberſchwell
[01/16/03/164] Supercilium (): quod ipsis ostiorum antipagmentis sub ipso superliminari imponitur
[01/16/03/165] Ianua (): primus domus ingressus, a Iano, cui omne initium consecraverat anbtiquitas; ostium, reliquus intra ianuam ingressus, quasi obstaculum, quod arceat aditu; fores, proprie quae foras in publicum reiiciuntur | vrata, dvéře | Wrata/ Dwéře | Thür
[01/16/03/166] Valvae (): ianuae aut fenestrae plicatiles sive bipatentes, unde valvae bifores (), dictae ita, quod revolvuntur ac velantur (ut placet) | rozdvojená vrata aneb dvéře, kteréž se s obou strán scházejí | Rozdwogená wrata/ aneb dwéře/ kteréž ſe s obau ſtrán ſcházegij | Thür mit zweien ffacken
[01/16/03/167] Posticum (): postica (), pseudothyrum () | zadní dvéře aneb vrata | Zadnij dwéře aneb wrata | Hinderthür
[01/16/03/168] Tympanum (): in valvis est, quod materiarii panellum vocant
[01/16/03/169] Impages (): regulae simae, quae tympanum circumdant
[01/16/03/170] Cardo (): ferrum, quo iaP5r/233/anua movetur, quasi cor ianuae | hák, na němž dvéře visí | Hák na němž dwéře wiſý | Thürangel
[01/16/03/171] Cornix: cantharus (), manus extera (); annulus aut marculus ferreus, quo pulsantur fores | kladivo, jímž na dvéře tlukou | Kladiwo gijmž na dwéře tlukau | Thürhamer
[01/16/03/172] Obex (): pessulus ferreus; ferrum in sera mobile, cui subiecta clavis pandit reseratque fores; pessulus () | závorka, klička | Záworka/ Klička | Fürſchub
[01/16/03/173] Sera (): claustrum ferreum (), patibulum (teste), quod remota sera valvae pateant | zámek | Zámek | Schlos
[01/16/03/174] Clavis: | klíč | Klijč | Schlüſſel
[01/16/03/175] Vectis: pro pertica, qua ferreis ansis aut columbariis immissa fores obfirmantur vel fenestrae | závora | Záwora | Stang da mit man zuſpert
[01/16/03/176] b Repagulum (): repages | rygel | Rygel | Rigel fur die thür
[01/16/03/177] Clathri vel clathra (): cancelli (); ferramenta lignave reticulato textu, quibus fenestrae muniuntur sepiunturque | mříže | Mřjže | Gitter
[01/16/03/178] Transenna: pro cancellato septo, per quod strictim praetereuntes prospectamus | mřížka v okně | Mřijžka w okně | Gitterle
[01/16/03/179] Fenestra (): | okno aneb dymník v střeše | Okno aneb Dymnijk w ſtřeſſe | Fenſter oder Dachloch
[01/16/03/180] Foramen (): foramentum (), a forando | díra | Dijra | Ein loch
[01/16/03/181] Foramen palmare (): habens diametri palmum unum
[01/16/03/182] Foramen rotundum: quod terebrae vertigine excavatur | okrouhlá díra | Okrauhlá dijra | Rundloch
[01/16/03/183] Rima (): fissura in tabuP5v/234/alis | skulina | Skulina | Ein ſpalt
[01/16/03/184] Scalae (, ): anabathra (); per quas scansim ascenditur; climax | řebřík, schod | Ržebřijk/ Schod | Die Stieg
[01/16/03/185] Scalae gestatoriae: quae transferri possunt | řebřík | Ržebřijk | Die Leiter
[01/16/03/186] Scalae erismate fultae (): quae tertium habent tignum, quod obnitentis fulcimenti loco est; quarum usus est in praealtis atriis aut in putandis arboribus; patibulum () ita scalata machina vocatur divaricatis ad imum cruribus coniunctum in axiculum unum | zahradní řebřík s podporou | Zahradnij řebřijk s podporau
[01/16/03/187] Scalaris forma (): dicitur inclinata ad modum scalarum, non autem perpendiculariter erecta
[01/16/03/188] Cochlea: cochlis, scala cochlides, scala in gyrum ascenbsiles | šnek, okrouhlý schod | Sſnek. Okrauhlý ſchod | Der Schnek
[01/16/03/189] Scapus (): truncus scalarum cochlidum, a summa coassatione ad imum libramentum | šnekové vřeteno | Sſnekowé wřeteno | Schnecken ſpindel
[01/16/03/190] Gradus (): climacteres | schod, stupeň | Schod/ Stupeň | Die Stigen/ Treppen
[01/16/03/191] Mola (): | mlýn | Mlýn | Die Müle
[01/16/03/192] Mola alata: pneumatica, quod vento circumagatur | větrný mlýn | Wětrný mlýn | Windmule
[01/16/03/193] Mola trusatilis (): versatilis (); manuaria, quod manibus trudatur verseturque; moletrina () | samotížný mlýn | Samotijžný mlýn | Treib oder handmule
[01/16/03/194] Molile (): manubrium, quo mola impellitur et in gyrum agitur
[01/16/03/195] Hydromyla (enim pro corrupta hydraula; istam lectionem ut germaP6r/235/anam restituendam censeo): pro mola, quae vi fluminis aquaeve rotatur | mlejn na vodě, kterýž se vodou žene | Mleyn na wodě/ kterýž ſe wodau žene | Waſſermule
[01/16/03/196] Mola asinaria (): machinaria (); quam iumenta versant | mlejn, kterýž koni aneb oslové táhnou | Mleyn kterýž koni aneb oſlowé táhnau | Eſel oder Roßmule
[01/16/03/197] Tympanum (): organum haustorium, quod circumactum aquam modiolis haurit et erogat | vodní kolo | Wodnij kolo | Waſſerrat
[01/16/03/198] Columbaria (): foramina, per quae aqua tympano excepta effluit
[01/16/03/199] Pinnae (): in tympano assamenta, quae aquae impetu impelluntur | lopatky na kole | Lopatky na kole
[01/16/03/200] Castellum (): aquae tympano egestae conceptaculum
[01/16/03/201] Infundibulum (): per quod in molam frumentum decurrit ac transmittitur | mlejnský kůš | Mleynſký kuoſs
[01/16/03/202] b Catillus (): molae superior lapis | svrchní mlejnský kámen, svrchek | Swrchnij mleynſký kámen/ Swrchek
[01/16/03/203] Meta (): inferior molae lapis, tametsi diversum sentiat | spodní kámen, spodek | Spodnij kámen/ Spodek
[01/16/03/204] Subscus ferrea: quae molam sustinet | mlejnské železo | Mleynſké železo
[01/16/03/205] Pilum ruidum (libro 18. capite 10.): palus in mola olearia, qui in sublime evectus, mox decidens subiecta comminuit, a ruendo nomen habens, ut prorsus explodenda sit eiusque errore impliciti expositio, accipientium pro rudi et impolito | stoupa | Staupa | Stoſſel
[01/16/03/206] Torculus (): torcular, torcularium, machina torquendis et exprimendis uvis comparata; staphylobolium | vinný pres | Winný pres | Preß/ Kelter
[01/16/03/207] Praelum (): trabs, qua P6v/236/a uva calcata premitur | dub v presu | Dub w Preſu | Druckbaum
[01/16/03/208] Lacus (): vas amplum, in quod mustum praelo expressum recipitur | čeřen | Cžeřen
[01/16/03/209] Labrum: locus, quo vinum e lacu transfertur | káď, do níž víno z čeřenu teče | Káď do nijž wijno z čeřenu teče
[01/16/03/210] Cochlea: per quam claviculatim striatam praelum spiratim attollitur et vicissim demittitur in torculari, vectiariis ergatam versantibus | vřeteno | Wřeteno | Spindel
[01/16/03/211] Trapes (): trapetum (), mola olearia | olejný mlejn | Olegný mleyn | Oelmile | alii trapem esse dicunt, qua oleum exprimitur, et quidem rectius; nam orbis est ipsa olearia mola, quae in trapeto vertitur oleamque conterit
[01/16/03/212] Horologium (): | hodiny | Hodiny | Stundzeiger/ Die Uhr
[01/16/03/213] Horologium sciatericum (): b solarium (), horologium aut instrumentum gnomonicum, quo horarum interstitia e solis umbra dignoscimus; sciatericum, ab umbrae observatione | slunečné hodiny | Slunečné hodiny | Sonnen vhr oder zeiger
[01/16/03/214] Amusium (): circinatum tympanum (); tabula, ex qua ad libellam collocata deprehenduntur plagae, unde ventorum certi flatus spirent; ita dictum fortasse, quod imperitis et amusis ingeniis eo consuleretur in explorandis ventis | kompas | Kompas
[01/16/03/215] Gnomon (): aeneus stylus umbrae indagator sive veruculum, quod in medio sciaterici collocatum, umbrae proiectu horarum discrimina designat; sciatheras (), quod umbram indaget | železná rafije, kteráž stínem slunečné hodiny ukazuje | Zělezná Raffige kteráž ſtijnem Slunečné hodiny vkazuge
[01/16/03/216] P7r/237/a¹ Umbilicus solis (): exiguus circulus, cuius in medio gnomon figitur aut quem medium intersecant lineae in sciaterico amusiove
[01/16/03/217] Scaphium (): scaphe (), hemisphaerium; horologii genus introrsum recedens, in quo stylus medio in fundo collocatus, horarum ductus discriminat
[01/16/03/218] b¹ Clepsammidium (ficto vocabulo ad imitationem clepsydrae, cuius hoc saeculo usus exolevit): machinula vitrea, quae defluxu arenae aut pulvisculi e contusis ovorum testis comparati statum temporis intervallum designat; clepsammidium, ab arenae furto | sypací hodinky | Sypacý hodinky | Sandvhr