předchozí Nomenclator omnium rerum propria nomina tribus linguis – Latina, Boiemica et Germanica – explicata continens. Ex Hadriano Iunio Medico excerptus et pro usu scholarum Boiemicarum editus následující

[01/20] Instrumenta et supellex ecclesiastica

[01/20/01/001] Ecclessia: est caetus Christi fidelium | shromáždění křesťanské, zbor | Shromážděnij Křeſtianſké/ Zbor | Verſamlung der Chriſten

[01/20/01/002] Templum: aedes, fanum, delubrum; proprie autem fanum est locus, qui templo effatus et a pontificum collegio consecratus numini et in quo publice Deus colitur; ut delubrum quasi deorum labrum et conceptaculum | kostel, chrám, boží dům | Koſtel/ Chrám/ Božij dům | Tempel/ Kirchen

[01/20/01/003] Aedicula: sacellum, sacrarium (Ciceroni) | kapla, kaX4v/328/aplička, kostelík | Kapla/ KaX4v/328/aplička/ Koſtelijk | Capell/ Kirchle

[01/20/01/004] Ambitus templi: maceries | ambít | Ambijt | Kreutzgang

[01/20/01/005] Coemiterium: polyandrium, sepulcrorum locus, sepulcretum (Catullo) | krchov, hrobka, boží pole | Krchow/ Hrobka/ Božij pole | Kirchhoff/ Gottes acker

[01/20/01/006] Adytum (Virgilio): locus templi secretior, quo praeter sacerdotum nulli aditus patet | kůr za mřeží | Kuor za mřežij

[01/20/01/007] Sacrarium: | sakřišta, svatyně | Sakřiſſta/ Swatyně | Sakriſtey

[01/20/01/008] Lararium (Lampridio): sacrarium domesticum | kaplička v domě | Kaplička w domě | Haus kappel

[01/20/01/009] Ara: est quaevis, in qua aran, id est votum, concipimus; altare, ab altitudine, quasi alta ara | oltář | Oltář | Altar

[01/20/01/010] Statua: sculptile, signum, icon (Plinio), simulacrum, imago | obraz | Obraz | Bild/ Bildnus

[01/20/01/011] b Signa autem statuae sunt humano modo minores

[01/20/01/012] Statua parilis: quae repraesentat undecunque viri modum

[01/20/01/013] Hermae (Iuvenali): stutuae quadratae plerumque solo capite insignitae, a Mercurii figura dictae; sic Hermathena (apud Ciceronem) signum in una basi communia Mercurii (palaestrae) et Minervae (gymnasiorum praesidis) ora praferens

[01/20/01/014] Colossus (Plinio): augusta et humana maior statua | veliký obraz, socha | Weliký obraz/ Socha | Großbilde

[01/20/01/015] Delubrum: etiam simulacrum ligneum, a delibrando | dřevěnný obraz | Dřewěnný obraz | Holtzin bilde

[01/20/01/016] Sigillaria (Suetonio): parvae imagunculae statuaeve cubitales palmaresve | maličcí obrázkové | Maličcý obrázkowé

[01/20/01/017] Oscilla: minuta sigilla cerea aut paleacea in effigiem huX5r/329/amanam arte assimulata (teste Macrobio); cuiusmodi de templorum tholis suspenduntureg | obrázkové z vosku | Obrázkowé z woſku | Wachſene bilder

eg suspenduntur] ſuſpendunduntur

[01/20/01/018] Oscilla: pro imagunculis, quae infantibus puerisque ad lusum praebentur | dětinské loutky | Dětinſké lautky

[01/20/01/019] Suppedaneum: quod simulacrorum pedibus substernitur; hypothema (Pausaniae), hypopodium

[01/20/01/020] Icunculae (Suetonio): imagunculae; signa, quae fidiculis et nervis occultis gradiuntur

[01/20/01/021] Subsellia templorum: fori (Livio) | stolice v kostele | Stolice w koſtele | Geſtüle

[01/20/01/022] Lambarum: vexillum sacrum | korouhev | Korauhew | Fanne

[01/20/01/023] Pendigo (Arnobio): velamen, quo amiciuntur simulacra

[01/20/01/024] Baptisterium (Dionysio): locus, in quo abluti aqua sacra renascimur et genitalis undae auxilio labe detersa pebctus expiatur (ut Cypriani verbis utamur) | křtitedlnice | Křtitedlnice | Tauffſtein

[01/20/01/025] Baptisma: baptismus, lavacrum regenerationis | křest | Křeſt | Die Tauff

[01/20/01/026] Aquiminarium: amula, vas lustrale, deportandae aquae religionis expiationisque ergo deputatum | nádoba k svěcené vodě | Nádoba k ſwěcené wodě | Weichwaſſer faß

[01/20/01/027] Lustrica: aspergillum, aspersorium | kropáč | Kropáč | Spreng wedel

[01/20/01/028] Aqua lustralis (Ovidio): | svěcená voda | Swěcená woda | Weichwaſſer

[01/20/01/029] Circumferre aqua (non autem aquam; Virgilio): verbum sacrorum proprium, pro lustrali aqua aspergere caetum | kropiti | Kropiti

[01/20/01/030] Simpulum (quod truncata voce pulum vocat Belgica): vasculum, quo vinum in sacris effunditur; Graeci spondeum nuncuX5v/330/apant | ampulka | Ampulka | Ampull

[01/20/01/031] Libaeum: vasculum in sacris dicebatur, quo oleum effundebatur; quid obstat, quominus ad sacrorum nostrorum instrumentum eam vocem transferamus, ita vocitando vasculum, in quo sacratum oleum continetur?

[01/20/01/032] Hierotheca: ciborium

[01/20/01/033] Thensa (Ciceroni): vehiculum, in quo simulacra portabantur

[01/20/01/034] Ferculum pompae (Ciceroni, Suetonio): gestamen, quod in pompa solemni circumgestari solebat | svátosti, kteréž na procesí nosí | Swátoſti/ kteréž na procesſý noſý

[01/20/01/035] Magmentaria fana (Arnobio): vasa sacra, quibus magmenta et sacra exta imposita arae inferebantur

[01/20/01/036] Signa: quae praeferuntur in pompa collegiis opificum | praporci řemesl na procesí | Praporcy Ržemeſl na procesſý

[01/20/01/037] Rituales libri (Ciceroni): libri sabcri | biblí, Starý a Nový zákon, mšál | Biblij/ Starý a nowý zákon/ Mſſál

[01/20/01/038] Pulpitum (Suetonio): suggestum (Ciceroni); anabathrum | kazatedlnice | Kazatedlnice | Predigſtul/ Kantzel

[01/20/01/039] Thuribulum (Ciceroni): quo thura adolentur | kadidlnice | Kadidlnice | Weichrauchfaß

[01/20/01/040] Acerra (Ciceroni): thuris repositorium sive arcula | krabička, v kteréž kadidlo chovají | Krabička w kteréž kadidlo chowagij | Weichrauchfaßlin

[01/20/01/041] Tus: citra aspirationem scribit Charisius, a tundendo dictum | kadidlo | Kadidlo | Weichrauch

[01/20/01/042] Aeramentum (Plinio): Campanum aes (Statio), ex aere fusum opus, campana vulgo | zvon | Zwon | Glock

[01/20/01/043] Nola: tintinabulum (Iuvenali) | zvonček | Zwonček | Glöcklein

[01/20/01/044] Crotalum (Virgilio): a crepitu dictum, crepitaculum (Columellae, Fabio); Archytae crepitaculum, quod ligneum fuit; X6r/331/a pueritiae olim dicatum instrumentum, qui usus etiam hodie durat, alioqui excubiis quoque solennis; crepitacillum (Lucretio) diminutivi forma | chřestačka, řehtačka | Chřeſtačka/ Ržehtačka | Klepperlin | posset etiam cum Fabio puerile crepitaculum nominari, quod infantibus in manum datur, nolula tinniens inclusa | chřestačka dětinská | Chřeſtačka dětinſká

[01/20/01/045] Cymbalum (Ciceroni): instrumentum aereum, concavum tinnulum, matris deorum sacris usurpatum | cimbál, cimbálek | Cymbál/ Cymbálek | Cymbel

[01/20/01/046] Asylum (Ciceroni, Livio): templum aut locus sacer, quo perfugis tutus erat receptus, unde nefas erat deripere aliquem | svobodné místo aneb útočiště | Swobodné mijſto aneb vtočiſſtě | Freiheit

[01/20/01/047] Sepulcrum: sepultura (Sulpitio), monumentum (Fabio), tumulus (Virgilio), bubstum (Ciceroni libro De legibus) | hrob | Hrob | Grab

[01/20/01/048] Cippus: lapis, sepulcro qui imponitur et sepulti memoriam testatur; Cornutus simpliciter sepulcri lapidem exponit; mensa (Ciceroni libro De legibus) vocatur, nimirum quadratus lapis in mensae formam sepulcro imponi solitus; trapeza (Plutarcho) | kámen na hrobě, hrobník | Kámen na hrobě/ hrobnijk | Grabſtein oder kreutz | apud antiquos, qui mortua corpora cremabant, pyra primo loco extruebatur, quae erat lignorum congeries ad cremandum funerale cadaver; rogus, cum iam ardere caeperit funus; bustum iam exustum aut certe semiustum (ut Servio placet)

[01/20/01/049] Sepulcrum familiare (Caio): quod peculiareeh sibi familiaeque aliquis construit | obzvláštní pohřeb některého rodu | Obzwláſſtnij pohřeb některého rodu

eh peculiare] pecularie

[01/20/01/050] X6v/332/a Sepulcrum haereditarium: quod sibi haeredibusque constituit quispiam | dědičný hrob | Dědičný hrob | Erblich grab | monumentis inscribi solebat, quot pedes haberet in fronte, quot in agrum, ubi in agrum significat in longum, in fronte vero in latitudine

[01/20/01/051] Urna: pro vase aut theca, in quo mortuorum cineres condebantur

[01/20/01/052] Glebam in os iniicere (apud Ciceronem): iniicere terram (apud eundem); solenne erat funerantium verbum, quod in nostris funerandi ritibus sacrificus obit, cum ter infundit terram; Cicero etiam: os terrae reiectum obtegere | na mrtvého zem metati, zakopati | Na mrtwého zem metati/ zakopati | Erd auff den todten werffen

[01/20/01/053] Capulus: urna feralis (Tacito); theca | truhla k smrti | Truhla k ſmrti | Todtkaſt

[01/20/01/054] Sandapila (Martiali): capulum b (Plauto), libitina (Horatio), feretrum (Virgilio), Orciniana sponda (Martiali), lectus Stygius (eidem) | máry | Máry | Todtenbar/ oder baum

[01/20/01/055] Arca (Lucano et Horatio): pro capulo, sed quo plebeium funus efferebatur | obecné máry | Obecné máry

[01/20/01/056] Cenothaphium (Lampridio): tumulus honorarius (Suetonio), bustum inane (Statio), tumulus inanis (Virgilio); monumentum memoriae dicatum, in quod corpus illatum non est vel etiam quod in funere erigitur | prázdný hrob, toliko ku poctivosti někomu udělaný | Prázdný hrob/ toliko ku poctiwoſti někomu vdělaný | Ehrengrab

[01/20/01/057] Epitaphium (Ciceroni): inscriptio sepulcri; entaphium | nápis hrobní | Nápis hrobnj | Grabſchrifft

[01/20/01/058] Hermae (Ciceroni): statuae truncae Mercurii, quas sepulcris imposuisse antiquos ostendit

[01/20/01/059] Stela: columella (Ciceroni); parva X7r/333/a columna in sepulcro excitari solita; vernaculo more in crucis speciem sepulcris imponi solent ligneae saxaeve stelae | kříž na hrobě | Křijž na hrobě

[01/20/01/060] Labellum (Ciceroni): lapis in parvi labri speciem concavus, quem tumulis antiquitas imponebat

[01/20/01/061] Funeralia: murmurei ferale (Claudiano), mortualia nonullis, iusta funebria (Livio) | služba za mrtvé, vigilie | Služba za mrtwé/ Wigilie | quasi dicas vigilias mortuorum | Seelmeß

ei murmur] Mumur

[01/20/01/062] Funus (Terentio): ita dictum a funibus, qui incensi mortuis praeferebantur; exequiae (Ciceroni), inferiae (Virgilio), solennia funerum (Tacito), iusta exequiarum (Ciceroni) | pochovávaní, pohřeb | Pochowáwanj/ Pohřeb | Begrebnuß

[01/20/01/063] Parentalia (Ciceroni): epulum, quod in parentum aut propinquorum funere exhibebatur | zádušní oběd | Záduſſnij oběd

[01/20/01/064] b Inferias annua religione alicui instituere (Suetonio): qui ritus fere in nostra religione inveteravit, quando mortuum in memoriam anniversariam referimus aut sacrum anniversarium defunctis instituimus

[01/20/01/065] Inferiae: piaculum (Virgilio), piaculare sacrum (Livio), cuiusmodi nostra religio missam pro defunctis indigitat | mše za mrtvé | Mſſe za mrtwé | Seelmeß

[01/20/01/066] Sacrum (Ciceroni): res divina (Livio); liturgia | služba boží, mše | Služba Božij/ Mſſe | Gottes dienſt/ Meß

[01/20/01/067] Sacrum publicum vel populare: quod publico sumptu civitas universa colit | obecní svátek všeho města, vejroční slavnost | Obecnij ſwátek wſſeho měſta/ Weyročnij ſlawnoſt

[01/20/01/068] Sacrum gentile: familiae solenne (apud Livium), quod familia aliqa privatim obX7v/334/aservat | slavnost jednoho rodu | Slawnoſt gednoho rodu | Kappelmeß

[01/20/01/069] Sacrum opertaneum (Plinio): a quo prophani excluduntur; ita dici non male fortassis poterit, quod secretum missae vulgus nominat

[01/20/01/070] Mysteria (Ciceroni): arcana sacra, seclusa Latini vocant (teste Festo), quod prophani ab illorum inspectione secluderentur | tajemství | Tagemſtwj | Heilige geheimnuß

[01/20/01/071] Sacerdotium (Livio): pro sacerdotis proventu | prebenda | Prebenda | Pfrundt

[01/20/01/072] Secerdotium gentile vel gentilitium: avitum (Tacito), quod hodie nuncupant beneficium iuris patronatus

[01/20/01/073] Monasterium: coenobium | klášter | Kláſſter | Kloſter

[01/20/01/074] Triton (Vitruvio): bractea, quae summis turrium metis imponitur, ventorum index, a tritonis marini specie, quanquam et alia specie b videntur, gallorum prasertim | kohout na makovici | Kohaut na makowicy | Der han

[01/20/01/075] Synaxis: communio sacrosancta | večeře aneb stůl Páně | Wečeře aneb Stuol Páně

[01/20/01/076] Preces horariae: euchologia (Suidae) | hodiny k modlitbám | Hodiny k modlitbám

[01/20/01/077] Sphaerulae precatoriae (Erasmo) | páteř | Páteř | Pater noster

[01/20/01/078] Supplicatio (Caesari): supplicium (Sallustio) | procesí, litanie | Procesſý/ Litanie | Gemeiner Proceß/ Kreutzgang

[01/20/01/079] Supplicatio ad pulvinaria (Ciceroni): ad lectisternia (Livio), quando lecti in templis diis gentilium sternebantur; sic vocari potest supplicatio, quae fit vulgo in die Parasceves | procesí aneb chození na pouti do kostelův pro odpustky | Procesſý aneb chozenij na pauti do koſteluow pro odpuſtky | Vmbgang vmb Ablaß

[01/20/01/080] Lituus: inflexum a summo bacillum antistitum vocari potest, ut olim augurum | X8r/335/ biskupská hůl aneb berla | X8r/335/ Biſkupſká huol aneb Berla | Biſchoffs ſtab

[01/20/01/081] Pompa (Ciceroni): solennis apparatus in speciem triumphi, cum ludis et longo omnis generis hominum ordine, quam processionem nominamus | procesí | Procesſý

[01/20/01/082] Ludi (Ciceroni, numerus pluralis): spectacula publica, quae interim, dum pompa producitur, exhiberi solebant vel statis feriis | hry k divadlům | Hry k diwadluom | Schawſpiel

[01/20/01/083] Manducus (Plauto): larvata facies olim in pompa circumduci solita, pando ore et dentium crepitantium serie horribilis, ad submovendam obstantium turbam comparata

[01/20/01/084] Suggestus (Ciceroni): suggestum (Varroni); editior locus, unde ad populum fit concio | kazatedlnice | Kazatedlnice | Kantzel/ Geſtul