[01/22/01/001] a² Mensura: metrum () | míra | Mijra | Maß | mensuras et pondera invenit Palamedes in obsidione Troiana; revera autem Caino, Adami filio, ea gloria debetur (teste)
[01/22/01/002] Pondus: | závaží, tíž | Záwažij/ Tijž | Gewicht/ Schwere
[01/22/01/003] Pondus centenarium (): | centnýř | Centnýř | Centner
[01/22/01/004] Metrum bioticum: vocat, quod in vitae usu taxatur; quatuor autem modis accipitur: per spatium longitudinis, ut cubitale; secundo per examen ponderum, ut librale; tertio per qualitatem acervalem, ut in modio; quarto b² per humidum et fluxam qualitatem, ut in cyatho, congio
[01/22/01/005] Libra (): instrumentum, quo res ponderantur | vážky, váha | Wážky/ Wáha | Wag
[01/22/01/006] Trutina (): statera (); qua centenaria appenduntur | veliká váha | Weliká wáha | Große wag
[01/22/01/007] Trutina momentana (apud ): a momento, quod istic spectatur, nisi potius legendum videatur trutina monetaria, qua videlicet pecuniae appenduntur | zlaté vážky | Zlaté wážky | Goldwag
[01/22/01/008] Trutina campana (): quae constat scapo punctis Z4r/359/a librarum discrimina notantibus distincto; statera ()
[01/22/01/009] Aequipondium (): sacoma (eidem); appendiculum, quod per scapum trutinae campanae punctis observatur; sphaeroma (), forte quia in modum globi pilaeve rotundum sit
[01/22/01/010] Aequilibrium (): aequamentum (); libramentum (), isostasium (); cum neutro inclinat examen, sed aequo momento partitur discrimen | glejch | Gleych | Das in ſtehend gewicht
[01/22/01/011] Sacoma (): quod lanci trutinae appensum aut adiunctum aequalitatem ponderis conciliat
[01/22/01/012] Iugum: scapus bilancis, de quo lances utrinque pendent | bidýlko, na němž misky visí | Bidýlko na němž miſky wiſý | Wagbalckle
[01/22/01/013] Ansa: in qua examen versatur | držadlo | Držadlo
[01/22/01/014] b Examen (): lingua sive lingula, quae in ansa huc atque illuc nutat, dum lancibus aequatis respondeat summo puncto | jazýček | Yazýček | Das Zungle in der wag
[01/22/01/015] Lanx (): | miska | Miſka | Wagſchüſle
[01/22/01/016] Trytodoche: theca bilancis | pouzdro zlatých vážek | Pauzdro zlatých wážek | Goldwag tafflin
[01/22/01/017] Momentum: | vejvaží | Weywažij | Auffzug im gewicht
[01/22/01/018] Momentum in rationibus monetariorum vocatur etiam | Ein Eß | quasi monadem dicas | zrno | Zrno
[01/22/01/019] Superpondium: epimetrum, quoddam quasi auctarium, quod super pondus apponitur | vejvažek | Weywažek | Vbergewicht
[01/22/01/020] Mantissa (): additamentum (), auctarium (), corollarium (), accessio (eidem) | přídavek | Přijdawek | Zugab/ Vbermaß
[01/22/01/021] Z4v/360/a Fasciculus (): manipulus () | votépka | Wotépka | Handbüſchle
[01/22/01/022] Pugillus: | hrst | Hrſt | Handvoll
[01/22/01/023] Libram statuunt triplicem: mercalem sive zygostaticam, qua negotiatores institoresque, quicunque merces appensas venundant, utuntur, sedecim unciarum; regiam Franci vocant; alteram indigitant Romanam, duodenum unciarum, quae Romanis olim usitata et scriptoribus omnibus est decantatissima; et tertiam nummulariam dictam et octonariam, vulgo marcam
[01/22/01/024] Libra Attica: quam Romana maior fuit quatuor drachmis
[01/22/01/025] Libra: as, duodecim uncias continet | libra, dvanácte lotů | Libra/ dwanácte lotů | Pffund
[01/22/01/026] Deunx (): | jedenácte lotů | Gedenácte lotů | Eilff lot
[01/22/01/027] Dextans (): | deset lotů | Deſet lotů | Zehen lot
[01/22/01/028] b Dodrans (): | devět lotů | Dewět lotů | Neun lot
[01/22/01/029] Bes (): | osm lotů | Oſm lotů | Acht lot
[01/22/01/030] Septunx (): | sedm lotů | Sedm lotů | Sieben lot
[01/22/01/031] Selibra (): | půl libry | Puol libry | Halbpffundt
[01/22/01/032] Quicunx (): | pět lotů | Pět lotů | Fünff lot
[01/22/01/033] Triens (): | čtyry loty | Cžtyry loty | Vier lot
[01/22/01/034] Trientalis materia (): crassitudinem quatuor pollicum habens | dřevo čtyř palcův ztlouští | Dřewo čtyř Palcuow ztlauſſtij | Holtz vier Daumen dick
[01/22/01/035] Quadrans (): | tři loty | Tři loty | Drei lot
[01/22/01/036] Sextans vel sestans (): | dva loty | Dwa loty | Zwei lot
[01/22/01/037] Uncia (): | dva loty | Dwa loty | Ein vntz
[01/22/01/038] Sescuntia et sescunx (): | tři loty | Tři loty | Anderthalb vntz
[01/22/01/039] Semuncia dipondius: | lot | Lot | Ein lot
[01/22/01/040] Sicilicus (): assarium Z5r/361/a dictus (teste ), quod semunciam secet, nam pendit drachmas duas | půl lotu | Puol lotu | Halb lot
[01/22/01/041] Sextula (): sexta unciae pars; pharmacopolae quatuor scrupulos nominant
[01/22/01/042] Duella: tertia pars unciae, continet octo scriptula sive drachmas binas totidemque scriptula
[01/22/01/043] Denarius: drachmam ponderat et septimam eius partem
[01/22/01/044] Drachma: | čtvrtce, kventel | Cžtwrtce/ Quentel | Ein Quintlein
[01/22/01/045] Scriptulum (): scripulum () | třetí díl kventle | Třetij dijl Quentle | Scrupelgewicht
[01/22/01/046] Aereolus: sexta oboli pars, nam obolusev sex aereola continet
[01/22/01/047] Siliqua: ceratium | čtyry zrna | Cžtyry zrna | Vier gren
[01/22/01/048] Granum: | zrno | Zrno | Gren
[01/22/02/001] Culeus: capit amphoras vicenas, sextarios nongentos sexaginta, libras mensurales sive medicas mille sexcentas | osmivěderní sud | Oſmiwědernij ſud
[01/22/02/002] Amphora sive quadrantal: a quadrati pedis figura; vas est vinarium, quod urnas capit duas, quadraginta et octo sextarios; pedem autem quaqua versum quadratum habebat | dvanáct pinet | Dwanáct Pinet
[01/22/02/003] Metreta Syriaca: capiebat centum viginti sextarios | vědro | Wědro
[01/22/02/004] Metreta Attica: capiebat duodecim congios sive septuaginta duos sextarios | půl vědra | Puol wědra
[01/22/02/005] Urna: capit congios quatuor sive vicenos quaternos sextarios
[01/22/02/006] Cadus: metreta Attica, amZ5v/362/aphora Attica; capit duodecim congios seu septuaginta duos sextarios sive libras mensurales centum et octo
[01/22/02/007] Congius (): capit sextarios sex | půldruhé pinty | Puol druhé pinty
[01/22/02/008] Sextarius: ita dictus, quod sit sexta portio congii (testante ); capit libram cum dimidia, nempe uncias octodecim | žejdlík | Zěydlijk
[01/22/02/009] Hemina (): cotyle, capit uncias novem, quartarios duos | půl žejdlíka, půlka | Puol žeydlijka/ Puolka | cotylen dicit et aridorum et humidorum fuisse ac tertiam chaenicis partem
[01/22/02/010] Quartarius (): quarta sextarii pars capitque duo acetabula | čtvrt žejdlíka, čtvrtka | Cžtwrt žeydlijka/ Cžtwrtka
[01/22/02/011] Acetabulum (): oxybaphum; capit cyathum unum et dimidium | půl čtvrtky | Puol čtwrtky
[01/22/02/012] Cyathus (): capit ligulas b quatuor sive sescunciam
[01/22/02/013] Concha: semicyathus; capit sex drachmas
[01/22/02/014] Ligula: cochlear; mystrum | lžíce | Lžijce | Ein lefflin
[01/22/02/015] Rhytum (): duos capiebat congios | tři pinty | Tři pinty
[01/22/02/016] Elephas: tres implebat congios | osmnáct žejdlíkův | Oſmnáct žeydljkůw
[01/22/03/001] Medimnus (): continet (teste ) octo et quadraginta chaenicas sive centum et octo libras
[01/22/03/002] Semimedimnus: quadrantal (); capit quinquaginta quatuor libras
[01/22/03/003] Choenix: dimensum (), continet tres cotylas (testimonio); cotylae autem dantur unciae tredecim et dimidia; capit ergo libras tres, uncias quatuor cum dimidia
[01/22/03/004] Z6r/363/a Modius (, ): capit libras viginti sex cum octonis unciis | strych, korec | Strych/ Korec | Ein Vierteil/ Seſter
[01/22/03/005] Semodius (): continet libras tredecim, uncias quaternas | půl strycha | Puol ſtrycha
[01/22/03/006] Hostorium (): radius (eidem); lignum teres, quo mensurae aequantur; homalisraew | strejcholec | Streycholec | Streychholtz
[01/22/04/001] Digitus: dactylus; quae minima est mensura, index et longitudinis et crassitiei et latitudinis ac tunc quidem transversus latusve digitus intelligi debet | prst | Prſt | Zwergfinger
[01/22/04/002] Palmus (): quatuor digitorum spatium; quadrans pedis () | čtyři prsty, dlaň | Cžtyři prſty/ Dlaň | Handbreit | b eadem ratione vocatur quadrans operae (a ), operarum divisio diurna in quartas facta | Dílo za čtvrt dne | Dijlo za čtwrt dne | Das Vierteil am tagwerck
[01/22/04/003] Decoquere ad palmum: dixit pro ad quartas coquere, ut medici loquuntur
[01/22/04/004] Lichas: intervallum inter pollicem et indicem extensos; complectitur autem palmos duos et semissem | píď | Pijď | Furſpann
[01/22/04/005] Orthodoron: intervallum a carpo ad digiti medii extremitatem; lichadem excedit digito uno
[01/22/04/006] Dodrans (): palmus maior; intervallum inter pollicem et minimum digitum diductos; estque duodenum digitorum sive palmorum trium; spithama | veliká píď | Weliká pijď | Spann
[01/22/04/007] Pes: quatuor est palmorum sive digitorum sedecim Z6v/364/a dividiturque in duodecim uncias, ita ut duodecima pars pedis vocetur uncia; pollicem dici auctor est ; porro pes Graecus, ut et passus, Romanis sunt longiores: siquidem Graecus pes semuncia longior est quam Romanus et passus Graecus Romanum pede uno quartaque eius parte superat | noha, střevíc | Noha/ Střewijc | Fuß
[01/22/04/008] Pes porrectus: est iusta pedis mensura
[01/22/04/009] Pes contractus: longus et latus semipede
[01/22/04/010] Pes quadratus: longus et latus pede
[01/22/04/011] Palmipes: mensura ex palmo et pede, viginti digitorum, definiturque spatio a cubito ad digitos extremos inflexos
[01/22/04/012] Cubitum (): ulna (), sesquipes (); intervallum a flexu brachii ad digiti medii supremam usque b partem | loket | Loket | Ele/ Anderthalb ſchuch
[01/22/04/013] Cubitum regium: superat commune cubitum tribus digitis (teste )
[01/22/04/014] Passus (): spatium, quod utriusque manus extensione completur continetque pedes quinos | kročej | Kročeg | Schritt | ab hoc dissidet Graecorum orgyia, tametsi voce passus ab interpretibus reddita, quippe quae pedes sex cum quadrante contineat | sáh | Sáh
[01/22/04/015] Gradus: etsi auctores non utantur pro mensura, tamen teste continet duos pedes et semissem | krok | Krok | Tritt
[01/22/04/016] Decempeda: de ea annotavimus inter architectonica instrumenta
[01/22/04/017] Gradus testudineus (): lentus | nespěšný krok | Neſpěſſný krok | Langſamer tritt
[01/22/04/018] Gradus formicinus (): pro parvo et contracto | Z7r/365/a malý krok | Z7r/365/a Malý krok | Kleiner ſtapff oder tritt
[01/22/04/019] Gradus grallatorius (): | veliký krok | Weliký krok | Groſſer tritt
[01/22/04/020] Clima (): mensura pedum sexagenum quaquaversum
[01/22/04/021] Arura: dimidiumex plethri, pedes habet quinquaginta (testimonio)
[01/22/04/022] Plethrum: pelethrum poëtice (tametsi iugerum male vertant interpretes); stadii sexta pars, hoc est cubitorum sex et sexaginta
[01/22/04/023] Stadium: spatium est in sexcentos pedes porrectum sive centum viginti quinque passuum | hony | Hony | estque octava miliarii pars | půl čtvrti míle vlaské | Puol čtwrti mijle wlaſké
[01/22/04/024] Diaulos (): in duo extenditur stadia | dvoje hony | Dwoge hony
[01/22/04/025] Hippicum: quasi equestre, indito ab equorum cursu nomine; quatuor complebctitur stadia (teste) | půl míle vlaské | Puol mijle wlaſké
[01/22/04/026] Milliare et milliarium (et ): spacium mille passuum, octo continet stadia; lapis etiam ita accipitur et cippus (), quia milliaria olim lapidibus et cippis signabantur, cuius rei documentum adhuc exstat in Veneta ditione | míle vlaská | Mijle Wlaſká | Ein Meil
[01/22/04/027] Dolichus: spatium est duodecim stadiorum | půldruhé míle vlaské | Puol druhé mijle wlaſké
[01/22/04/028] Parasanga (): Persicum miliarium triginta stadia complectens (teste )
[01/22/04/029] Schoenus: Aegyptia mensurae sexagenum stadiorum (ut scribit); funiculum vertit , quod distinctis spatiis in Nili ripa helcyaria iumenta funibus trahant
[01/22/04/030] Iugerum (): ruris moZ7v/366/adus, quem uno die iuncti boves exarare uno iugo possunt, habetque duos quadratos actus (ut attestatur ) pedes ducentos quoquoversum; tamen libro 1. capite penultimo iugeri mensuram ait esse ducenum quadragenum pedum in longitudine dimidioque in latitudinem patere | co se dvěma voly za den zvorati může, jitro | Co ſe dwěma woly za den zworati muože/ Gitro
[01/22/04/031] Actus (): in quo boves agebantur, cum aratur uno impetu iusto; hic erat centum viginti pedum | potah | Potah
[01/22/04/032] Actus quadratus (): longus latusque centum viginti pedes, qui et mina Latine dicitur
[01/22/04/033] b Versus (): quadratum agri spatium, centum pedes longum totidemque latum; is et modius agri () dicitur | pole sto noh zdýlí a zšíří | Pole ſto noh zdýlij a zſſýřij
[01/22/04/034] Pes: de quo superius; sicut as in duodecim uncias distribuitur, ita sextans () pro duabus unciis pedis ponitur; quadrans () pro tribus unciis pedis, qui et palmus pedis; triens () pro quaternis pedis unciis; quincunx (apud eundem) pro quinque unciis; semipes (), qui semissis (); bes () pro octonis unciis; dodrans () pro novem unciis pedis; dextans () pro decem unciis