[02/03/01/001] a² Mundus (): orbis (), orbis terrae (); quicquid coelo ambitur | svět, okršlek země | Swět/ Okrſſlek země | Die Welt
[02/03/01/002] Tellus (): terra (), humus () | země | Země | Die Erde
[02/03/01/003] b² Continens (): terra, quae absque marina navigatione commeatum patitur in tres mundi partes; terram firmam nuncupant
[02/03/01/004] Regio (): tractus (eidem), plaga () | krajina | Kragina | Land
[02/03/01/005] Bb7v/398/a Provincia (): regio procul bello acquisita, quo praetor cum officio mittebatur | kraj | Krag | Landſchafft
[02/03/01/006] Satrapia (): nomus (), forte quod peculiares habeat leges; eparchia, praefectura | knížetství | Knjžetſtwij | Fürſtenthumb
[02/03/01/007] Regnum (): quod regionibus continetur regique paret | království | Králowſtwij | Königreich/ Reich
[02/03/01/008] Ditio (): in qua dicere ius quis potest; imperium () | panství | Panſtwij | Herrſchafft
[02/03/01/009] Territorium (, ): universitas agrorum, intra cuiusque civitatisfp fines | kraj jednoho každého města, podkrají | Krag gednoho každého měſta/ podkragij | Landſchafft einer ſtatt
[02/03/01/010] Dioecesis (): idem cum territorio, ab administratione officii, ut territorium a terrore, quo iudex utitur in iure dicundo; dioecesis nunc fere usurpatur pro b eo tractu, in quem ius episcopus exercet | osada aneb biskupství | Oſada aneb Biſkupſtwij | Biſtumb
[02/03/01/011] Diribitorium (): locus, in quo lustratur et recensetur exercitus stipendiumque militi persolvitur | plac k mustruňku | Plac k muſtruňku | Muſterplatz
[02/03/01/012] Limites (): orae (), fines (), confinia (), regiones () | krance, meze | Krance/ Meze | Grentzen
[02/03/01/013] Clausurae vel clusurae: in iure accipiuntur pro limitum custodiis | klauzy | Klauzy | Klauſen
[02/03/01/014] Insula (): terra salo aut aquis inclusa | ostrov | Oſtrow | Inſel
[02/03/01/015] Peninsula (): terra aquis ferme undique incincta, isthmo tantum continenti adnexa; cherronesus
[02/03/01/016] Isthmus (): terra angusta inter duo maria | úzká země mezi dvěma moři | Vzká země mezy dwěma moři
[02/03/01/017] Terra ferax (): fertilis Bb8r/399/a (eidem) | úrodná země | Vrodná země | Fruchtbarlandt
[02/03/01/018] Terra figularis (): argilla (), sigillaria, quod ad sigilla et imagunculas eius sit usus; creta figularis () | hlína | Hlijna | Leim
[02/03/01/019] Terra Cimolia: cretosa Cimoli (); qua fullones in eluendis pannis utuntur, a Cimolo insula; Cimolia creta, terra fullonum | Full oder waſcherd
[02/03/01/020] Marga (): terra candida, cretae instar, stercorandis agris serviens; creta fossitia () | merk | Merk | Mergel
[02/03/01/021] Terra pharmacitis et ampelitis (): fossitia nigra, assulosa, bitumini similis; sunt, qui fossitios carbones, assulosos, qui e terrae visceribus eruuntur, nigros, bituminis modo ardentes esse volunt, quos saxeos carbones vulgo dibcimus | kamenné uhlí, břidlice | Kamenné vhlij/ Břidlice | Steinkolen
[02/03/01/022] Pnigitis terra: quam nigram cretam vocant | černá křída | Cžerná křijda | Schwartze kreiden
[02/03/01/023] Creta (): terra candida | křída | Křijda | Kreiden
[02/03/01/024] Tasconium (): creta tasconia; terra alba argillae similis, e qua aurificum catini, quibus metalla excoquunt, conficiuntur
[02/03/01/025] Harena vel, ut alii melius scribunt, arena (): | písek | Pijſek | Sand
[02/03/01/026] Sabulum (): sabulo (); crassior arena | hrubší písek | Hrubſſý pijſek | Sand
[02/03/01/027] Coenum (): lutum () | bláto | Bláto | Kaat
[02/03/01/028] Limus (): coenum mollius, quod aquae turbidae deponunt | bahno | Bahno | Der Schleim
[02/03/01/029] Terrae cutis (): superficies () | svrchek země | Swrchek země | Oberboden des erdtrichs
[02/03/01/030] Bb8v/400/a Intervenium (): intermedium, inter venas terrae spatium
[02/03/01/031] Vena (, ): subterraneus tractus, tam qui metalla continet, quam qui in agris aut campis uberius fert alimentum
[02/03/01/032] Cuniculus (): meatus subterraneus suffosus | štola pod zemí | Sſtola pod zemij | Gang vnder der erden
[02/03/01/033] Specus (): spelunca (), spelaeum (), antrum (eidem), caverna (), latibulum (eidem) | jeskyně, peleš | Geſkyně/ Peleſs | Hule/ ſchlupff
[02/03/01/034] Lustrum (): spelaeum ferarum (eidem), cubile ferae (); lustrum dictum, quod parum illustretur | zvířecí jeskyně, brloh, dupa | Zwjřecý geſkyně/ Brloh/ Dupa | Hule oder leger der wilden thieren | antrum, in quo ferae aut serpentes stabulant | díra hadí | Dijra hadij
[02/03/01/035] Crypta (): specus conbcameratus | klenutá jeskyně | Klenutá geſkyně | Holgewelb vnder der erden
[02/03/01/036] Fovea (): excavatum altius fodiendo solum ad decipiendas feras | jáma | Yáma | Gruben
[02/03/01/037] Scrobs (): in quo panguntur plantae; scrobiculus () | jáma, jamka | Yáma/ yamka | Gruble
[02/03/01/038] Hiatus terrae (): discessio terrae (eidem), voratrina terrae (), labes () | rozsedlina, štěrbina země | Rozſedlina/ ſſtěrbina země | Spalt oder ſchlund der erden | huc spectat (quod dixit) terram desidere pro concidere et hiatu devorari | když se země sadí a propadá | Když ſe země ſadij a propadá | Vnderhin ſincken
[02/03/01/039] Spiraculum (): caverna pestiferum exhalans spiritum; Charonea scrobs (), spiraculum Ditis (); Charonium, a Charonte, fabuloso inferorum portitore | Cc1r/401/a průduch v zemi, z něhož škodný smrad jde | Cc1r/401/a Pruoduch w zemi z něhož ſſkodný ſmrad gde
[02/03/01/040] Eluvies (): vorago (eidem); terra impetu ac vi aquarum hausta | vejmol | Weymol
[02/03/01/041] Vorago (): barathrum (); immensae profunditatis locus, e quo nihil existere potest; praeceps hiatus, quo hauriunturfq etiam flumina | hlubina, vír | Hlubina/ wjr | Schlund/ Tieffes loch
[02/03/01/042] Abyssus (et ): immensae altitudinis fundoque carens aqua | propast | Propaſt | Abgrund
[02/03/01/043] Crater: caminus (), spiramentum cavernae (), foramen sive fauces montis (qualis Aetna et Vesevus), qua ignis spiracula expuunt se
[02/03/01/044] Mons (): | hora | Hora | Berg
[02/03/01/045] Montis iugum (): cacumen () | vrch hory | Wrch hory | Der Spitz an einem berg
[02/03/01/046] Montis supercilium (): eminentior montis vertex
[02/03/01/047] b Dorsum montis (): clivus (); latus montis | hřbet aneb bok hory | Hřbet aneb Bok hory | Ruck oder grat eines bergs
[02/03/01/048] Radices montis (): pedem vocant | spodek hory | Spodek hory | Das vnderſt am berg
[02/03/01/049] Collis (): tumulus (), monticulus | pahrbek, vršek | Pahrbek/ Wrſſek | Berglin/ Buhel
[02/03/01/050] Fauces (): itinera angusta ac pervia inter montes; angustiae montium | úzké cesty aneb klausy v horách | Vzké ceſty aneb Klauſy w horách | Klauſen
[02/03/01/051] Tumulus arenarius: | kopec písku | Kopec pijſku | Sandbuhel
[02/03/01/052] Grumus (, ): terrae tuber, egestio terrae tumulo inferior, cuiusmodi est, ubi lupus salictarius pangitur aut quales a talpis egeruntur | kopček země | Kopček země | Erdſcholle
[02/03/01/053] Vallis (): | oudolí | Audolij | Der Thal
[02/03/01/054] Cc1v/402/a Convallis (): vallis undique collibus aut montibus inclusa | oudolí mezi horami | Audolij mezy horami | Rundthal
[02/03/01/055] Rupis (): petra (), cautes (); praeruptum et inaccessum saxum | skála | Skála | Fels
[02/03/01/056] Scopulus (): saxum (); mons saxeus seu rupes e mari eminens | skála u vodě, slapy | Skála v wodě/ Slapy | Fels/ Schroffen
[02/03/01/057] Murex (): petra in littore aspera vel, ut alii, acumen scopuli aut saxi | špičatá skála | Sſpičatá ſkála | Die ſcherpffe eines ſchroffens
[02/03/01/058] Crepido (): extremitas sive ora abrupti saxi; grammaticus non poenitendus crepidinem exponit saxum prominens | skála na utržení | Skála na vtrženij | Vberhangen der ſchroffen
[02/03/01/059] Praecipitium (): locus praeruptus, unde facile quis praeceps abire possit | příbkré a nebezpečné místo | Přijbkré a nebezpečné mijſto | Geſtotziges ort
[02/03/01/060] Salebra (): aspretum (), insolens locus (), asper et inaequalis locus, quem sine saltu non possis transmitterefr | drsnaté a neschodné místo | Drſnaté a neſchodné mijſto | Rauch vmb ſchroffachtiges ort
[02/03/01/061] Promontorium (): mons in mare excurrens, a prominendo | předhoří | Předhořij | Vorberg
[02/03/01/062] Specula (): locus editus quicunque, unde speculari quis potest | varta, vysoké místo, z něhož se daleko viděti může | Warta/ Wyſoké mijſto z něhož ſe daleko widěti může | Schaw turn/ Wart
[02/03/01/063] Specula (): pro loco, unde indicium fit accenso igni; hinc non discrepat multum Pharus, cuius usus fuit nocturno navium cursui ignes ostendere ad praenuntiandum vada (teste ); hoc tantum discriminis est, Cc2r/403/a quod speculae usus sit locis mediterraneis et adversus hostem; Phari vero in maritimis et ad indicandum suis exterisque portum tutumque accessum, ut ego existimo
[02/03/01/064] Ignis speculatorius vel specularis potius: | oheň na vartě | Oheň na wartě | Hoher warten feur
[02/03/01/065] Ignes missiles: qui per triumphum aut publico im gaudio funduntur | ohnivé šipky | Ohniwé ſſipky
[02/03/01/066] Tesqua (, ): inculta et difficilia loca | pustá a drsnatá místa | Puſtá a drſnatá mijſta | Ein Ode/ wilde
[02/03/01/067] Latomia (): lautumia (), lapicidina (), lapicaedina (), nam lapidicina vitiosum est; saxifodina, ubi lapides exciduntur | kamenelom, skála, kdež kámen lámí | Kamenelom/ Skála kdež kámen lámij
[02/03/01/068] Fodina (): unde aliquid b effoditur | šachta, důl | Sſachta/ důl | Ertzgrub
[02/03/01/069] Aurifodina (): aurarium metallum (eidem), auraria (); ubi aurum effoditur | zlatý důl | Zlatý duol | Goldertz
[02/03/01/070] Argentifodina sive argentarium metallum: | stříbrný důl | Střijbrný duol | Silber grub | ad eandem rationem omnis generis metalli fodinae appellationem sortiuntur; aeraria (), ubi aes foditur; nitraria (), ubi nitrum, sulphuraria, ubi sulphur excoquitur; cotoria (), ubi cotes fodiuntur
[02/03/01/071] Salinae (): ubi sal eruitur aut concrescit aut etiam excoquitur | solní důl, slané studnice | Solnij duol/ Slané ſtudnice | Saltz grub oder brunn
[02/03/01/072] Salinarum strues (): acervi salis congesti | hromady soli | Hromady ſoli | Hauffen ſaltz
[02/03/01/073] Planities (): campus (), Cc2v/404/a aequor campi (), aequor apertum (); locus planus in longum porrectus | rovina | Rowina | Ebenfeld/ Ebne
[02/03/01/074] Solitudo (): eremus, secessus (); eremus pro inhabitata et extra hominum consortium seposita plaga | poušť, pustina | Pauſſť/ puſtina | Wilde/ Ein ede
[02/03/01/075] Secessus (): locus ruri, a strepitu urbano et turba separatus | samotné místo | Samotné mijſto | Abgeſondert ort
[02/03/01/076] Solum (): pro terra | země | Země | Erd
[02/03/01/077] Solum acclive (): ubi planities campi leviter in tumulum assurgit et incurvatur | rovina pomalu k vršku vystupující | Rowina pomalu k wrſſku wyſtupugijcý | Stötziges erdrich
[02/03/01/078] Solum uliginosum (): irriguum, udum (), quod semper nativo suo humore nunquam illud deserente humidum est | země, kteráž b ustavičně svou vláhu má, vlhká země, temeniště | Země kteráž b vſtawičně ſwau wláhu má/ Wlhká země/ Temeniſſtě | Erdrich das alzeit feucht iſt
[02/03/01/079] Solum exuccum (): sitiens (), siticulosum et peraridum (), siccaneum (eidem) | suchopárná země, souvar | Suchopárná země/ Sauwar | Trucknes erdrich
[02/03/01/080] Solum pingue (): argillosum (), terrae uber () | hojná, mastná, hlinovatá země | Hogná/ maſtná/ hlinowatá země | Fruchtbares erdtrich
[02/03/01/081] Solum herbidum (): | trávnatá země, trávník | Tráwnatá země/ Tráwnijk
[02/03/01/082] Confragosus locus (): confragus (); asper et praeruptus | skalnaté a příkré místo | Skalnaté a přijkré mijſto | Scharffachtes vnd rauches ort
[02/03/01/083] Locus palustris (): | louže, temeniště | Lauže/ Temeniſſtě | Sumpff
[02/03/01/084] Locus situ sentus (): | nečisté místo | Nečiſté mijſto | Vnſaubers ort
[02/03/01/085] Cc3r/405/a Locus maritimus (): | místo při moři | Mijſto při moři | Am mer gelegen ort
[02/03/01/086] Apricus locus (): soli expositus | místo na slunci, výslúně | Mijſto na ſluncy/ Wýſlůně | Sonnechtiges ort
[02/03/01/087] Uligo (, ): naturalis terrae humor ex ea nunquam recedens | přirozená vláha země | Přirozená wláha země | Natürliche erdfeuchte
[02/03/01/088] Rus (): locus sine aedificio extra urbem, ubi agri coluntur | pole | Pole | Feld
[02/03/01/089] Ager (): | rolí | Rolij | Acker
[02/03/01/090] Ager compascuus (, ): communis ad pascenda pecora | obecné pastviště | Obecné paſtwiſſtě | Gemeiner weidacker
[02/03/01/091] Ager scripturarius (): ager publicus, in quo pecora certo aere pascuntur | nájemné pastviny | Nágemné paſtwiny
[02/03/01/092] Ager decumanus (): qui decimas quotannis pendit | dědina, z níž se desátek dává | Dědina z nijž ſe deſátek dáwá
[02/03/01/093] b Ager vectigalis: pro tributario sive stipendiario | dědina, z níž se plat aneb úrok dává | Dědina z nijž ſe plat aneb vrok dáwá | Zinßbar acker
[02/03/01/094] Ager novalis (): novale (), vervactum (), quasi vere novo subactum; requietus ager (); qui alternis annis seritur | příloha aneb příložní rolí, kteráž se vždycky ob rok osívá | Přjloha aneb přijložnij rolij/ kteráž ſe wždycky ob rok oſýwá
[02/03/01/095] Ager restibilis (, ): qui quotannis obseritur; arvum restibile () | rolí, kteráž se rok od roku osívá a nikdá neouhoří | Rolij kteráž ſe rok od roku oſýwá/ a nikdá neauhořij
[02/03/01/096] Ager assignatus (): qui veteranis militibus praemium adsignabatur
[02/03/01/097] Ager arcifinius (): occupatorius (); qui nulla mensura continetur occupatusque a victore populo fugatis inde hostibus tenetur
[02/03/01/098] Cc3v/406/a Ager ruderatus (): qui ruderibus impletur | kamenité pole | Kamenité pole | Voll ſtein gemuſels
[02/03/01/099] Ager effoetus (): effoetum solum (eidem), defatigatum solum (); continua fertilitate lassatum et exhaustum | dědina vytažená a vyžitá | Dědina wytažená a wyžitá | Außgenützet vnd erſazen erd
[02/03/01/100] Codetum (): ager horridus succretione caudae equinae (ut equidem existimo), herbae agricolis invisae; neque enim plane accedo expositioni, qui interpretatur pro agro, in quo existunt frutices in modum caudarum equinarum | pole přesličkou porostlé | Pole přeſličkau poroſtlé
[02/03/01/101] Pascuum (): ubi pecora pascunt | pastviště | Paſtwiſſtě | Weid
[02/03/01/102] Pratum (): in quo ad percipiendum fructum falce duntaxat opus est, quod sine ope paratum sit, ubi quabdrupedes degunt | louka | Lauka | Wieſen
[02/03/01/103] Arvum (): cultum (, neutro genere); quod aratum est, necdum satum | zvoraná, a ne vositá rolí | Zworaná a ne woſytá rolij | Geerter acker
[02/03/01/104] Seges (): quod aratum satum est | osení, rolí ositá | Oſenij/ Rolij oſytá | Saat
[02/03/01/105] Seges restibilis (): quae regerminat et in sequentem annum faecunda resistit | osení, kteréž z semene předešlého roku samo roste, bez nového setí | Oſenij kteréž z ſemene předeſſlého roku ſamo roſte/ bez nowého ſetij
[02/03/01/106] Sementis (): satio | setí, síje | Setij/ Sýge | Saat
[02/03/01/107] Praedium (): possessio tam urbana, quam rustica | pozemský statek na gruntech a dědinách | Pozemſký ſtatek na gruntech a dědinách | Liegend gut
[02/03/01/108] Praedium clientelare vel beneficiarium (): colonia (); quod vulgo feudum a barbaris dicitur | léno aneb manství, Cc4r/407/a manský statek | Leno aneb manſtwj/ Cc4r/407/a Manſký ſtatek | Lehengut
[02/03/01/109] Praedium optimo iure (dixit): quae vulgo alodialia bona, quasi alaudialia, nominantur, quod in eorum laudem auctor non veniat | svobodství, svobodný statek, z něhož se žádného platu nedává | Swobodſtwj/ Swobodný ſtatek/ z něhož ſe žádného platu nedáwá | Vntzinſbare vnd freye gut
[02/03/01/110] Haeredium (): praedium a maioribus veluti per manus traditum | dědický statek, dědictví | Dědický ſtatek/ Dědictwij | Erbgut
[02/03/01/111] Fundus (): possessio tantum rustica | popluží, kmetcí dvůr | Poplužij/ Kmetcý dwuor | Gut außerhalb der ſtatt
[02/03/01/112] Villa (, ): domus in fundo collocata | dvůr, forberk | Dwůr/ Forberk | Meier oder Baurenhoff
[02/03/01/113] Sulcus (): lacuna vomere factafs | rozvor, brázda | Rozwor/ Brázda | Ackerführen
[02/03/01/114] b Porca (, ): terra inter sulcos duos elata, quod ea seges frumenta porrigat, eo quod aquas porro arceat | záhon mezi dvěma brázdama | Záhon mezy dwěma brázdama | Führen reinle
[02/03/01/115] Versura (): ubi sulcus desinit et unde alter inchoatur | souvrat | Sauwrat
[02/03/01/116] Gleba (): globus terrae durior | hruda | Hruda | Erdſchel
[02/03/01/117] Cespes vivus (): gramineus cespes (), viridis (); terra simul cum herba effossa | zelený drn | Zelený Drn | Grünerpoſch
[02/03/01/118] Cespes bituminosus vel gleba fossilis: vocari potest meo iudicio cespes, qui terra alte effossus soleque excoctus pro ignis fomite est, cui bituminis sulphurisque ingenium esse loquitur pallor, quem conciliat assidentibus, et ardor
[02/03/01/119] Ager proscinditur (): cum prima opera araCc4v/408/atur | první vorání aneb rozvorávaní rolí | Prwnij woránj/ aneb rozworáwanij rolij
[02/03/01/120] Offringitur ager (): ubi iterum aratur | podvorání aneb rádlování | Podworánij aneb Radlowánij
[02/03/01/121] Liratur ager (, ): cum tertio aratur iacto semine simulque et semen obruitur et colliquiae derivandae aquae pluviae comparantur | zavorávaní | Zaworáwanij
[02/03/01/122] Ager occatur (): quando comminuuntur glebulae et quasi occiduntur (secundum ), sive quod occaecatur satum (secundum ) | zavlačování a hrudí rozrážení | Zawlačowánij/ a hrudij rozráženij
[02/03/01/123] Runcatur ager (): cum inutilis herbarum luxuries evellitur, quod exherbare etiam dixit | pletí aneb vyplení neužitečné trávy | Pletij/ aneb wyplenij nevžitečné tráwy
[02/03/01/124] Sarritur ager (): cum sarculo finditur (quod dixit) | okopávaní | Okopáwanij | Hacken
[02/03/01/125] b Arbustum (): arbustivus locus (eidem), arboretum (); amaenitatis utilitatisve gratia consitus arboribus locus | štěpnice | Sſtěpnice | Baumgart
[02/03/01/126] Arbustum (): pro silvula resectarum arborum
[02/03/01/127] Frutetum: frutectum (); locus fruticibus consitus | houšť, křoví, křovina | Hauſſť křowij/ Křowina | Geſtaud
[02/03/01/128] Seminarium (): plantarium (); locus novellis arbusculis consitus, unde plantaria transferuntur, hoc est novellae plantae | místo, kde se pláně sejí a odtud potom přesazují | Mijſto kde ſe pláně ſegij/ a odtud potom přeſazugij
[02/03/01/129] Viridarium (): locus plantis semper virentibus consitus | rozkošná zahrada | Rozkoſſná zahrada | Luſtgarten
[02/03/01/130] Nemus (): tempe (); arboribus consitus locus, amaenus, virens, opacitate umbrosa frigiditateque Cc5r/409/a gratus | zelený háj | Zelený hág | Luſtwald
[02/03/01/131] Silva (): quae hyle, id est materia, lignisque abundant | les | Les | Wald
[02/03/01/132] Silva caedua (): quas succiditur ad usum | mejtný les | Meytný les | Hawwald
[02/03/01/133] Concaedes (): rami arborum caesarum | oseč, omejcené ratolesti od stromů | Oſeč/ omeycené ratoleſti od ſtromů | Abgehauen baumaſten
[02/03/01/134] Saltus (): densior silva et opacior, in qua aestivare pascique solent ferae | hustý les | Huſtý les | Dickerwald
[02/03/01/135] Roborarium (): vivarium (); septum e robusteis tabulis, intra quod cervi et ferae includuntur | obora | Obora | Thiergarten
[02/03/01/136] Lucus (): densa intactis arboribus silva, numini consecrata, ac propterea incidua, dicta, quod non luceat, non autem quod ibi sint lumina religionis ergo, quae b luceant, ut voluere quidam, | posvátný les | Poſwátný les | 48 lucus non male dici posse videtur meo quidem iudicio coenobium sive conventus, quo nomine hodie vocantur, quod ea arboribus sylvisque ferme undique vestiri videamus; testimonio ac documento esse poterunt verba ex oratione Pro domo sua, ubi ait: Manlii domum, eius, qui regnum appetisse est iudicatus, domum eversam duobus lucis convestitam videtis | klášter v lese | Kláſſter w leſe | Kloſter im wald
48 V tisku je výklad oddělen jako nový odstavec.
[02/03/01/137] Pomarium (): locus non amaenitatis modo, sed et fructuum gratia consitus omni felicium arborum genere; contendit pometum dici, ubi poma gignuntur, ut olivetum, at pomarium, ubi asservantur, ut penuarium | štěpnice | Sſtěpnice | Baumgarten
[02/03/01/138] Cc5v/410/a Hortus (): pro olitorio et herbis instructo, et flosculis | zahrada | Zahrada | Kraut garten
[02/03/01/139] Horti (plurali numero ): arboribus consiti ad voluptatem amaenitatemque | rozkošné zahrady | Rozkoſſné Zahrady | Luſt garten
[02/03/01/140] Horti Adonidis: qui temporaria opera per aestatem fiunt et pauculis diebus enati mirifico spectaculo oculos pascunt suspendunturque de laquearibus crudo fictili in oblongam formam producto, occultos per meatus radicibus humorem sufficiente
[02/03/01/141] Horti imaginarii: qui in fenestris in imagine hortorum quotidiania plebis urbanae oculis rura praebent (ut libro 19. capite 14. loquitur) | zahrádky za okny | Zahrádky za okny
[02/03/01/142] Horti pensiles (): qui supra aedificia aut columnas b suspensi eminent; inventum Semiramidis Cirive | zahrady na domích aneb na sklepích | Zahrady na domjch aneb na ſklepijch
[02/03/01/143] Pulvinus (): areola (), pulvini torus (), dorsum (dixit); paulo aliter exponit quam locum editum, in quem acta conscendit; eminentior in hortis terra, in qua semina depanguntur | zahradní záhonec | Zahradnij záhonec | Garten beth
[02/03/01/144] Vinea (): vinetum (, ) | vinice | Winice | Weingart
[02/03/01/145] Dumetum (): senticetum (), spinetum () | trnoviště, trní | Trnowiſſtě/ Trnj | Dornbuſch
[02/03/01/146] Arundinetum (): | třtinoviště, kde mnoho třtí roste | Třtinowiſſtě/ kde mnoho třtij roſte | Rorbuſch
[02/03/01/147] Carectum (): locus caricum proventu hispidus | rokytí | Rokytij
[02/03/01/148] Virgetum (): virgis ad Cc6r/411/a alligandas vites aptis consitus locus | proutí | Prautij
[02/03/01/149] Virgultum (): multitudo fruticum pullulantium | houští | Hauſſtij | Geſteud
[02/03/01/150] Salictum (): salicibus consitus locus | vrbí, vrbiny | Wrbij/ wrbiny
[02/03/01/151] Ericetum: erica copiosus locus, unde scoparum materia colligitur | březoví | Březowij
[02/03/01/152] Rapina (): pro agro rapis consito | řepiště | Ržepiſſtě | Rubenacker
[02/03/01/153] Via (): | cesta, silnice | Ceſta/ Sylnice | Weg oder Straaß
[02/03/01/154] Via regia: consularis (), militaris (, ), praetoria, publica () | svobodná královská silnice | Swobodná Králowſká ſylnice | Land oder freiſtraß
[02/03/01/155] Via ferens: quae recta aliquo ducit | přímá cesta | Přijmá ceſta | Rechter weg
[02/03/01/156] Via strata (): viarum strata () | dlažená cesta | Dlažená ceſta
[02/03/01/157] b Actus (): qua armenta trahere et vehiculum ducere licet; isque est proprie dimidius actus | obecní svobodná cesta, kudyž se s vozem jeti aneb dobytek hnáti může | Obecnij ſwobodná ceſta/ kudyž ſe s wozem geti aneb dobytek hnáti může | Zugelaßner vnd gemeiner weg
[02/03/01/158] Actus: via duplex est, qua occurrentia invicem vehicula commeare possunt | kdež se s vozy minouti mohou | Kdež ſe s wozy minauti mohau | Breiter weg
[02/03/01/159] Semita (): quasi viae semissis; via angusta | stezka | Stezka | Fußſteig
[02/03/01/160] Callis (): via trita (), quasi callo pedum durata | utřelá cesta | Vtřelá ceſta | Getritner weg
[02/03/01/161] Diverticulum (): divortium (, ut placet ); semita transversa ad latus viae militaris deflectens | stezka stranou silnice | Stezka ſtranaufu ſylnice | Neben weg
[02/03/01/162] Cc6v/412/a Trames (): transversa semita | příční stezka | Přijčnij ſtezkafv | Krummer fußweg
[02/03/01/163] Bivium (): via in duo capita secta | rozcestí, kdež se cesta na dvé dělí | Rozceſtij kdež ſe ceſta na dwé dělj | Weg ſcheide
[02/03/01/164] Trivium (): | kdež se tři cesty scházejí | Kdež ſe tři ceſty ſcházegij
[02/03/01/165] Quadrivium (): | rozcestí, kdež se cesty na čtvero dělí | Rozceſtij/ Kdež ſe ceſty na čtwero dělij
[02/03/01/166] Compitum (, ): locus laxior, in quem commeare per diversas plateas licet, quod eo plura itinera competunt (ut placet), vel a compotando, quod finita agricultura sacra ibi peragerent rustici compotationesque instituerent | křížová cesta aneb ulice | Křijžowá ceſta aneb vlice | Kreitzweg oder gaſſen
[02/03/01/167] Anfractus (): viae flexus, ab ambitu et frangendo | okliky cest | Okliky ceſt | Krumme ſtraß
[02/03/01/168] b Limes (): terminus (); finis agrorum | meze na poli | Meze na poli | Vndermarck
[02/03/01/169] Limitanei agri: in limitibus provinciae proxime hostes siti | mezní pole | Meznij pole | Grentzen
[02/03/01/170] Limes decumanus (): qui agrum secat ab ortu solis ad occasum | meze od východu k západu | Meze od wýchodu k západu
[02/03/01/171] Cardo (, ): limes, qui per agros currit a meridie septentrionem versus | meze od poledne k půlnoci | Meze od poledne k puolnocy
[02/03/01/172] Terminalis lapis: qui in agrorum finibus ponitur | mezní kámen, mezník | Meznj kámen/ meznjk | Marck ſtein
[02/03/01/173] Orbita (): vestigium decurrentis in via rotae | koleje od vozu | Kolege od wozu | Wagenleiſt
[02/03/01/174] Agger (): aggesta in altum terra adversus fluminis impetum | násyp, hráz | Náſyp/ Hráz | Wurtamm
[02/03/01/175] Cc7r/413/a Agger (, ): pro munimento castrorum terreo, arcis aut oppidi | valy aneb šance | Waly aneb Sſance | Ein Bolwerck oder Schantz
[02/03/01/176] Agger (, et ): pro via militari et lapidibus strata | dlážená cesta | Dlážená ceſta
[02/03/01/177] Agger: pro aggesta terra, in quam sagittarii iaculantur sagittas
[02/03/01/178] Scopus: qui in aggere tali proponitur, ut eo colliment sagittarii | cíl, terč | Cýl/ Terč | Schießzill
[02/03/01/179] Pons longus (): vocatur agger, qui angustiore tramite inter paludes praecipue aggeritur; atque ita accipi putatur etiam a | hráz | Hráz
[02/03/01/180] Pons versatilis: | most, kterýž se spouští | Moſt kterýž ſe ſpauſſtij | Falbruck | item qualis est pons, qui versatur, ut navi portum subeunti aditum praebeat
[02/03/01/181] Pons sublicius (): robboreus () | dřevěnný most | Dřewěnnýfw moſt | Holtzerne bruck
[02/03/01/182] Emissarium (): locus, qui aquam emittit sistitve obicibus vel demissis, vel reclusis | stav, stavidlo | Staw/ Stawidlo | Waſſergatter
[02/03/01/183] Incile (, ): incilis canalis (); fossa incilis, canalis, in quem aqua confluit in viis lapide stratis | žlab aneb strouha | Zlab aneb ſtrauha | Fürt/ Kanel
[02/03/01/184] Elices (): colliquiae (eidem); sulci latiores ad eliciendas et corrivandas e segetibus aquas | rozvory aneb stoky v rolí | Rozwory aneb ſtoky w rolij | Waſſerführen
[02/03/01/185] Aquagium (): aquae ductus () | vedení vody, tok vody | Wedenij wody/ Tok wody | Waſſergang
[02/03/01/186] Cloaca (): cryptam abusive dixit ; receptaculum omnium purgamentorum urbis (); spiraculum illud, quo omnis sorCc7v/414/adium colluvies immisso flumine expurgatur | podzemní štola, kterouž všeliká nečistota z města ven teče | Podzemnij ſſtola/ kterauž wſſeliká nečiſtota z měſta wen teče
[02/03/01/187] Colluviarium (): purgamentorum et colluviei receptaculum | trativod | Tratiwod
[02/03/01/188] Aquarium (): quo iumenta aquatum aguntur; lacus () | kdež dobytek napájejí, napajidlo | Kdež dobytek napágegij/ Napagidlo | Trenck
[02/03/01/189] Alveus (): canalis () | vodní žlab aneb koryto | Wodnij žlab aneb Koryto | Waſſerkanel
[02/03/01/190] Septum (): obex aquarius continendae transmittendaeve aquae inventus; cataractum nonnulli vocitant; vide emissarium
[02/03/01/191] Nili (): aquarum ductus maiusculi sive emissaria, quales in privata magnatum aedificia educi solebant sumptuosi operis
[02/03/01/192] Euripi (): aquarum ductus exiliores in altum sablientium, qui per tubos aut fistulas deducebantur | trouby, jímiž vodu vedou, vodní trouby | Trauby gjmiž wodu wedau/ wodnij trauby
[02/03/01/193] Traiectus (): traiectio (); ubi traiicitur flumen | přívoz | Přijwoz | Vberfart
[02/03/01/194] Cisterna (): aquae pluviae receptaculum infra terram | čisterna, studýnka | Cžiſterna/ Studýnka | Ciſtern
[02/03/01/195] Puteus (): | studnice | Studnice | Brunn
[02/03/01/196] Puteus iugis (): qui perennem habet aquam | studnice, kteráž má živou vodu | Studnice/ kteráž má žiwau wodu
[02/03/01/197] Puteal (): operculum putei | příkrov na studnici | Přjkrow na ſtudnicy | Deckel des brunnes
[02/03/01/198] Aquarium: aquariolum, lavatrina, urnarium (); locus, ubi vasa escaria eluunt coqui; coquinae fusorium () | vodní koryto | Wodnij koryto | Waſſerſtein
[02/03/01/199] Fons (): | studnice | Studnice | Brunne
[02/03/01/200] Vena fontis: scaturigo (), scatebra (), scaCc8r/415/atebrae () | pramen vody | Pramen wody | Brunnquellen
[02/03/01/201] Crater (): conceptaculum aquae salientis in fonte | roura aneb kašna | Raura aneb Kaſſna
[02/03/01/202] Lacus (): publica lavatrina, ubi lintea abluebant
[02/03/01/203] Lacus (): perpetuae aquae receptaculum, quasi lacuna, unde erumpens aqua fontem facit, qui profluens alveum efficit
[02/03/01/204] Castellum (et ): aquae fontis receptaculum, e quo fistulis aqua redditur (teste ) | stojánek, roura | Stogánek/ Raura | castellum vocari forte non male poterit aquae conceptaculum e stillicidiis aut tubulis manantis, ubi asservatur
[02/03/01/205] Tubus (): tubulus (); fictilis aut plumbo ductilis fistula vel lignum canaliculatum teres, per quae aqua corrivatur; tubos fictiles commissuris pyxidabtis duci utilissimumfx esse ait , hoc est, ut alterius os subintret alterius caput | vodní trouba | Wodnij trauba
[02/03/01/206] Canalis (): a cannae similitudine semirotundus est | žlab | Zlab | Kanel
[02/03/01/207] Canalis structilis (): qui e latere vel quadrato saxo exstructus est, cuius generis Romae visuntur passim interrupti, qui aquam in balnea deducabant | kamenný žlab | Kamenný žlab
[02/03/01/208] Salientes (): siphunculus (), papillae (), ubera (); caput tubuli sive scaturiginis, ubi aqua exprimitur | trubice, stříkačka | Trubice/ Střikačka | Sprützle/ Rorle | 49 siphunculus dici etiam potest e sambucino ligno tubulus, quo pueri glandes stuppeas cum bombo expellunt | bzová pukačka | Bzowá pukačka
49 V tisku je výklad oddělen jako nový odstavec.
[02/03/01/209] Sipho: etiam pro instrumento aeneo, quo aqua ad extinCc8v/416/aguendam in incendio ignis alimoniam expuitur, accipi ostendit | mosazná stříkačka | Moſazná ſtřikačka | Waſſerſprütz
[02/03/01/210] Epistomium (, ): quo canalium nares obturantur et versato recluduntur | kohoutek u mosazného čepu | Kohautek v moſazného čepu | Der hann
[02/03/01/211] Maceria: maceries (); murus intermedius e congestis lapidibus absque calce et cemento | zed aneb ohrada kamenná bez vápna | Zed aneb ohrada kamenná bez wápna | Trucknemaur
[02/03/01/212] Sepes (): sepimentum (), septum (eidem) | pletená hradba, plot | Pletená hradba/ Plot | Zaum oder Hag | sepimentum quadruplex est :
[02/03/01/213] Virgulteum sive spineum: | plot z metloví aneb z trní | Plot z metlowij aneb z trnij | Dornhag
[02/03/01/214] Ligneum: quae palis longuriisve constat sepes | dřevěnný plot z kolí | Dřewěnný plot z kolij
[02/03/01/215] Militare sepimentum: quod b aggere et fossa circundatur | šance | Sſance | Schantz
[02/03/01/216] Sepimentum fabrile sive maceria: e lapide aut lateribus | kamenná hradba | Kamenná hradba
[02/03/01/217] Patria (): mater (); dicitur pro solo genitali (ibidem); populonia mater, solum genitale vel natale () | vlast, přirozený kraj | Wlaſt/ Přirozený krag | Das Vatterland/ Heimet
[02/03/01/218] Urbs: ab orbe, quod antiquitus in orbem fiebant urbes, vel ab urvo, aratri parte, quo muri designabantur
[02/03/01/219] Oppidum (): | město | Měſto | Ein Stadt
[02/03/01/220] Urbs maritima: oppidum maritimum () | město při moři aneb pomořské | Měſto při moři/ aneb pomořſké | Stad am mer gelegen
[02/03/01/221] Civitas (): conventiculum hominum (eidem); collecta civium multitudo | měšťanství, právo městské | Měſſtianſtwij/ Práwo měſtſké | Burgerſchafft
[02/03/01/222] Municipium (): quaevis civitas, muniis honoribusque Dd1r/417/a populi Romani fruens; sic vocari potest oppidum quodvis legibus principalibus utens; comopolis, quasi vicus maior et oppidi aemulus | město aneb městečko, kteréž práva a svobody městské užívá | Měſto aneb měſtečko/ kteréž práwa a ſwobody měſtſké vžijwá
[02/03/01/223] Suburbium (): | před- aneb podměstí | Před aneb podměſtij | Vorſtad
[02/03/01/224] Emporium (, ): locus mercatus vel nundinarum | sklad zboží | Sklad zbožij | Gewarbſtadt
[02/03/01/225] Metropolis: urbs matrix, e qua colonia deducta est; provinciae caput | hlavní město | Hlawnj měſto | Hauptſtad
[02/03/01/226] Colonia (): urbs, quae ob indigenarum inopiam novis cultoribus impletur aut aliunde deportatis oppidanis nova extruitur
[02/03/01/227] Castellum (): oppidulum muro cinctum | tvrze aneb hražené městečko, hrádek | Twrze/ aneb hražené měſtečko/ Hrádek | Ein veſte oder flecken
[02/03/01/228] b Propugnaculum (): | pevnost, bašta | Pewnoſt/ Baſſta | Bolwerck/ Baſtey
[02/03/01/229] Arx (): ab arcendo dicta | zámek, hrad | Zámek/ Hrad | Schloß
[02/03/01/230] Moenia (): muri () | městské zdi | Měſtſké zdi | Stadtmaur
[02/03/01/231] Pinnae murorum (): murorum minae () | cimbuří aneb vrchové na zdech | Cymbuřij aneb wrchowé na zdech | Zinnen an der maur
[02/03/01/232] Lorica (): sepimentum muri, quod a lapsu tuetur et protegit in muro stantes | zábradlo na zdi | Zábradlo na zdi
[02/03/01/233] Turris (): | věže | Wěže | Thurn
[02/03/01/234] Porta (): | brána | Brána | Thor
[02/03/01/235] Cataracta (): vectes portarum; cancellatae portarum fores adversus hostilem impetum pendulae | zapadací mříže v branách | Zapadacý mřijže w branách | Schutzgatter
[02/03/01/236] Pomerium (): locus circa murum ab humano cultu aedificiisque purum solum habens | parkány, měštiště | Parkány/ Měſſtiſſtě | Zwinghoff
[02/03/01/237] Dd1v/418/a Vallum (): munimentum castrorum aut urbis e palis | valy, násyp, šraňky | Waly/ Náſyp/ Sſraňky | Schranken
[02/03/01/238] Fossa (): | příkop | Přijkop | Stadtgruben
[02/03/01/239] Platea (): militaris et consularis via | široká ulice | Sſyroká vlice | Große gaſſen
[02/03/01/240] Angiportus: angiportum (); vicus angustus et flexuosus in modum anguis aut non pervius | malá ulička | Malá vlička | Enges geſſlin
[02/03/01/241] Anguli in plateis: | rohové na ulicech | Rohowé na vlicech | Die Eck
[02/03/01/242] Vicus (): multitudo iunctarum domorum aut via inter illas | ulice | Vlice | Gaſſen
[02/03/01/243] Pagus (): vicus rusticus () | ves | Wes | Dorff
[02/03/01/244] Vicinia (): | sousedé aneb sousedství | Sauſedé aneb Sauſedſtwj | Nachbarſchafft
[02/03/01/245] Vicinitas (): tractus vicinus | okolní kraj aneb položení | Okolnij krag aneb položenij | Vmbbeiligender platz
[02/03/01/246] b Forum (): mercatus (); locus, quo venales res comportantur | ryňk, trh | Ryňk/ Trh | Marckt
[02/03/01/247] Forum boarium (): | dobytčí trh | Dobytčj trh | Rindermarckt
[02/03/01/248] Forum nundinarium (): mercatus () | Jarmarckt
[02/03/01/249] Forum piscarium: piscaria (), macellum cetariorum () | rybný trh | Rybný trh | Fiſchmarckt
[02/03/01/250] Forum olitorium (): | zelný trh | Zelný trh | Kraut marckt
[02/03/01/251] Forum cupedinis (): ubi cupediae lautioresque cibi venduntur
[02/03/01/252] Forum suarium (): | svinský trh | Swinſký trh | Sewmarckt
[02/03/01/253] Forum promercale: scrutarium, ubi vestimenta aut res usu tritae venum exponuntur | tarmark | Tarmark | Plundermarckt
[02/03/01/254] Forum pomarium: | ovocný trh | Owocný trh | Opsmarckt
[02/03/01/255] Dd2r/419/a Macellum (): locus, quo venum portantur omnia ad victum humanum necessaria, ita ut (teste) complectarur omnia fora, quae in unum contracta macelli nomine veniunt; macellariam tabernam dixit | trh, na němž všeliké věci k jídlu prodávají | Trh na němž wſſeliké wěcy k gijdlu prodáwagij | Speißmarckt
[02/03/01/256] Carnarium (): taberna carnaria (), ubi carnes solae venduntur | masné krámy | Maſné krámy | Fleiſchgaden
[02/03/01/257] Praetorium (): domus praetoris vel iudicis | radní dům, soudnice | Radnij duom/ Saudnice | Rat oder Richthaus
[02/03/01/258] Tribunal (): editior sedes iudicis | soudná stolice | Saudná ſtolice | Richtſtul
[02/03/01/259] Tribunalia (): dicuntur editiores tumuli cespitibus aggesti contra maris aut fluviorum inundationem, in quos pecori et armentis pateat tutus receptus
[02/03/01/260] b Telonium: domus telonae, qui vectigal exigit | celnice | Celnice | Zollhauß
[02/03/01/261] Portus (): locus maritimus, quo naves appellunt, hiemant, merces important aut exportant etiam | přístav mořský, port | Přijſtaw mořſký/ Port | Meer haffen/ Port
[02/03/01/262] Statio navium (, ): ubi naves ad tempus stare possunt; nam est e vocabulis, quae media vocant grammatici; est enim et tuta navibus statio, et malefida | stanoviště lodí | Stanowiſſtě lodj | Schiff ſtelle
[02/03/01/263] Cothon (): artificialis portus, qui aggestis molibus fit
[02/03/01/264] Pila: opus in aquis iactum eductumve ad portuum tutelam, quo tutius stabulentur naves, de cuius constructione libro 5.; fit etiam tabulationibus infra aquam factis, quam ab arDd2v/420/acendis aquis arcam nominat
[02/03/01/265] Chelae: excurrentes in fluvium aut mare aggeres, qui vim vorticum fluctuumque frangunt atque inhibent ad modum chelarum in cancris, extantes excipientesque aquarum impetum
[02/03/01/266] Navale (): ubi constituuntur, aedificantur naves aut reparantur quassatae; arsenale Italis | místo, kde šífy dělají a opravují | Mijſto kde Sſýffy dělagj a oprawugij
[02/03/01/267] Crepido (): ora terrae, quam aqua alluit, quod ibi unda crepitat; margo, labrum () | kraj břehu, kdež jej voda splakuje | Krag břehu/ kdež gey woda ſplakuge
[02/03/01/268] Littus (): litus per simplex t extra carmen; actam dixit pro littore imitatione Graecorum | mořský břeh | Mořſký břeh | Geſtad oder vffer des mers
[02/03/01/269] Aestuarium (): locus vibcissim aestu maris vel nudus, vel aquis stagnantibus offertus
[02/03/01/270] Aestus (): maris crescentis ac decrescentis commotio | zbouření moře | Zbauřenij moře | Vngeſtümm des mers
[02/03/01/271] Aestus: pro solo accessu et incremento maris; accessus maris | přibývání moře | Přibýwánj moře | Anlauffen des mers
[02/03/01/272] Recessus maris: reciprocatio maris (); refusio maris ex dici potest, qui ait: Ponto sonat unda refusa; et : Aequorque refundit in aequor; mare refugum vel refluum | odcházení a ubývání moře | Odcházenij a vbýwánij moře | Abzug des mers
[02/03/01/273] Pulvinus (teste): arena maris reciproco fluctuum meatu densata et saxi instar durata
[02/03/01/274] Brevia (): vadosa loca maris navigantibus insidiosa, quod ibi undae breves Dd3r/421/a sint, nec in altum assurgant | mělčiny v moři | Mělčiny w moři
[02/03/01/275] Syrtes (): importuosa et undarum brevibus infesta loca | nehluboká místa v moři a nebezpečná | Nehluboká mijſta w moři a nebezpečná
[02/03/01/276] Vadum (): locus minus profundus, per quem pedibus vadere licet | brod | Brod | Waſſerfurt
[02/03/01/277] Taenia maris (): crepido cautium longo tractu excurrens ad speciem taeniarum fasciarumve
[02/03/01/278] Lingula (et ): lingua (); angusta terrae portio seu pulvinus oblongus, qui in mare excurrit ad exertae linguae modum
[02/03/01/279] Aestus (): pro arena illa instabili, quae absorbet et haurit omnia, ubi ait: Aestu miscentur arenae
[02/03/01/280] Inundatio maris (): | rozvodnění moře | Rozwodněnij moře | Vberlauffen des mers
[02/03/01/281] Oceanus (): mare toti terrarum orbi circumfusum | b veliké moře | b Weliké moře | Große meer
[02/03/01/282] Mare (): salum (eidem), sal (), aequor (eidem) | moře | Moře | Meer
[02/03/01/283] Pelagus (): altum maris, quod sit a terra sive litore procul | hlubokost moře | Hlubokoſt moře | Tiffe des mers
[02/03/01/284] Fretum (): maris angustiae, quod ibi ferveat aestu magis mare | úzké moře | Vzké moře | Enge des mers
[02/03/01/285] Aequor (, ): pro planitie maris strati, ab aequitate (ut voluit) | rovné moře | Rowné moře | Ebne des mers
[02/03/01/286] Unda (): fluctus (eidem) | vlna | Wlna | Well
[02/03/01/287] Unda sequax (): brevis; ubi unda undam supervenit ac veluti persequitur; cuiusmodi maius navibus periculum creat
[02/03/01/288] Fluctus decumanus (): decimus fluctus (); pro magno et inusitato, eo Dd3v/422/a quod decimus quisque fluctus maximus fieri putetur | veliká vlna | Weliká wlna | Großer well
[02/03/01/289] Fluctus coecus (): pro fluctu, qui vento silente excitatur, vel cuius non apparet manifesta causa conquiescentibus ventis
[02/03/01/290] Maris eiectamentum (): quicquid mare in littus expellit | což moře na břeh vyvrže, vývržek | Což moře na břeh wywrže/ Wýwržek | Außwerffung
[02/03/01/291] Vortex sive vertex: contorta in se aqua (teste) | vír u vodě | Wijr v wodě | Wirbel im waſſer
[02/03/01/292] Flumen (): fluvius (), amnis (eidem) | řeka, potok | Ržeka/ Potok | Waſſerfluß
[02/03/01/293] Flumen vivum (): perenne, semper fluens | živá řeka | Ziwá řeka | Fluß der nit abgeht
[02/03/01/294] Ripa (): fontium proprie et fluminum, quanquam etiam pro littore vobcem extulerit | břeh řeky | Břeh řeky | Geſtad des fluſſes
[02/03/01/295] Alveus fluvii (): fossa, per quam labitur flumen | řečiště, tok řeky | Ržečiſſtě/ Tok řeky | Waſſer kanel oder graben
[02/03/01/296] Diverticulum fluminis (): ubi fluvius divertitur alio | uhnutí řeky v stranu a jinam | Vhnutij řeky wfy ſtranu a ginam | Außlauff eines fluſſes
[02/03/01/297] Confluentes (): commissio fluminum | kdež se řeky scházejí | Kdež ſe řeky ſcházegij | Zuſammen ſtoß der fluſſen
[02/03/01/298] Divortium aquarum (et ): ubi amnis diversus insulam facit; divergium aquarum (), quod in diversum vergant; quo modo Rhenum divortio sui Bataviam amplecti dicit | kdež se řeka dělí a ostrov dělá | Kdež ſe řeka dělij a oſtrow dělá | Scheidung des fluſſes
[02/03/01/299] Eluvio (): cum alveum superante aqua stagnant agri | Dd4r/423/a rozvodnění, povodeň, když řeka z břehu vystoupí | Dd4r/423/a Rozwodněnij/ Powodeň/ když řeka z břehu wyſtaupij | Vberlauff des waſſers
[02/03/01/300] Alluvio (): alluvies (); tacitum incrementum, quod paulatim a flumine fundo accessionem praebet
[02/03/01/301] Rivus (): tenuis aquae fluor naturali impetu, non specu incilive factus (teste ) | potok | Potok | Bach
[02/03/01/302] Ostium fluminis (): fauces, ubi in mare se exonerat amnis | vpád řeky do moře | Wpád řeky do moře | Auffgang fluſſen ins meer
[02/03/01/303] Torrens (): fluvius, qui non viva aqua, sed pluviis crescit | dešťový potok | Deſſtiowý potok | Regenbach
[02/03/01/304] Lacus (): perpetua aqua, profunda, unde rivi et fluenta exeunt | jezero | Gezero | See
[02/03/01/305] Stagnum (): in quo reses aqua perpetuo stat praesertim ex imbribus collecta | b jezero, močidlo, stojatá voda | b Gezero/ Močidlo/ Stogatá woda | Stillwaſſer
[02/03/01/306] Palus (): aqua minus profunda lateque diffusafz | louže, močidlo | Lauže/ močidlo | Gullen/ pffütze
[02/03/01/307] Piscina (): vivarium () | rybník | Rybnijk | Teich
[02/03/01/308] Gurges (): profundus in amne locus, quo aqua circumagitur gulae in modum trahens et absorbens | hlubina, vír | Hlubina/ Wijr | Wirbel im waſſer
[02/03/01/309] Lacuna (): fossa, in qua stat aqua | voda v jámě | Woda w yámě | Waſſer gruben
[02/03/01/310] Lama (): profundior lacuna et aquae collectio | hluboká louže | Hluboká lauže
[02/03/01/311] Thermae (): aquae naturaliter calidae e terrae visceribus manantes, item artificialiter calentes | teplice, vary | Teplice/ Wary | Waſſerbad
[02/03/01/312] Mephitis (): putor terrae, quem sulphureae aquae Dd4v/424/a¹ effundunt; sonat autem mefitis sive mephitis lingua Syriaca gravem exb¹halationem et spiritum | smrad z země jako síry | Smrad z země yako ſyry