[02/04/01/001] a² Metallum (): dictum, quod una inventa vena non procul inveniatur alia | kov, všeliká ruda | Kow/ Wſſeliká ruda | Allerlei ertz/ Metall
[02/04/01/002] Aurum: ab aura, id est splendore, qui illi metallo praecipuus est | zlato | Zlato | Goldt
[02/04/01/003] Aurum obrizum (): purum putumque (), excoctum, recoctum (), quod experimento ignis simili colore rubet; obryzum dictum quasi ophirisum (si credimus), quod ex insula Ophir primae notae aurum efferretur | ryzí, dygnovité zlato | Ryzý dygnowité zlato | Fein rein goldt
[02/04/01/004] Aurum canalitium (): b² in puteis effossum, quod venarum canalibus per saxa vagatur
[02/04/01/005] Aurum purum: infectum (), quod nondum caelatum est aut percussum | nebité a nemincované zlato | Nebité a ne mincowané zlato | Vngemüntzt goldt
[02/04/01/006] Aurum netum: | zlato na nitkách | Zlato na nitkách | Gezogner goldt
[02/04/01/007] Pala (): minor massula excoctioris auri, et quidem selibralis | kus přehnaného zlata v půl libry | Kus přehnaného zlata w puol libry | Ein ſtückle ffein golds
[02/04/01/008] Argentum (): | stříbro | Střijbro | Silber
[02/04/01/009] Argentum grave (): pro massis argenteis dictum annotat
[02/04/01/010] Argentum factum (, Dd5r/425/a ): quod in vasis et signis est (ut videtur) | stříbro na klénotech | Střijbro na klénotech | Werckſilber
[02/04/01/011] Argentum infectum (): rude, quod adhuc in massa constitutum est | kteréž ještě v plicích jest | Kteréž geſſtě w plicých geſt
[02/04/01/012] Argentum signatum: aliqua forma expressum | mincované stříbro | Mincowané ſtřijbro | Gemüntzt ſilber
[02/04/01/013] Argentum pustulatum (, ): in aspredines excisum ac caelatum; pusulatum rectius (ut in Florentinis Pandectis legitur), a pusulis, quales in panibus coctis exurgunt | vybíjené stříbro | Wybigené ſtřijbro
[02/04/01/014] Argentum pastillatum (si ea placebit lectio, quae non improbatur): fuerit argentum, quod in pastillos et massas coactum sit, quas Germanica natio centenarias (ignarus linguae cendreas vitiose nunbcupat), hoc est | Centner | nominare solet | stříbro v kusích a v plicích | Střijbro w kuſých a w plicých
[02/04/01/015] Argentum excoctum: Hiberum argentum pro puro dixit , nam purissimi argenti metallis semper abundavit Hispania | čisté stříbro, fejn | Cžiſté ſtřijbro. Fein | Fein ſilber
[02/04/01/016] Argentum escarium (Digestorum libris): argentearum lancium supellex, quae epulis servit | stříbrný kredenc | Střijbrný kredenc | Silber kredentz
[02/04/01/017] Argentum vivum (): vomica liquoris aeterni et rerum omnium venenum (vocatur); hydrargyrum | rtut | Rtut | Queckſilber
[02/04/01/018] Aes (): | ruda, měď | Ruda/ Měď | Ertz/ Kupffer
[02/04/01/019] Aes caldarium (): fusile, quod funditur, tantum malleis fragile | měď litá, zvonovina | Měď litá/ Zwonowina | Kupffer/ Glockſpeiß
[02/04/01/020] Aes ductile vel regulare Dd5v/426/a (): quod malleo in laminas attenuatur | měď, kteráž se dá na plechy kovati | Měď kteráž ſe dá na plechy kowati | Kupffer das ſich ſchlagen leſt
[02/04/01/021] Aes coronarium: orichalcum | měď | Měď | Meſſing
[02/04/01/022] Aes Cyprium: quod proprie cuprum nominatur | mosaz | Moſaz | Kupffer
[02/04/01/023] Aes Campanum: cui palmam tribuit , e quo ollae et lebetes aenei conflantur | zvonovina | Zwonowina
[02/04/01/024] Aes Corinthium (): pretiosissimae notae aes fuit, quod casus miscuit (ut ait), cum incendio eius urbis, aeris, auri argentique venae in commune fluxissent (teste )
[02/04/01/025] Aeris flos: aerugo aeris, qui sponte ex aere excidit | rez mědi a mosazi, krumšpát | Rez mědi a moſazy. Krumſſpat | Grünſpan
[02/04/01/026] Aeris squamma: quae crassior marculorum ictibus excutitur | okuje z mědi | Okuge z mědi | Kupfferſchlag
[02/04/01/027] b Electrum: auri argentique mixtura quaedam (ut videtur) quinta argenti portione commista, cui subscribit et | čistec | Cžiſtec
[02/04/01/028] Porro chymicorum ars planetis metalla attribuit: Soli aurum; Lunae argentum: Mercurio electrum; Marti ferrum; Saturno plumbum; Veneri aes; Iovi plumbum candidum; paulo diversius scholiastes Iovi electrum, Mercurio assignat plumbum candidum
[02/04/01/029] Aerugo (): rubigo quaedam in aere, cum virescit, vel succus concretus e liquore cum aere misto; aeruca (), quam et nativam, et fictitiam tradunt | rez mědi | Rez mědi | Kupffergrün
[02/04/01/030] Chrysocolla (): auri gluten; terra viridis nonnullis dicitur | Berggrün | est autem et nativa, et factitia; nativa utuntur auDd6r/427/arifices et boracem nominant, auri saniem | Burris/ damit die goldſchmid lötend
[02/04/01/031] Auripigmentum: arsenicum () | utrejch | Vtreich | Arſenick/ Operment | estque duplex: arsenicum luteum, alii citrinum nominant | žlutý utrejch | Zlutý Vtreich | alterum rubrum, sandaraca Graecorum | červený utrejch | Cžerwený Vtreich
[02/04/01/032] Scoria (): faeces metalli sive spurcities, retrimentum vel recrementum; stercus (); largo | všeliká nečistota kovu, okuje, trůska | Wſſeliká nečiſtota kowu/ okuge/ Trůſka | Schaum oder ſchlacken
[02/04/01/033] Auriscoria: | trůska od zlata | Trůſka od zlata | Schlacken des golds
[02/04/01/034] Helcysma (): scoria in argento, faex argenti | trůska od stříbra | Trůſka od ſtřijbra | Silber ſchaum
[02/04/01/035] Ferri scoria: stercus | okuje od železa | Okuge od železa | Eiſenſchlag
[02/04/01/036] Plumbi scoria: recrementum, b Galli cacaturam vocant | trůska od olova | Truoſka od olowa | Bleiſchlacken
[02/04/01/037] Ferrum (): | železo | Zělezo | Eiſen
[02/04/01/038] Chalybs (): stomoma, nucleus ferri (), acies ferri (eidem); genus durissimi purgatissimique ferri, quo induratur ferrum; in clipeo Herculis adamas vocatur, ab invicta duritie | ocel | Ocel | Stahel
[02/04/01/039] Ferrugo (): ferri rubigo | rez na železe | Rez na železe | Eiſenroſt
[02/04/01/040] Ferrum vivum (): quod in magnete extritum ferrum attrahit retinetque ac catenat quodammodo immigrante in proxima quaeque eadem vi
[02/04/01/041] Stricturae (): scintillae e candente ferro emicantes (teste ), cum massa malleis cuditur, ita dictae, quod strictius emittantur vel quod oculos fulgore praestringant, quamvis ferri massam intelligat ea voce | jiskrnaté okuje aneb ohnivé trůsky, kteréž odskakují, když se rozpálené železo kuje | Giſkrnaté okuge/ aneb ohniwé trůſky/ kteréž odſkakugj/ když ſe rozpálené železo kuge
[02/04/01/042] Plumbum candidum (): plumbum argentarium | cín | Cýn | Zin
[02/04/01/043] Plumbum nigrum (): | olovo | Olowo | Bley
[02/04/01/044] Plumbum cinereum: | vismut | Wiſmut | Weißmuth
[02/04/01/045] Stannum (): primus, qui in fornacibus fluit, liquor; putat parum distare ab eo genere plumbi candidi, quod ut imperfectius Germani sua lingua | Halbwerck | nuncupant, quasi dimidiatum opus dicas, e quo cantharos et sextarios conflare solent, ut eadem ferme sit stanni proportio ad candidum plumbum, quae plumbi cinerei ad nigrum | cín | Cýn | Zin
[02/04/01/046] Plumbi lamina: charta plumbea () | plech | Plech | Blech
[02/04/01/047] b Plumbago (): galena (eidem); molybdaena | olověnná aneb stříbrná ruda | Olowěnná aneb ſtřijbrná ruda | Glantz | a splendore | Bleiertz | quod materiam plumbi contineat
[02/04/01/048] Stibium (): stimmi (), alabastrum (), gynaecium nonnullis dictum, quod tingendis nigrore ciliis mulierum expetatur; platyophthalmon (), quod picturae mangonio dilatare oculos quodammodo videatur; antimonium officinis nominatur | špičaté sklo | Sſpičatéga Sklo | Spiesglaß
[02/04/01/049] Argenti spuma (): lithargyrium (eidem) et lithargyros | šům aneb pěna od stříbra, glét, kočičí stříbro | Sſům aneb pěna od ſtřijbra/ Glét/ Kočičij ſtřijbro | Silber ſchaum/ Glet | eius tria sunt genera: chrysitis (), quae optima aureique coloris, quam lithargyron auri vocant officinae | Gold glet | secunda argyritis Dd7r/429/a (), quae argenteum colorem mentitur | Silberglet | quae species hodie sunt notae; tertiam addit molybditin, quae plumbi ipsius fusura sit
[02/04/01/050] Bractea (): metalli tenuis et prae exilitate crepitans lamella | tenký plech, pukačka | Tenký plech/ pukačka
[02/04/01/051] Cerussa (): | plevejs | Pleweis | Bleiweiß
[02/04/01/052] Alumen (): salsugo, quasi terrae () | aloun, kamenec | Alaun/ Kamenec | Alaun | 50 aluminis species sunt: rotundum, quod a similitudine metae sacchari zuccarinum vocant, factitium nonnulli; liquidum sive rupeum, quod alumen de rocca et Liparinum a Lipara insula forte Itali nominant; scissile et scissum, quod exponit in capillamenta quaedam canescentia dehiscens, quod falso alumen plumeum nobminant, vero amianti lapidis nomine dicendum potius, adulterio enim scissi lapidis corrumpitur plumosique nomen acquirit
50 V tisku je výklad oddělen jako nový odstavec.
[02/04/01/053] Atramentum sutorium (, ): quo coria sua tingebant veteres coriarii (tametsi aliud in usu sit hodie istis hominibus), vitriolum est, vulgo ita dictum a perspicuitate vitrea, et ab Arabicae scholae studiosis zeg viride; chalcanthum (), diversum ab aeris flore | vitrolium | Witrolium | Kupfferwaſſer
[02/04/01/054] Cadmia (): lapis, e quo aes fit medicinae utilis (male enim in libro 34. inutilis leges scriptum); lapis aerosus (), non ita multum a pyrite lapide diversus; cobaltum vocant Germani, officinae climiam at cathimiam et lapidem calaminarem
[02/04/01/055] Cadmina fornacaria: quae forDd7v/430/anacum altioribus locis appingitur atque assidet racemi instar concreta; in officinis dicitur tutia
[02/04/01/056] Pompholyx (): aeris et cadmiae favilla, a bullae simili levitate, qua per aërem evolat (ut testatur), unde et nil album et nihili officinis ab extremae levitatis nota dictum fuisse auguror, ut et a Germanis | Nichts | (Bohemis | nic | Nic | ); unde natam suspicor paraemiam ex voce ancipiti: | Nichts iſt in die Augen gutt | quasi dicas: Nil oculis conducit; tuciam Arabes vocant, cuius species est spodos sive spodium vulgare; nisi quod haec nigra pompholyx seu nil griseum censetur candore et nigrore in pompholyge superantibus; fuliginem nominat spodon libro 34.
[02/04/01/057] Chalcitis (): lapis, e quo et aes coquitur, mollis nabtura, ut videatur lanugo concreta; colcotar barbare vocatur crediturque esse vitriolum rubrum sive atramentum citrinum | červené vitrolium | Cžerwené Witrolium | Rot vitriol
[02/04/01/058] Sulphur (): metallum vivax (), sulphur vivum et fossile Latinis; apyron, quod ignem non expertum vocat ad differentiam factitii sive mortui, quod ignis perficitur coctura | síra | Syra | Schweffel
[02/04/01/059] Nitrum (): quod baurach Arabibus, niter, salniter, sal petrosus nonnullis vocatur; salem lucidum sunt, qui nuncupant, et salem Alexandrinum; unicum nitri genus hodie notum est borax non excocta, quam pro fossili nitro sunt, qui habent | horní sůl | Hornij ſuol | Berg ſaltz | quasi sal petrae, cognata sali res | sanytr | Sanytr | halonitrum, quod Salpeter Dd8r/431/a nostris vocatur; aphronitrum, veluti spuma nitri; nitratus pulvis vocari potest tormentarius pulvis, quo tormenta exploduntur | ručničný prach | Ručničný prach | Büchſen pulwer
[02/04/01/060] Sal nativus vel fossilis: saxeus; qui sal gemmae hodie dicitur, a pellucido nitore specularis lapidis modo; qualis olim sal Cappadocius fuit (teste) | kopaná sůl | Kopaná ſuol
[02/04/01/061] Halosachne: spuma arida maris (), lanugo maris, salispuma (), salsa aspergo () | mořská pěna | Mořſká pěna | Merſchaum
[02/04/01/062] Maris flos: sperma ceti vel balenarum officinis vocatur et ambar subalbidum | Baldrath | quasi praesentaneam opem adserens
[02/04/01/063] Cinnabaris: lachryma arboris Indicae concreta, ut ex in Lustratione maris rubri liquet; sanguinem b draconis a colore vocatum puto, non autem quod tabum sit elisi ab elephanto draconis, quod somniat cum | cinobř | Cynobř | 51 estque genuinum et naturale minium, cuius gleba antrax dicitur | horní cinobř, minium | Hornij Cynobř/ Minyum | Berg Zinobr
51 V tisku je výklad oddělen jako nový odstavec.
[02/04/01/064] Rubrica Lemnia: terra Lemnia, minii gleba (libro 4.), minium Lemnium, sigillum Lemnium, terrae et lutum sigillatum (), sphragis (), quod Dianae sacerdotii sigillo obsignaretur ad evitandum fucum; officinis terra sigillata
[02/04/01/065] Rubrica Sinopica: minium Sinopicum et Sinopis (); officinae bolum Armenum vocant
[02/04/01/066] Rubrica fabrilis: rubrica () | ruda, červená země | Ruda/ Cžerwená země | Rotelſtein
[02/04/01/067] Sandix (): a sandaraca faDd8v/432/a¹ctitia () nihil differre putat , vir longe doctissimus; colore est ardenter rubente | Bergrot
[02/04/01/068] b¹ Sil (): ochra (eidem); terra lutea coloris pallidi, e qua combusta fit rubrica (teste ) | ogr | Ogr | Angergel