předchozí Nomenclator omnium rerum propria nomina tribus linguis – Latina, Boiemica et Germanica – explicata continens. Ex Hadriano Iunio Medico excerptus et pro usu scholarum Boiemicarum editus následující

[02/05] De lapidibus

[02/05/01/001] Lapis (Ciceroni): | kámen | Kamen | Stein

[02/05/01/002] Lapillus (Plinio): | kamínek | Kamýnek | Steinle

[02/05/01/003] Lapis operarius (Plinio): qui servit opificum operis, ut cos | kámen, kterýž se k dílu hodí | Kámen kterýž ſe k dijlu hodij | Werckſtein

[02/05/01/004] Lapis quadratus (Vitruvio): | čtverhraný kámen, kvadrát | Cžtwerhraný kámen/ Quadrát | Vierecketer ſtein

[02/05/01/005] Lapis manalis (Festo): a manando, unde fons emanat | z kteréhož voda teče | Z kteréhož woda teče

[02/05/01/006] Lapis molaris (Quinctiliano): incusus (Virgilio); in quo excusi sunt sulci, qui frumentum atterunt | mlejnský kámen | Mleynſký kámen | Millſtein

[02/05/01/007] Lapis redivivus (Ciceroni): veteranus, cuius in operis olim usus fuit | vyžilý kámen | Wyžilý kámen

[02/05/01/008] Lapis Armenius: colore viridis cum caeruleo communicans (Plinio teste), facile friabilis (iudicio Mesuaei); tametsi Stephanus, qui De urbibus scripsit, duritiem illi tantam tribuit, qua sigilla sculpi et caelari queant

[02/05/01/009] Lapis Parius (Virgilio): pro candido marmore, a Paro insula, candidi marmoris genitrice | bílý mramor | Bijlý mramor | Weißer marmelſtein

[02/05/01/010] Lapis cyaneus: caeruleus, stellatus; quem officinae laEe1r/433/apidem lazuli vocant, colore Veneto et caelesti | lazour | Lazaur | Bergblaw/ Lazur

[02/05/01/011] Saxum (Virgilio): petra (Plinio) | veliký kámen | Weliký kámen | Groſſerſtein

[02/05/01/012] Saxum vivum (Virgilio): pro naturali | přirozený kámen | Přirozený kámen | Natürlicher ſtein

[02/05/01/013] Saxum manuale (Tacito): quod manum implet manuque adiici potest

[02/05/01/014] Scrupus: lapillus iter facienti molestus | škřemínek, kterýž do střevíce padá a hněte | Sſkřemýnekgb kterýž do ſtřewice padá a hněte

gb Sſkřemýnek] Sſkremýnek

[02/05/01/015] Glarea (Lucano, Columellae): terra scruposa, qualem littus et ripae habent, vel certe calculi illi, quibus rivi abundant | škřemení, drobné kamení na břehu | Sſkřemenij/ Drobné kamenij na břehu | Grieß

[02/05/01/016] Assulae (Vitruvio): micae; petrarum fragmenta sunt, quae in sculpendo desiliunt identidem; segmina, secabmenta (Plinio) | odtesky kamene | Odteſky kamene | Abgehawen ſtücklin

[02/05/01/017] Segmenta (Plinio): ramenta marmorum, idem quod assulae et secamenta gemmarum

[02/05/01/018] Ramentum (Plinio): tenue fragmentum marmoris alteriusve rei; ramentam (faeminini generis) dixit Plautus in Rudente

[02/05/01/019] Scobs (Horatio): quod scobina deraditur de metallis aut ligno | odpilky | Odpilky | Feilſtaub

[02/05/01/020] Centrum (Plinio): duritia in marmore clavo similis

[02/05/01/021] Tophus (Plinio): porus (eidem); lapis arenarius, facile friabilis, alioqui asper et inaequalis, cuius generis est et ostracites | třící kámen | Třijcý kámen | Toffſtein

[02/05/01/022] Ceraunius lapis: qui a fulmine distringitur | hromový kámen | Hromowý kámen | Donnerſtein

[02/05/01/023] Cos (Livio): lapis, cuius in Ee1v/434/a acuendo ferro usus est | brus | Brus | Wetzſtein

[02/05/01/024] Cos aquaria (Plinio): rotaria et gyratilis | šlejfířský brus | Sſleyffýřſký brus | Schleiffſtein

[02/05/01/025] Cos Cretica (Plinio): olearis (eidem) vel olearia; qua scalptores scalpra et caela exterunt, oleo humectari volens, qualis salivaria in tonstrinarum officinis, quae saliva oris humectatur

[02/05/01/026] Coticula (Plinio): index (Ovidio libro 2. Metamorphoseon); lapis, quo auri argentique experimentum fit; Heraclius lapis | průbířský kámen | Průbýřſký kámen | Prob oder goldſtein

[02/05/01/027] Smiris (Plinio): lapis, quo vitrum finditur | Schmergel

[02/05/01/028] Magnes (Ciceroni): a Magnetibus populis, apud quos effoditur, dictus (ut Lucretio placet); siderites (Plinio), quod ferrum trahat; heracleos nonnullis | magbnét, kterýž k sobě železo táhne | Magbnét/ kterýž k ſobě železo táhne | Segelſtein

[02/05/01/029] Pumex (Virgilio): lapis bibulus (eidem), spongia etiam (Vitruvio), quod spongiae modo fistulosus sit; lapis erosus spongiosusque, levigandis corporibus ac libris expetitus; halcyonion (Theophrasto) vocari putant, quod e marina spuma coactus sit | mořská pěna | Mořſká pěna | Bymſtein/ Kranſtein | quod plantae pedum elotae eo affricentur

[02/05/01/030] Silex (Virgilio): lapis durus silentem intra se ignis laticem fovens | škřemen | Sſkřemen | Kryßſtein/ Hornſtein | a durutie et colore cornu | Beſetzſtein | quod eo paviantur sola, ut et | Gaſſenſtein | quod eo sternantur viae | dlažicí kámen | Dlažicý kámen | Feuerſtein | quod ferramenti incussu ignis scintillas edat | křesací kámen | Křeſacý kámen

[02/05/01/031] Pyrites (Plinio): lapis aerarius, marchasita hodie, laEegc2r/435/apis luminis nonnullis, quod ignem extritu reddat | křesací kámen, kýz | Křeſacý kámen/ Kýz | Feurſtein/ Kupfferertz

gc Ee] Ea

[02/05/01/032] Vitrum (Horatius): | sklo | Sklo | Glaß

[02/05/01/033] Vitrum haematinon (Plinio libro 36.): vitrum totum rubens neque translucens | červené sklo | Cžerwené ſklo | Rotglaß

[02/05/01/034] Specularia (Ulpiano et Martiali): pro fenestris vitreis; Martialis: Hibernis obiecta notis specularia puros admittunt soles et sine faece dies | prohledací sklo do oken, sklenné okno | Prohledacý ſklo do oken/ Sklenné okno | Fenſterglaß

[02/05/01/035] Specularis lapis (Plinio): qui in quantumlibet exiles crustas potest findi, translucidus, quo antiquitas vitrearum fenestrarum loco usa videtur; idem et selenites sive lunaris lapis, fortassis ab hebete in modum lunae splendore; aphroselenus quoque, quasi in quem b luna despumet, et Arabicus lapis; nec desunt, qui speculum asini nuncupant et Mariae glaciem; sunt, quibus sphengites a pellucido fulgore putatur esse | Sperglaß/ Spiegelſtein

[02/05/01/036] Amiantus (Plinio): lapis alumini scissili similis, e quo ellychnia fiunt inextincta, dum superest oleum; texuntur inde et mantilia, quae igni iniecta absumptis sordibus nitidiora exeunt, atque inde illi nomen amianthi velut impolluti; hinc et linum vivum (Plinio) vocatur, et linum caristium, et spartopolia; polia (Plinio), a canitiei similitudine; bostrychites (Zoroastrae), a capillamentis, in quae secatur, item corsoides, quod filamenta exilia et capillaria imitetur | Federweiß/ Erdflachs | quasi linum e terra erutum; huius species est et magneEe2v/436/atis sive mica | Glimmer | a splendore | Katzen ſilber | kočičí stříbro | Kočičij ſtřijbro | quod sonat felium argentum

[02/05/01/037] Gypsus vel gypsum (Plinio): | gyps | Gips | Gyps

[02/05/01/038] Spongites (Plinio): lapis, qui in spongiis invenitur; tecolithus idem (Plinio) quoque dictus, quod vesicae calculos comminuat | kámen, kterýž se v houbě nachází | Kámen kterýž ſe w haubě nacházý | Schwammenſtein

[02/05/01/039] Tecolithus (Plinio): pyrene (eidem), eureos (eidem); diversis nominibus idem lapis ac diversis per alphabeti seriem locis designatur, quem nucleo olivae similem ubique tradit; Iudaicus lapis (Dioscoridi), phaenicites (Plinio), vel quia in Phaenicia frequens, vel potius quia palmulae assimilis; tecolithus, a confringedo calculo, quasi olivae ossiculum, quod sansam Latini vocant, notus officinis lapidis Iudaici nomine | židovský kámen | Zidowſký kámen

[02/05/01/040] b Marmor (Plinio): | mramor | Mramor | Marmelſtein

[02/05/01/041] Porphyrites (Plinio): marmor rubens purpurae in modum; marmor porphyreticum (Suetonio) | červený mramor | Cžerwený mramor | Rot marmelſtein

[02/05/01/042] Leucostictos (Plinio): porphyrites vocatur, candidis intervenientibus punctis distinctus

[02/05/01/043] Ophites (Plinio): marmoris genus maculosum serpentum maculis non absimile

[02/05/01/044] Alabastrites (Plinio): qui ad vasa unguentaria servandis diutissime incorruptis ununguentis opportuna olim excavabatur, nunc ad sigilaria opera | alabastrový kámen | Alabaſtrowý kámen | Alabaſter ſtein

[02/05/01/045] Haematites (Plinio): non tam a sistendi sanguinis vi, quam quod aridi concretique faciem prae se ferat (ut Theophrasto placet); hic lapis ustus minii colorem imitatur | krevní kámen | Krewnij kámen | Blutſtein

[02/05/01/046] Ee3r/437/a Coralium (Plinio, quamvis geminato l scribant alii): lapis colore rubens, rotundus in morem tuberis, in maris nascens, calami Indici instar (ut a Theophrasto proditum est), inter lapides et gemmas medii fortasse generis; gorgonia (Plinio), a fabula Gorgonei capitis visa omnia in lapides convertentis, eo quod corallus alioqui mollis ac vitilium modo lentus in mari, duritiem assumat exemptus; dendrites et lithodendron (Dioscoridi), quod fruticis modum carnulento tractu implens in mari extractus lapidescat vel ad solum contactum, nam retibus exceptum aut scalpro praecisum curalii nomen induere putatur, quod acri ferramento praecisum sit (uti Plinius ominatur), nimirum curalion, quasi praecisione raptum; aliam, sed b fabulosam nominis rationem adfert Eustathius, quod e cruore, qui de Gorgonis capite destillarit, ortum duxerit | koral | Koral | Korell

[02/05/01/047] Crystallus vel crystallum (Plinio): lapis vehementia gelu frigorisque concretus | křištál | Křiſſtál | Kryſtall

[02/05/01/048] Succinum (Plinio): lachryma vel resina arborum odoratarum, pini et pinastri praesertim, cui rei indicio est odor similis, cum accenditur atteriturque; electrum (Ovidio); glessum veteres dixere, a translucida vitri in modum specie; chrysophorum et harpax (Plinio), quod folia, paleas plumasque ad se rapiat, attritu concepta caloris vi; dicitur et lyncurium (ut vult Strabo libro 4.), velut e lyncis lotio natum, quod aggesta terra obruit illud animal, quasi humano id usui invideat, in quo Theophrastus Ee3v/438/a dissentire videtur, qui lyncurium trahere ad modum electri non paleas modo, sed bracteas metalli scribit in libro De lapidibus, ita ut inter ea discrimen manifestum ponat; et electrum lapidem esse in Liguria fossilem idem ait, sed quam vere, nescio; vocatur et dacryon Heliadum apud poëtas, quasi lachrymae Solis filiarum, quas exstillarint in morte Phaëthontis fratris; carabe officinis vocatur; succini genus primum (quod foeminae differentia insignit Theophrastus) flavius est et pellucidusgd, quod glastum Germani dixerunt | žlutý akštejn | Zlutý Akſſtein | alterum genus album et obscurum, quod spurium et bastardum vocitant Germani | bílý akštejn | Bijlý Akſſtein

gd pellucidus] pellucidius

[02/05/01/049] Gagates (Plinio) vel gangitis: lapis odore gravis, qui b ustus sulphureum (Plinio) vel bituminosum odorem (Orpheo et Dioscoridi) vomit | Gagatſtein/ Bernſtein

[02/05/01/050] Thracius lapis: gagatidis species est (apud Nicandrum), quem aqua accendit, oleum restinguit, nigri coloris | černý gagát | Cžerný Gagat | Schwartzer Agherſtein

[02/05/01/051] Bitumen (Plinio): limus seu terra quaedam tenax ac lenta, pici persimilis; asphaltos (Iosepho) | židovský klí | Zidowſký klj | Juden leim

[02/05/01/052] Naphtha (Plinio): bituminis liquidi genus sive colamentum bituminis; hoc nihil esse aliud quam vocatum petrelaeum sive petroleum contendunt magnamque cum igni cognationem tribuunt auctores; Medeae pharmacum (Plutarcho) et simpliciter pharmacum (Suidae), item Medeae oleum (apud eundem), quod Medea pelEe4r/439/alicem inuncta naphthae viru corona concremaverit

[02/05/01/053] Sarcophagus (Plinio): Asius lapis, e quo capuli et conditoria mortuorum fiebant antiquitus, absumentia impositorum corporum carnes, unde nomen illi (ut testatur Dioscorides)

[02/05/01/054] Signa (Ciceroni): sigilla (eidem); sculptilia fusiliaque opera; agalmata | obrazové | Obrazowé | Bilden/ Bildnuſſen

[02/05/01/055] Sigilla plutealia (Ciceroni): imagunculae pluteis tabulisve inclusae | obrazové na tabulkách | Obrazowé na Tabulkách | Bilde in tafflin eingefaſt

[02/05/01/056] Typus (Ciceroni): imago e gypso, ad cuius similitudinem et formam statuarius plastesve lapidem caedit aut aes fundit; forma (Plinio) | Modelwerck/ Patron

[02/05/01/057] Typus et forma: vocatur b etiam matrix, qua nummi procuduntur | kolek | Kolek | Stempffel damit man müntzet

[02/05/01/058] Ectypum (Plinio, Senecae): opus ex ipsis typis efformatum | konterfet | Konterffet | Abconterfeiung

[02/05/01/059] Toreuma (Ciceroni, Sallustio): opus caelatum tornoque factum | dílo ryté aneb na soustru vykroužené | Dijlo ryté aneb na ſauſtru wykraužené | Auſgeſtochene arbeit

[02/05/01/060] Ferrumen (Plinio): quo consolidantur metalla | letovní kov | Letownij kow | Lotmetal

[02/05/01/061] Coagmentum (Plauto): commissura, arcta et compressa coniunctio, proprie lapidum | spojení kamení | Spogenij kamenij | Zuſammenfügung

[02/05/01/062] Compages (Ciceroni): compago (Ovidio); proprie in lignis dicitur | spojení dříví, sklejování | Spogenij dřijwij/ ſklegowánij | Fuge/ verſamlung