předchozí Nomenclator omnium rerum propria nomina tribus linguis – Latina, Boiemica et Germanica – explicata continens. Ex Hadriano Iunio Medico excerptus et pro usu scholarum Boiemicarum editus následující

[02/09] De Deo et spiritibus

[02/09/01/001] Deus (Ciceroni): numen (Virgilio) | Bůh | Buoh | Gott

[02/09/01/002] Deus Pater: | Bůh Otec | Buoh Otec | Gott der Vater

[02/09/01/003] Deus Filius: | Bůh Syn | Buoh ſyn | Gotter der Sohn

[02/09/01/004] Deus Spiritus Sanctus: | Bůh Duch svatý | Bůh Duch Swatý | Gott der heiliger geiſt

[02/09/01/005] Numen (Virgilio): pro potestate divina et voluntate eius | moc a vůle boží | Moc a wuole Božj | Göttliche gewalt vnd will

[02/09/01/006] Natura (Ciceroni, Senecae): nihil est aliud quam numen Dei et divina ratio toti mundo eiusque partibus insita; parens rerumque opifex (Plinio), creatrix rerum (Lucretio) | přirození | Přirozenij | Die Natur

[02/09/01/007] Deipara Virgo: Dei Genitrix | Matka boží | Matka Božij | Mutter Gottes

[02/09/01/008] Coelites (Ciceroni): coelicolae (Virgilio), superi (eidem) | nebešťané, svatí v nebi | Nebeſſtiané/ Swatij w nebi | Die heiligenhi im himmel

hi heiligen] heigen

[02/09/01/009] Divi (Servio): indigetes (Virgilio, Lucano), ratione quadam (si adoptionem veram cum absurda committere fas est, cum gentilitate nostram fidem) vocari possint, quos in album divorum relatos sanctorum nomine indigetamus, nimirum, qui ex hominibus consortium coelitum meruere, quasi inter deos agentes, sive nullius egentes, si etymon vocis Hh4v/488/a spectemus, quos genitales dixit Ennius illo versu: Romulus in coelo cum diis genitalibus aevum degit, ubi genitales dixisse videtur, quos genethlios Halicarnassus vocat cum penatibus eos confundens; qui non tam a genitura quam a perpetuitate nominati videntur; Numa vero Pompilius indigetandi rationem instituisse videtur, cuius indigetamenta (hoc est apotheoses, ut ego interpretor) Arnobius libro 2. memorat | svatí lidé | Swatij lidé | Heiligen

[02/09/01/010] Penates (Virgilio): sive a penu, id est rebus victui necessariis, sive quod penitus insident, unde et penetrales dicti (Cicerone teste), sive quasi penes nos nati; habebantur ab ethnicis divi, qui domi colebantur, qui etiam lares | domovní bohové, škřítkové | Domownij Bohowé/ Sſkřijtkowé | Hausgötter

[02/09/01/011] b Lares: etiam praestites dicti, quod tuerentur scilicet ac conservando tuta omnia praestarent; dicebantur et hostilii, quod hostes avertere crederentur; itaque non privatis modo aedificiis, sed et urbium custodiae praeesse putabantur

[02/09/01/012] Dii patrii (Virgilio, Ciceroni): tutelares; qui urbium tutelae praeerant; eiusmodi divos patronos non alinea voce nuncupamus peculiares singulis fere urbibus; Custodes Virgilius dixit | svatí dědicové | Swatij Dědicowé | Patronen

[02/09/01/013] Dii vel divi maiorum gentium: dici poterunt, quos sacrarum literarum testimonio constat coeli esse incolas

[02/09/01/014] Dii sive divi minorum gentium vel adscriptitii: quos posteritas coelestibus honoribus mactavit

[02/09/01/015] Dii communes (Virgilio) sunt: Mars, Bellona, Victoria, Hh5r/489/a quod utrinque parti favere ac communes esse possint, quo spectat ille versus: Inter utrumque volat dubiis Victoria pennis

[02/09/01/016] Spectrum (Ciceroni): simulacrum seu imago oculis se repraesentans vel vere, vel corrupta imaginatione; phanthasia, phasma visum (Ciceroni), nimirum species, quam sopiti aut etiam vigiles videmur videre | obluda, příšera | Obluda/ Přijſſera | Geſpenſt

[02/09/01/017] Terriculamentum: terriculum (Livio), terricula (Senecae); spectrum terrificum terrorem incutiens | strašidlo | Straſſydlo | Schreckerlin

[02/09/01/018] Larvae (Plauto): umbrae (Horatio); mortuorum animae | mrtvých duše | Mrtwých Duſſe | Poltergeiſter

[02/09/01/019] Maniae: deformes larvae, quas pueris plorantibus minitari solent nutrices

[02/09/01/020] Lamiae: mulieres putabantur oculis exemtilibus esse b seu daemonum imaginariae species ludibriaque, quae blanditiis illectos iuvenes formosos muliebri assumpta forma vocare atque in exitium trahere credebantur; Apuleius eas puerorum terriculamenta facit; Philostratus in Apollonio cum empusis et larvis easdem facit ex aliorum opinione; Nicephoro etiam gilo vocatur nocturnum foeminae phantasma | noční obluda, můra | Nočnij obluda/ Můra | Nachtmummel

[02/09/01/021] Empusa: spectrum, quod infelicibus se ingerit uno pede ingrediens et multifariam formam immutans, Hecatae dicatum

[02/09/01/022] Striges: inauspicatas volucres esse aiebant veteres infantiumque in cunis sanguinem exugere, sic dictae, quod stridere nocte solent (teste Ovidio); eodem nomine maleficas faeminas inHh5v/490/atelligunt, quas Sextus Pompeius volaticas appellat

[02/09/01/023] Spiritus aetherei: mentes aetheriae, angeli | nebeští, čistí duchové, anjelé | Nebeſſtj čiſtij Duchowé/ Angelé | Die Engeln

[02/09/01/024] Daemones: genii, cum angelis iidem, quos ethnici existimabant geniturae cuiusque praefecta numina, quae (ut Ammianus inquit) editis in lucem hominibus velut eorum actus rectura salva fatali firmitate addi putabant (quae multorum adhuc animis opinio insedit); genios autem dici a gignendo constat, sive genitos tuendi potestatem habere dicamus, sive quod nobiscum una gignantur, sive quod in eorum tutela, ut quisque est genitus, vivat; daemonum autem voce lares Cicero comprehendit, alii etiam manes et lemures indigetesque; b quemque larem familiarem nominat Cicero, genium familiarem dixit Marcellinus, ita daemones sive genii boni, quos vulgo vocant | dobří anjelé | Dobřij Angelé | Die Gutten Engeln | sic genii mali et ultores, quos diabolos et daemonas vocamus; alastores | zlí duchové, ďábli | Zlj Duchowé/ Diábli | Die Teufflen

[02/09/01/025] Lemures (Varroni, Porphyrioni): umbrae vagantes hominum ante diem mortuorum, quasi remures dicti, a Remo, cuius umbrae fratrem Romulum inquietabant; atque ita sentiunt Martianus et Apuleius | duše mrtvých lidí | Duſſe mrtwých lidij | Geiſter der abgeſtorbnen ſeelen

[02/09/01/026] Lemures nocturni (Horatio): nigri (Persio); spiritus noctu infesti, ut vulgus existimat | noční duchové, obludy | Nočnij Duchowé/ Obludy | Geſpenſt

[02/09/01/027] Anima (Ciceroni): | duše | Duſſe | Die Seel

[02/09/01/028] Hh6r/491/ Fatum (Virgilio): immobilis et immutabilis rerum series, a fando per antiphrasin, quod non sit fas illud effari, ne diis quidemosud, uložení a dopuštění boží | Oſud/ vloženij a dopuſſtěnij Božij | Ordnung oder verhengnuß Gottes