[02/11/01/001] a² Imperator: augustus | císař | Cýſař | Keyſer
[02/11/01/002] Caesar: quem regem Romanorum nominant | římský král | Ržijmſký Král | Römiſcher König | hoc discrimen statuunt nonnulli, alii confundunt, ut caesar sit idem cum imperatore
[02/11/01/003] Rex (): | král | Král | König
[02/11/01/004] Regina (): | královna | Králowna | Königin
[02/11/01/005] Regulus (): proprie filius aut nepos regis; inde ad principatum aliquem obtinentes latius extenditur vocabulum | královský syn, kníže | Králowſky ſyn/ Knijže | Fürſt/ Hertzog
[02/11/01/006] b² Monarcha: | král, kníže, pán jeden, mocnář | Král/ Knijže/ Pán geden/ Mocnář | Alleinher
[02/11/01/007] Princeps (): | kníže aneb kněžna | Knijže aneb Kněžna | Fürſt oder Fürſtin
[02/11/01/008] Prorex: qui regis absentis vices et locum gerit | místo držící krále | Mjſto držjcý Krále | Königs ſtathalter
[02/11/01/009] Interrex (): qui regis defuncti vices implet, dum novus successerit; istud inter proregem et interregem discriminis esse censeo, tametsi confundat | místo držící krále umrlého, správce země, když krále není | Mijſto držijcý Krále vmrlého. Spráwce země/ když Krále nenij | Hh8r/495hm/a Stadthalter des abgeſtorbenes Königs
hm 495] 594
[02/11/01/010] Palatina officia (): dicuntur, quos aulicos officiales nominant | královští služebníci, dvořané | Králowſſtij ſlužebnijcy/ Dwořané | Königs diener
[02/11/01/011] Megistanes (): purpurati () | velicí a přední pánové | Welicý a přednij Pánowé | Große herrn
[02/11/01/012] Primates: optimates (), proceres (); summates, qui primi sunt et eminentiores in civitate aliqua | správcové a přední města | Spráwcowé a Přednij měſta | Obriſten vnd Regenten einer ſtadt
[02/11/01/013] Dynasta vel dynastes (): vir aut princeps potens | svobodný pán | Swobodný Pán | Freiherr
[02/11/01/014] Archidux: dux et comes, sub reguli nomine Latine loquentibus comprehenduntur | arcikníže, kníže, hrabě | Arcyknijže/ Knijže/ Hrabě
[02/11/01/015] Comes (Digestorum libris): proprie intelligitur, qui proconsulem praebsidemve in provinciam abeuntem comitabatur inque eius erathn officio | hrabě | Hrabě | Graff | sic comes provincialis exponitur a nonnullis pro eo, quem landgravium barbari vocant | landkrabě | Landkrabě
[02/11/01/016] Praeses limitaneus: qui limitibus finibusve provinciae praeerat, quem marchionem dixit Germania, a finibus idem etymon secuta | markrabě | Markrabě | Marckgraff
[02/11/01/017] Satrapa vel satrapes (): est autem vox Persica praesidem signans; toparcha | landfojt, hejtman krajský | Landtffogt/ Heytman kragſký | Landtvogt/ Landtherr
[02/11/01/018] Praefectus arcis: | hejtman zámku | Heytman zámku | Obriſter im ſchloß
[02/11/01/019] Heros (): semideus (); vir illustris, et qui rerum gestarum magnitudine aut virtutis claritate homine maior est | reHh8v/496/akovský a udatný muž, rek | ReHh8v/496/akowſký a vdatný muž/ Rek | Herlicher künmutiger menſch
[02/11/01/020] Herois (): heroina (); illustris foemina | slavná, urozená paní | Slawná vrozená Pani | Herrliche vnd adeliche fraw
[02/11/01/021] Dominus (nomen olim invidiosum, ut annotat ): qui imperium habet in populos | pán | Pán | Herr
[02/11/01/022] Praetorio praefectus (): qui a caesare primas partes habebat, disciplinae curialium emendandae praepositus (ut a intelligimus); unde ab accommode vocatur ea dignitas basilia aporphyros, velut imperatoria dignitas, sed extra purpuram vel trabeam | císařského dvoru hofmistr | Cýſařſkého dworu Hoffmiſtr
[02/11/01/023] Decurio cubiculariorum (): qui praeest cubiculariis principis | přední komorník | Přednij Komornijk | Obriſter Kammerherr
[02/11/01/024] b Cubicularius (): | komorník | Komornjk | Kammerdiener/ Kammerling
[02/11/01/025] Fabricensis (): cui armorum imperialis aulae incumbebat cura fabricandorum, quem existimo etiam fabrorum praefectum () dici, qui ferramenta, vehicula, machinas et arma vel nova fieri, vel quassata reparari curabat; nisi quis velit fabricensem curiae imperatoriae vacare soli, praefectum vero fabrorum in quavis expeditione et castris suum tueri munus | správce nad stavením | Spráwce nad ſtawenijm | Bawmeiſter
[02/11/01/026] Praetor comitatus augustalis: qui et palatinus hodie
[02/11/01/027] Praefectus praetorii augustalis: hodie marescalcus | maršalek | Marſſalek
[02/11/01/028] A libellis (): libellorum magister; qui cognitioIi1r/497/anes tractabat et supplicum libellorum vota | kanclíř | Kancljř | Kantzler
[02/11/01/029] A memoria: magister memoriae (); qui annotationes omnes dictabat, emittebat, precibus respondebat, memoriam agendorum suggerebat
[02/11/01/030] A rationibus (): rationariorum praefectus, ratiocinator (), rationalis (); qui accepti expensique rationem habet | rentmistr, buchalter | Rentmiſtr/ Buchalter61
[02/11/01/031] Silentiarii (): a silentio; quos aliqui secretarios a secretis intelligunt, alii latius eo vocabulo comprehendi principis consiliarios omnes existimant; administros quietis in palatio exponit | tejné rady | Tegné rady
[02/11/01/032] A secretis: | sekretář | Sekretář | Sekretari
[02/11/01/033] Ab aure: | sekretář aneb rada | Sekretář aneb Radda
[02/11/01/034] Ab epistolis (): | listovní písař | Liſtownj pijſař | Brieffſchreiber
[02/11/01/035] b A commentariis: qui in acta refert principi res | histoří spisovatel | Hiſtořij ſpiſowatel | Geſchichtſchreiber | a commentariis eum esse putat, qui catalogum prehensorum descriptum habet
[02/11/01/036] Archigrammateus: scribarum praefectus | nejvyšší písař aneb kancléř | Neywyšſſý Pijſař aneb Kancléř | Kantzler
[02/11/01/037] A poculis: a caliculis, pocillator nonnullis, sed minus Latine | šeňk | Sſeňk | Schenck
[02/11/01/038] Praegustator (): qui cibos principi appositos praegustat | kterýž králi a císaři jídlo kredencuje, kraječ | Kterýž Králi a Cýſaři gijdlo kredencuge/ Krageč | Kredentzer
[02/11/01/039] A pedibus (): circumpedes (eidem), ad pedes (), pedisequus () | lokaj | Lokag | Lockay
[02/11/01/040] Ad manum servus (): pro a manibus, ad pedes (); idem quod a pedibus
[02/11/01/041] Ii1v/498/a Scripturarius (): qui in provinciis acceptorum rationes publicanis scribebat | celný písař | Celný pijſař | Zollſchreiber
[02/11/01/042] Tabularius (): amanuensis (); qui rationes publicas aut privatas annotat | písař | Pijſař | Schreiber
[02/11/01/043] Actuarius (): notarius; qui verba dictantis excipit citatiore manu | písař, kterýž po řečnících píše | Pijſař kterýž po Ržečnijcých pijſſe | Schreiber
[02/11/01/044] Librariolus (): pro vili scriba libellorum | písařík | Pijſařijk | Schreiberle
[02/11/01/045] Formularius (): qui formulas omnis generis negotiorum ad usum servat | kterýž formule aneb kopie spisuje | Kterýž formule aneb Copie ſpiſuge | Copiſt
[02/11/01/046] Antigrapheus: qui pecuniarum a coactoribus acceptarum in usum principis rationes observat; custos (, Adversus Rullum) | kterýž registra proti b druhému drží | Kterýž Regiſtra proti b druhému držij | Rodelſchreiber/ Gegenhandler
[02/11/01/047] Scriba (): librarius (, ); qui libros describit | písař kněh, katedrálník | Pijſař Kněh/ Kathedrálnijk | Buchſchreiber
[02/11/01/048] Scribae (): librarii (eidem); qui in tabulis publicas res ac rationes referunt | městští písaři | Měſtſſtij pijſaři | Stadtſchreiber
[02/11/01/049] Scribae in Sacris Literis: diversi sunt ab his, quippe Legis interpretes, qui Legem descriptam habebant | zběhlí v Písmích a v Zákoně | Zběhlij w pijſmijch a w Zákoně | Schrifftgelerten
[02/11/01/050] Testamentarius (): scriba, qui ultimi elogii voluntatem adnotat | kšaftovní písař | Kſſafftownij pijſař | Teſtament ſchreiber
[02/11/01/051] Accensus (): ostiarius () | vrátný | Wrátný | Thürhutter | accensi munus erat accire ius poscentes ad praetorem et importunis interpellatoribus silentium Ii2r/499/a imponere et populum iussu magistratus, cuius ministri erant, accire, hoc est vocare
[02/11/01/052] Apparitor (): qui magistratus imperio praesto erat | purgmistrů služebník | Purgmiſtrů ſlužebnijk | Stadt diener oder Knecht
[02/11/01/053] Nobilis (): nobili genere natus (eidem), natalibus clarus (), nobili loco natus () | urozený, zeman, z vyššího stavu pošlý | Vrozený/ Zeman/ Z wyšſſýho ſtawu poſſlý | Edel/ Wolgeborner
[02/11/01/054] Novus homo (): qui maioribus suis praelucet, nullis vel obscuris natalibus editus | nový zeman | Nowý Zeman
[02/11/02/001] Imperator (): imperator exercitus, archistrategus | nejvyšší polní hejtman | Neywyšſſý polnij heytman | Obriſter Feldherr
[02/11/02/002] Magister equitum (): | b nejvyšší rytmistr | b Neywyšſſý Ritmiſtr | Obriſter Ritmeiſter
[02/11/02/003] Legatus (): qui cum potestate mittitur; legatus fiduciariam operam obtinens () | místo držící nejvyššího, lejtenant | Mijſto držijcý Neywyšſſýho/ Leitenant | Leitenampt
[02/11/02/004] Castorum praefectus (, ): | nejvyšší v ležení | Neywyšſſý w leženij | Oberſter im leger
[02/11/02/005] Praefectus vigilum (): | nejvyšší nad vartýři | Neywyšſſý nad wartýři | Wachtmeiſter
[02/11/02/006] Tesserarius (): qui nocturnarum excubiarum tesseras tractat et per militum conturbenia denuntiat | kterýž hesla ponocným rozdává | Kterýž heſla ponocným rozdáwá | Wachtmeiſter der die los gibt
[02/11/02/007] Optio (): qui excubiarum negotium obit per oculatos inspectores, ipse excubiis praefectus; aliter exponit, ut optio sit, qui tribunis vel centurionibus morbo aut negotio Ii2v/500/a impeditis tanquam vicarius adoptatus omnia curat eorum munera
[02/11/02/008] Tribunus militum vel militaris (): cuius munus erat milites in castris continere et ad exercitationem educere; marischalcum passim nominant | maršalek polní | Marſſalek polnij
[02/11/02/009] Tribunus armamentarii: | správce nad střelbou | Spráwce nad ſtřelbau | Zeugmeiſter oder Artalerei meiſter
[02/11/02/010] Praefectus rerum capitalium: quaesitor (, ), praetor rerum capitalium, latrunculator () | profous | Proffaus | Schultheiß oder Proffos
[02/11/02/011] Chiliarcha: tribunus | hejtman nad jedním tisícem | Heytman nad gednim tiſýcem | Hauptman vber ein tauſent
[02/11/02/012] Ordinum ductor: dux militum | hejtman | Heytman | Hauptman/ Rotmeiſter
[02/11/02/013] Conquisitor (et ): b qui militum delectum agit | Muſterherr
[02/11/02/014] Centurio (): qui centum numero praeerat militibus | setník | Setnjk | Hauptman vber hundert
[02/11/02/015] Uragus: postremi agminis ductor | hejtman zadního houfu | Heytman zadnijho hauffu | Hauptmann des hindernhalts
[02/11/02/016] Mensor (): designator diversoriorum | kterýž hospody popisuje | Kterýž hoſpody popiſuge | Furierer/ Quartermeiſter | mensoris enim erat diversoria in oppidis designare, militi tentoriorum positum praescribere
[02/11/02/017] Metator (, ): qui castris locum eligit | kterýž místo k ležení obírá | Kterýž mijſto k leženij obijrá | Legerſchlager
[02/11/02/018] Annonae structor (): a commeatu, annonae praefectus | kterýž profanty spravuje | Kterýž Proffanty ſprawuge | Proffiantmeiſter
[02/11/02/019] Emissarius: qui praecedit Ii3r/501/a aciem ad lacessendum hostem | stracený houf | Stracený hauff | Verloren hauff/ Vorlauffer
[02/11/02/020] Ordines (): numeri (), quos status militiae nominant et aliquo in numero sunt et praesunt, ut centuriae, cohortes
[02/11/02/021] Antesignanus (): qui ante signa stat in acie | kterýž na předním špicu stojí | Kterýž na přednijm ſſpicu ſtogj | Der vor den fenle ſtehet in der ſchlachtordnung
[02/11/02/022] Signifer (): vexillarius () | fendrych, kterýž praporec drží | Fendrych/ kterýž praporec držij | Fenrich
[02/11/02/023] Primipilus (): unde primipilum ducere dixit; primi ordinis ductor, primus centurio | hejtman předního houfu | Heytman přednijho hauffu
[02/11/02/024] Armaturae duplices (): qui dupla stipendia merent; duplicarii () dici videntur, quod illis ob virtutem duplicia cibaria dabrentur | duplsoldáti | Dupplſoldáti | Duppeltſoldner
[02/11/02/025] Tympanistes vel typanista: tympanotriba (); qui tympanum pulsat | bubeník | Bubenijk | Trommelſchlager
[02/11/02/026] Tubicen (): qui tubae cantu Martem accendit, ut inquit () | trubač | Trubač | Trommeter
[02/11/02/027] Cornicen (): classicus (), cornicularius (et ), buccinator (), classicen () | Zincken oder hornblaſer
[02/11/02/028] Aeneator (): pro eo, qui classicum canit, qui aeneo instrumento tympani in morem tenso complosoque sonitum dat | polní trubač | Polnij trubač | Feldtrommeter | porro tubicen tubae cantu in bellum ciet rursusque receptui canendo revocat; cornicinis ac buccinatoris cantui signa obtemperant, quando moventur aut Ii3v/502/a mota figenda veniunt (teste )
[02/11/02/029] Fecialis (, ): internuntius vel belli, vel pacis feriendae | herolt | Herolt | Hernholt
[02/11/02/030] Caduceator (): legatus aut internuntius pacem petens | posel o pokoj | Poſel o pokog | Friedbott
[02/11/02/031] Miles (): qui sacramento rogatus est; aerarius (), ab aere, quod stipendium faciat | voják, dráb, soldát | Wogák/ Dráb/ Soldat | Kriegsman/ Soldner
[02/11/02/032] Miles auctoratus (): delectus | mustrovaný | Muſtrowaný | Gemuſtert
[02/11/02/033] Miles aere dirutus (): exauctoratus (), expunctus stipendiis () | vymustrovaný | Wymuſtrowaný | Außgemuſtert
[02/11/02/034] Miles triarius (): strenuus et exploratae virtutis miles | skušený, čerstvý voják | Skuſſený/ čerſtwý wogák | Friſcher vnd freimütiger kriegsman
[02/11/02/035] b Miles veteranus (): qui diu militiam secutus est | starý a skušený voják | Starý a ſkuſſený wogák | Alter Landsknecht
[02/11/02/036] Miles emeritus (): rudiarius (), quasi rude donatus | vysloužilý | Wyſlaužilý | Außgedienter
[02/11/02/037] Miles evocatus (): qui post emerita stipendia revocatur militatum; evocatorum autem ordo honestus erat
[02/11/02/038] Miles gregarius (): | dráb, landsknecht | Dráb/ Landſknecht | Ein ſpanniger
[02/11/02/039] Tyro (): novus miles | nový a mladý voják | Nowý a mladý wogák | Junger kriegsman
[02/11/02/040] Miles voluntarius (): volo (eidem); qui ultro nomina dat | dobrovolný dráb | Dobrowolný dráb | Freywilliger knecht
[02/11/02/041] Miles tumultuarius (): subitarius miles (), subitario collectus | lid na spěch sebraný | Lid na ſpěch ſebraný | In eil zuſamen gebracht
[02/11/02/042] Ii4r/503/a Miles causarius (): valetudinarius; qui iusta de causa militiae laboribus supersedere potest
[02/11/02/043] Miles limitaneus (): praesidiarius (); idem ferme sunt, nisi quod in regni limitibus ille praesidio sit, hic etiam mediterraneis locis | lid na pomezí a na posádkách | Lid na pomezý a na poſádkách | Der in der beſatzung/ oder auff den grentzen ligt
[02/11/02/044] Miles classiarius: classicus (), epibates (), inscensor () | voják na vodě | Wogák na wodě | Kriegsman auff dem waſſer
[02/11/02/045] Miles stationarius (): | kterýž vartu drží | Kterýž Wartu držij | Der die ſchiltwacht helt
[02/11/02/046] Miles gravis armaturae (): | voják těžce oděný, ve zbroji | Wogák těžce oděný/ we zbrogi | Knecht mit ſchwerem zeug oder rüſtung
[02/11/02/047] Miles levis armaturae (): expeditus (), ferenbtarius (eidem et ), veles (), rorarius (eidem); qui expedita ratione pugnam capessit et obviis telis | voják s lehkým oděním | Wogák s lehkým oděnijm | Ring gerüſter kriegsman
[02/11/02/048] Funditores (): qui fundis missilia et lapides iaciebant; libratores (), quod missilia eminus librando contorqueant | střelci, kteříž z praků házejí | Střelcyhp kteřijž z praků házegij | Schlingherwürffer | horum in locum successere, qui plumbeas glandes iaculantur vi tormentarii pulveris elisas | Hákovníci | Hákownijcy | Hackenſchützer
[02/11/02/049] Balistarii: qui balistis utuntur, quibus et saxa, et iacula everberabant et muros quassabant, quorum vicem implent nunc tormentarii, qui muros deiiciunt sternuntque validis machinis | puškáři | Puſſkáři | Büchſen meiſter
[02/11/02/050] Ii4v/504/a Sagittarii (): qui sagittis iaculantur | střelci z lučišť | Střelcy z lučiſſť | Schützer
[02/11/02/051] Hastati (): qui in prima acie versabantur | s dlouhými dřevci | S dlauhými dřewcy | Lange ſpieſen
[02/11/02/052] Lancearii (): | kopinníci | Kopinnijcy | Lantzen
[02/11/02/053] Scutati (): | pavézníci | Pawéznijcy | Schiltfürer
[02/11/02/054] Equites (): equitatus (), celeres olim dicti (teste ) | rejtaři, jízdní aneb jízda | Reythaři/ Gijzdnij aneb Gijzda | Reiſſigen
[02/11/02/055] Cataphracti equites (, ) vel cataphratti, ut alii scribunt: cataphractarii (); de quibus ita : Cataphractos equites, in quibus maximum steterat robur pugnae; his disciplina pugnandi est, cum aciem arctaverint, servent impressionis tenorem; et immunes vulnerum, quicquid oppositum b est, sine haesitatione perrumpunt; cataphracti ergo sunt, qui gravioribus armis instructi stabili agmine congrediuntur | kyrysaří, v celé zbroji | Kyrisſařj/ w celé zbrogi | Küriſſer
[02/11/02/056] Pedites (): peditatus () | knechti, drábi, pěší | Knechti/ Drábi/ Pěſſý | Knechten oder Fußknechten
[02/11/02/057] Milites adventitii (): externi (eidem); extraordinarii | cizokrajní vojáci | Cyzokragnij wogácy | Außlendiſche kriegsleut
[02/11/02/058] Militum supplementum (): militares copiae, quae in caesorum numerum supplentur
[02/11/02/059] Commilitones (): commilites (), commanipulones (), contubernales () | spolutovaryší | Spolu towaryſſý | Spies oder Rottgeſellen
[02/11/02/060] Desultor (): eques, qui alterum equum attrahit, in quem celeriter transilire, ubi res postulat, potest | Ii5r/505/a rejtar s povodním koněm | Ii5r/505/a Reythar s powodnjm koněm | Springreuter
[02/11/02/061] Procubitores (): velites, qui noctu ante castra excubant, cum castra hostium in propinquo sunt
[02/11/02/062] Decanus (): decurio, manipuli praeses | desátník, rotmistr | Deſátnijk/ Rotmiſtr | Rottmeiſter
[02/11/02/063] Cunicularii vel cuniculares (): qui cuniculis suffossis improvisi emergunt et hostilia munimenta invadunt | šancknechti | Schancknechti | Schantz greber
[02/11/02/064] Speculator (, ): explorator (), a speculis, ex ordine tesserariorum | špehéř | Sſpehéř | Außſpeher | erat in speculatorum numero, quem hemerodromum Graecis vocari testatur, qui ingens spatium die uno cursu metiebatur, qui diluculo emissus ad speculandum sub noctem revertebatur
[02/11/02/065] Corycaeus: cum exploratobre idem fere est; qui occulte subauscultathq, quid dicatur | tejný vyslychač | Tegný wyſlychač
[02/11/02/066] Excubitor (): | ponocný | Ponocný | Wachter
[02/11/02/067] Excubitor specularius: qui in speculis orarum excubat | ponocný na vartě aneb na věži | Ponocný na Wartě aneb na wěži | Wachter auff dem Wartturn
[02/11/02/068] Circitores () vel circuitores: vigiliarum recognitores | kteříž k ponůckám dohlídají a je obcházejí | Kteřijž k ponůckám dohlijdagij a ge obcházegij | Schaarwacht
[02/11/02/069] Lignatores (): milites, qui lignatum eunt | drvoseči | Drwoſeči | Holtzhawer
[02/11/02/070] Calones (): militares servi, caculae (), varones etiam (teste), militum servi dicuntur | droslarové, kteříž u vojště posluhují | Droſlarowé kteřjž v wogſſtě poſluhugij | Droßbuben
[02/11/02/071] Lixae (): qui exercitum sequuntur lavandi et coIi5v/506/aquendi gratia | kuchtíci a pradlí | Kuchtijcy a Pradlij
[02/11/02/072] Perfuga (): transfuga (), defector () | poběhlec, zběhlec | Poběhlec/ Zběhlec | Verlauffner/ Abfelliger
[02/11/02/073] Emansor (): qui ultra tempus commeatus ab imperatore impetrati a castris abest leviusque crimen sustinet quam desertor
[02/11/02/074] Desertor: qui stationem suam in militia deserit et (apud ) qui perdiu a castris abest | kdož své místo a svůj glíd opouští | Kdož ſwé mijſto a ſwůg glijd opauſſtij
[02/11/02/075] Obses (): qui tuendae fidei causa alterius potestati traditur | zástavník | Záſtawnijk | Geiſel/ Pffandsman
[02/11/03/001] Magistratus (): | vrchnost | Wrchnoſt | Oberkeit
[02/11/03/002] Senatus (): amplissimus ordo (eidem et Digestorum libris) | rada, shromáždění rady | Rada/ Shromážděnij rady | b Der Rath/ Verſamlung des Raths
[02/11/03/003] Senatores (): patres (), vel ab aetate, vel a curae similitudine | radní páni | Radnij Páni | Rathherren | patres autem patricii generis erant (teste ); patres adlecti, qui senatorum in numerum ex equestri ordine propter inopiam assumpti fuerant; at patres conscripti, qui in senatu scriptis erant adnotati, quorum in tabulis extabant nomina
[02/11/03/004] Patricii (): senatorum, qui patres dicebantur, filii, quod patres ciere possent (teste ); unde eorum error manifestus fit, qui per t literam patritii scribunt | radních pánův synové, šlechticové | Radnijch Panůw ſynowé/ Sſlechticowé
[02/11/03/005] Consul (): a consulendo rei publicae | purgmistr | Purgmiſtr | Burgermeiſter
[02/11/03/006] Consularis: exconsul (); qui consulatu abiit | Ii6r/507/a starý purgmistr, konšel | Ii6r/507/a Starý Purgmiſtr/ Konſſel | Altburgermeiſter
[02/11/03/007] Proconsul: qui consulis vice cum potestate extraordinaria in provinciam mittitur | místo držící purgmistra | Mijſto držijcý Purgmiſtra | Burgermeiſters verwalter oder ſtatthalter
[02/11/03/008] Tribunus plebis (): magistratus sacrosanctus, qui tribubus plebique auxilio erat eamque tutabatur, quo nomine noctes diesque patebant eius domus fores | přední hejtman a ochránce obce | Přednij Heytman a ochránce obce | Oberſter Zunffmeiſter/ Beſchirmer des volcks | quod nomen illius magistratus, quem consules vocitamus, munus apertissime exprimit, qui burgimagistri, quasi oppidi aut civium plebisque defensores magistrique, hoc est praefecti, vulgo dicuntur
[02/11/03/009] Praetor (): iudiciorum b moderator, qui ius dicebat | rychtář | Rychtář | Schultheis/ Richter | erat autem praetor urbanus et peregrinus, ille in urbe ius dicebat inter cives, hic inter peregrinos
[02/11/03/010] Duumviri capitales: ad quos capitalium causarum animadversio spectabat; quo vocabulo nominari possunt simul, quos scultetum et balivum vocitamus | dva páni soudcové útrpných pří | Dwa Páni ſaudcowé vtrpných přij
[02/11/03/011] Iudex (): qui causae cognitionem inquirit eaque habita fert sententiam | soudce | Saudce | Richter
[02/11/03/012] Iudex selectus (): | volený soudce, komisař | Wolený ſaudce/ Kommiſsař | commissarius
[02/11/03/013] Iudex edititius (): quem altera tantum pars eligit, qui ex aequo et bono aestimat, quomodo actori satisfieri oporteat | soudce od Ii6v/508/a jedné strany toliko vydaný a přijatý | Saudce od Ii6v/508/a gedné ſtrany toliko wydaný a přigatý
[02/11/03/014] Iudex pedaneus: quasi imi subselii iudex, qui plano pede iudicat neque tribunal habet; pedarius (); vel qui facile sine arbitrando in aliorum sententiam abit | kterýž se krátce přimlouvá aneb k jiných přímluvám přistupuje | Kterýž ſe krátce přimlauwá/ aneb k giných přijmluwám přiſtupuge
[02/11/03/015] Iudicum princeps (, ): iudex quaestionis, qui primus iudicum sententiam fert
[02/11/03/016] Arbiter (): disceptator (eidem, ); qui facultatem et arbitrium totius rei habet bonaeque fidei iudiciis datur | ubrman, prostředník k smlouvě, smlouvce | Vbrman/ Proſtřednjk k ſmlauwě/ Smlauwce | Schiedmann/ Mittler
[02/11/03/017] Arbiter honorarius (): quem honoris causa controversiae suae iudicem pars utraque constituit | smlouvce, o něhož se obě straně snesly | Smlauwce o něhož ſe obě ſtraně ſneſly
[02/11/03/018] b Sequester (et ): qui de pecuniis apud se depositis inter altercantes iudicat, quasi conciliator controversarum partium | uberman | Vberman | Schiedman
[02/11/03/019] Recuperator (, ): qui inter civitates controversas de reddendis privatis rebus per iniuriam extortis cognoscit | komisař | Kommiſsař
[02/11/03/020] Persecutor: qui iudicio experitur contra eos, qui rei publicae pecunias debent
[02/11/03/021] Adsessor (Digestorum libris): qui a magistratu vel praeside in consilium adhibetur, quod assideat in iure dicundo | rada, spoluradní | Rada/ Spoluradnij | Beiſitzer
[02/11/03/022] Censor (): magister disciplinae et severitatis; et morum magister (); reformator vulgo vocatur | ouředník nad počestností života a mravův | Auřednijk nad počeſtnoſtij žiwota a mrawůw | Zuchtmeiſter | censoriae notae erant: senatu Ii7r/509/a eiicere senatorem; equum adimere equiti; tribu movere plebeium; in ceritum tabulas referre, quod erat suffragio aliquem spoliare; et aerarium vel aere dirutum facere, hoc est militaribus stipendiis orbare
[02/11/03/023] Aedilis (): qui aedium sacrarum privatarumque curam habebat, ut sartae tectae nec ruinosae manerent, viasque etiam publicas idem curabat | ouředník nad stavením | Auřednijk nad ſtawenijm | Baumeiſter/ Bauherr
[02/11/03/024] Aedilis cerealis (): qui annonam curat et mensuras vendentiumque rabiem coërcet | ouředník nad chlebem a potravami | Auřednijk nad chlebem a potrawami | Brott weger
[02/11/03/025] Tribunus aerarius (): qui erogabat pecuniam attributam ex aerario quaestoribus provincialibus et (secundum ) militibus adnumerabat | colbmistr | Colbmiſtr | Schatz oder Zollmeiſter
[02/11/03/026] Arcarius: dispensator; qui arcae et nummis domini praeest
[02/11/03/027] Quaestor aerarius (): qui publicas pecunias conquirebat aerario inferendas | rentmistr, kterýž peníze a důchody obecné přijímá | Rentmiſtr/ kterýž penijze a duochody obecné přigijmá | Rentmeiſter
[02/11/03/028] Aerarius scriba (): librarius (); qui rationes publicas in tabulis scribebat et monumentis publicis, qui proximae dignitatis erat a tribuno aerario | buchalter, kterýž počty přijímá a přehlédá | Buchalter/ kterýž počty přigijmá a přehlédá | Rechenſchreiber/ Buchhalter
[02/11/03/029] Monetarius (): qui monetae publicae cudendae operatur | mincíř | Mincýř | Müntzer
[02/11/03/030] Coactor: vocari potest, quem collectorem aut receptorem particularem dicimus; alioIi7v/510/aqui coactor (et ) est, qui argentario in auctione operam dabat ut administer numosque a circumforaneis cogebat exigebatque, qui collectarius vulgo | výběrčí ungeltu | Wýběrčij vngeltu | Vngelter/ Pfeningmeiſter
[02/11/03/031] Argentarius (, ): nummularius, collybista; qui quaestum facit faenerandis permutandisve pecuniis; mensarius () | penězoměnec, kterýž měnu v penězích drží | Penězoměnec/ kterýž měnu w penězých držij | Wechſler
[02/11/03/032] Manceps (): publicanus generali vocabulo dicitur (teste ); qui si decumas quaestus sui gratia redimit, decumanus () vocatur, si portum, portitor (, ), si pascua publica, pecuarius; manceps ergo sive publicanus, qui vectigalia publica et tributa sui quaestus b causa conducit; redemptor (et ) | celný | Celný | Zellner
[02/11/03/033] Proxeneta (): mediator (), pacarius (), conciliator in contractibus | smlouvce trhů | Smlauwce trhů | Tadigsman
[02/11/03/034] Propala (, , ): qui merces quasi de palo appensas venum exponit; palus enim multis in locis rerum vaenalium index ante domum erigi solet; est autem vox mere Latina, id quod syllabae longae ratio facile evincat, cum si peregrina fuerit – propola –, necessario brevianda sit; commonstrat hoc ille versus: Sicuti cum primos ficos propala recenteis protulit (et caetera) | kterýž v krámě prodává, kramář | Kterýž w krámě prodáwá/ Kramář
[02/11/03/035] Propola: qui merces prior emit, ut pluris revendat; dictio pure puteque Graecam originem referens | hokynář, Ii8r/511/a překupník | Hokynář/ Ii8r/511/a Překupnijk | Fürkauffer | propolam exponit minutarium negotiatorem, qui a solidariis coëmpta pluris divendit, ut solidarius sit, qui in solidum vendit | drobných věcí překupník | Drobných wěcý Překupnijk
[02/11/03/036] Magnarius: negotiator, qui mercimonia omnis generis in solidum vendit | veliký kupec a handléř ve všelikém zboží | Weliký kupec a Handléř we wſſelikém zbožij | Groſſer gewarbsman
[02/11/03/037] Mercator (): qui exportandis et invehendis mercibus quaestum facit; negotiator (); videntur autem in hoc differrehr, quod mercator domicilium et familiam habet, negotiator peregrinatur incertas sedes permutans; quanquam id confundit | kupec | Kupec | Kauffman
[02/11/03/038] Institor (): quaestuariae negotiationi praepositus, sicut procurator negotiationi non quaesturiae | fabktor aneb kramář | Fabktor aneb Kramář | Factor oder Kremer
[02/11/03/039] Circitor vel circuitor (): qui vestes mercesque distrahendas vicatim circumfert | Feiltrager
[02/11/03/040] Scrutarius (): qui scruta nulliusque pensi merces vendit, qualem fracti ciceris et nucis emptorem vocat; frivolarius () | tarmarečník | Tarmarečnijk | Spengelkremer
[02/11/03/041] Sector (, ): qui damnatorum bona vili redimit aut per calumnias ea involat aut confiscatis iis fruitur, ex insontibus plerumque | kdož v pokutě propadené statky kupuje aneb vyprošuje | Kdož w pokutě propadené ſtatky kupuge aneb wyproſſuge
[02/11/03/042] Monopola: qui ius monopolii, ut solus certas merces divendat, impetravit
[02/11/03/043] Frumentarius (, ): | ten, kterýž obilí skupuje | Ten kterýž obilij ſkupuge | Kornkauffer | frumentator () pro eodem acIi8v/512/acipitur et pro eo, qui frumenta in castra convehit
[02/11/03/044] Dardanarius (): annonae flagellator (); qui annonam incendit et vexat, ut quam carissime vendatur; occasio nominis a Dardano, profligatissimo mago, quod maleficis artibus annonam in granaria sua avertere, mensuras in admetiendo minuere fraudemque facere crederetur | překupník, kterýž obilí na draho skupuje | Překupnijk/ kterýž obilij na draho ſkupuge | Hendler/ der das korn hinderſich halt
[02/11/03/045] Curio (): curiae (Romae autem 35 erant, in quas divisus erat populus) praefectus, cuius munus erat in theatro recitare coram principe aut magistratu postulata aut supplices libellos alicuius
[02/11/03/046] Magister (): qui bonis debitorum distrahendis communi creditorum consensu b praefectus erat | ouředník, kterýž statky dlužníků rozprodával | Auřednjk/ kterýž ſtatky dlužnijků rozprodáwal
[02/11/03/047] Libripens (, ): qui explorandis ponderibus praefectus est | ouředník nad měrami a vahami | Auřednijk nad měrami a wahami | Wag meiſter | proprie vero libripens, qui stipem, hoc est militare stipendium, ponderabat | Kdož peníze odvažoval | Kdož penijze odwažowal | Geldtweger
[02/11/03/048] Commentariensis: carcerarius; carceris praefectus, et qui carceratorum nomina in commentarios refert | žalářný, správce žaláře, hospodář | Zialářný/ Spráwce Zialáře/ Hoſpodář | Stock meiſter/ Blutſchreiber
[02/11/03/049] Commentariensis (): cuius manu acta subnotabantur, quoties apud fiscum agebatur
[02/11/03/050] Praeco (, ): qui in auctione ad hastam stabat pretiumque oblatum nuntiabaths; eiusdem munus erat in concione audientiam deKk1r/513/anuntiare, citare ad suffragia et praeeuntis scribae verba recitare | biřic | Biřic | Außruffer
[02/11/03/051] Interpres: qui exterorum interpretandae orationi adhibetur | tlumočník | Tlumočnijk | Dolmetſcher
[02/11/03/052] Nomencalator aut, ut alii, nomenclator (): qui transeuntium nomina aut salutantium domino suggerebat
[02/11/03/053] Viator (): stator (eidem); qui absentes accersebat apparitor publicus | služebník práva | Služebnijk práwa | Stadtknecht oder diener
[02/11/03/054] Lictor (, ): qui fasces ac secures praeferebat consulibus et praetoribus; qualis est, quem praetorianum ministrum vocamus | škariant, rychtářů pacholek, pochop | Sſkariant/ Rychtářů pacholek/ Pochop | Scherg/ oder Stadtknecht
[02/11/03/055] Satelles (): stipator (eidem), b spiculator (), latero; praetorianus miles () | drabant, harcíř | Drabant/ Harcýř | Trabant/ Herrndiener
[02/11/03/056] Legatus (): orator (); qui cum mandatis aliquo mittitur | legát s plnou mocí | Legát s plnau mocý | Machtbott
[02/11/03/057] Advocatus (): qui ius suggerit et praesentiam suam amico commodat, ut praesidio ab adversarii iniuria se tueatur; vero advocatus vocatur, quicunque agendis causis quoquo modo operatur; causidicus (), patronus etiam () et causae patronus vocatur | přítel, řečník | Přijtel/ Ržečnijk | Fürſprecher/ Anwalter
[02/11/03/058] Cliens (): litigator; qui patroni opera indiget et utitur | kdož přítele a zástupce potřebuje | Kdož přijtele a záſtupce potřebuge
[02/11/03/059] Cliens fiduciarius: quem barbari vasallum nuncupant | man | Man | Vaſſal
[02/11/03/060] Kk1v/514/a Rabula (): tametsi simpliciter pro causarum patrono exponat , is proprie est, qui verbositate nimia et rabie quadam in agendis patrociniis utens aures radit atque percellit; consarcinator litium (), vitilitigator (), canina facundia exercitus (), togatus vulturius (), hirudo forensis | řečník, daremný žváč při soudu, štěkavec | Ržečnijk/ Daremný žwáč při ſaudu/ Sſtěkawec | Schwetzer
[02/11/03/061] Actor (): accusator (eidem) | původ, žalobník | Puowod/ Zialobnijk | Anklager
[02/11/03/062] Reus (): defensor (eidem) | obviněný, obžalovaný | Obwiněný/ Obžalowaný | Beklagter
[02/11/03/063] Procurator causarum (): vindex (); qui negotium vindicandum suscipit | plnomocník, poručník | Plnomocnijk/ Poručnijk | Verwalter
[02/11/03/064] Cognitor (, ): qui praesentis rei causam novit b et ut suam tuetur | přítel k radě | Přijtel k radě | Rathsffreindt
[02/11/03/065] Vas, vadis (): sponsor pro altero in re capitali (apud ) | rukojmě v útrpné při, kteráž se na hrdlo vztahuje | Rukogmě w vtrpné při/ kteráž ſe na hrdlo wztahuge | Burg am leib
[02/11/03/066] Fideiussor (): qui suo periculo ac fide alterius promissum in se recipit, in re nummaria praesertim | rukojmě za peníze | Rukogmě za penijze | Burg
[02/11/03/067] Sponsor (): qui quavis ratione promissi nomine tenetur | rukojmě, kterýž v čemkoli za jiného slíbí | Rukogmě kterýž w čem koli za giného ſljbij | Verheiſſer
[02/11/03/068] Praes (): qui satisdat rei publicae et praestiturum se promittit, quod alter, pro quo se interponit, tenebatur; in re nummaria praedem dari ait, ita ut a fideiussore in eo dissidere videatur, quod praes in rebus reditibusque populum et rem publicam spectanKk2r/515/atibus fidem suam praediis latifundiisque oppositis obstringat | rukojmě statkem svým obci | Rukogmě ſtatkem ſwým Obcy | fideiussor vero in privatis contractibus idem praestet
[02/11/03/069] Expromissor (): qui alienam obligationem in se vel fideiussione, vel novatione, vel delegatione suscipit | kdož cizí rukojemství aneb přípověd na sebe přijímá | Kdož cyzý rukogemſtwij aneb přjpowěd na ſebe přigijmá
[02/11/03/070] Tutor (): pupilli defensor | poručník | Poručnijk | Vormünder
[02/11/03/071] Curator (): qui pupillo loco tutoris datur | poručník sirotku k radě | Poručnjk ſyrotku k radě | Pffleg vatter
[02/11/03/072] Haeres fiduciarius (): qui velut per fiduciam haereditatem suscipit alteri traditurus; fideicommissarium vocant | důvěrný dědic, kterýž k věrné ruce statek přijímá, aby ho jinému dochoval | Duowěrný dědic/ kterýž k wěrné ruce ſtatek přigijmá/ aby ho ginému dochowal | Vertrawter erb
[02/11/03/073] b Caducarius: qui fit haeres in eius bona, qui haerede caret | nápadný dědic | Nápadný dědic
[02/11/03/074] Beneficiarius (): in beneficiis ad aerarium relatus (); qui ob navatam praeclare operam muneris vacatione donatur stipeque annua | kdož má provision od knížete aneb obce | Kdož má Prowiſion od Knijžete aneb Obce | Prouiſoner
[02/11/03/075] Indigena (): genitus eoipso in loco | domácí, tu rodilý, krajan | Domácý/ Tu rodilý/ Kragan | Eingeborner landsman
[02/11/03/076] Advena (): peregrinus (eidem), externus () | příchozí, cizí, cizozemec | Přjchozý/ Cyzý/ Cyzozemec | Frembdling Außlender
[02/11/03/077] Convenae (): qui diversis e regionibus in unam sedem confluunt | z rozličných zemí sběhlí, slezáci | Z rozličných zemj sběhlij/ Slezácy | Auß mancherlei landen zuſammen gelauffne leut
[02/11/03/078] Incola (): | obyvatel | Obywatel | Einwohner
[02/11/03/079] Inquilinus (): qui alienam Kk2v/516/a domum incolit aut in alieno privatim habitat | podruh | Podruh | Haußgenoß
[02/11/03/080] Colonus (): villae conductor | šafář, nájemník dvoru | Sſaffář/ Nágemnijk dworu | Baursman
[02/11/03/081] Oppidanus (): | obyvatel městský | Obywatel měſtſký | Stadtman
[02/11/03/082] Civis (): municeps (), sed abusive | měštěnín | Měſſtěnijn | Burger
[02/11/03/083] Municeps (): pro ascito et adscripto in civium numerum atque ita munerum civilium participe | spoluměštěnín, připuštěný k městskému právu | Spolu měſſtěnijn/ Přijpuſſtěný k měſtſkému práwu | Mitburger
[02/11/03/084] Populares (): quos barbari compatriotas nominant | krajanové | Kraganowé | Landsleut
[02/11/03/085] Accola (): finitimus (), conterminus () | blízký soused, kterýž s druhým mezuje | Blijzký ſauſed/ kterýž s druhým mezuge | Nachpawr
[02/11/03/086] Pater familias (): | otec b čelední, hospodář | Otec b Cželednij/ Hoſpodář | Haußvatter
[02/11/03/087] Oeconomusht : | šafář | Sſaffář | Schaffner/ Haußknecht
[02/11/03/088] Herus (): | pán | Pán | Herr
[02/11/03/089] Hera (): domina () | paní, hospodyně | Panij/ Hoſpodyně | Hauß mutter/ Fraw
[02/11/03/090] Hospes (): qui hospitio accipit | hospodář, kterýž hosti chová | Hoſpodář/ kterýž hoſti chowá | Wirt
[02/11/03/091] Hospes: pro eo, qui accipitur; diversor () | host | Hoſt | Gaſt